کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

کتاب نگهبان‌های ویرانه‌ها و تخم‌مرغ فابرژه نوشته‌ی گورگن خانجیان و با ترجمه‌ی ورژیک قرابیگی دو نمایشنامه‌ی ارمنی را در یک مجلد کنار هم آورده است. نشر قطره آن را منتشر کرده است. متن شامل نمایشنامه‌ی نگهبان‌های ویرانه‌ها براساس داستان کوتاه نگهبان خانه‌ی مخروبه و کمدی دوپرده‌ای تخم‌مرغ فابرژه است که هر دو در فضای معاصر ارمنستان می‌گذرند و بر زندگی آدم‌های حاشیه‌نشین و خانواده‌های معمولی تمرکز دارند. در کنار متن نمایش‌ها، مقدمه‌ای درباره‌ی تاریخ تئاتر ارمنستان و معرفی کوتاهی از زندگی و آثار خانجیان آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

کتاب نگهبان‌های ویرانه‌ها و تخم‌مرغ فابرژه مجموعه‌ای از دو نمایشنامه در دو پرده است که گورگن خانجیان آن‌ها را نوشته و ورژیک قرابیگی به فارسی برگردانده است. در آغاز کتاب، مقدمه‌ای نسبتاً مفصل درباره‌ی ادبیات نمایشی ارمنستان، قدمت بیش‌از ۲۱۰۰ ساله‌ی تئاتر در این سرزمین و رفت‌وآمد ترجمه‌ای میان نمایشنامه‌نویسان ایرانی و ارمنی آمده که آندرانیک خچومیان آن را نوشته است. این مقدمه توضیح می‌دهد چگونه کم‌بودن شناخت متقابل گروه‌های تئاتری ایران و ارمنستان، انگیزه‌ی ترجمه‌ی مجموعه‌ای از نمایشنامه‌های ارمنی شده است. کتاب نگهبان‌های ویرانه‌ها و تخم‌مرغ فابرژه در بخش اصلی خود دو متن نمایشی ارائه می‌کند. نخست، نمایشنامه‌ی نگهبان‌های ویرانه‌ها است؛ نمایشی در دو پرده براساس داستان کوتاه نگهبان خانه‌ی مخروبه. این نمایش در یک خانه‌ی ویران می‌گذرد و شخصیت‌های اصلی آن بی‌خانمان‌ها، گداها، روسپی‌ها و آوازه‌خوانی آواره‌اند که با ورود یک نگهبان مرموز، نظم تازه‌ای بر زندگی آشفته‌شان تحمیل می‌شود. خود کتاب پیشنهاد می‌دهد اجرای این نمایش می‌تواند پیش‌پرده‌ای تعاملی داشته باشد که در آن بی‌خانمان‌ها و گداها در لابی سالن تئاتر میان تماشاچیان رفت‌وآمد کنند. در ادامه‌ی کتاب نگهبان‌های ویرانه‌ها و تخم‌مرغ فابرژه، نمایشنامه‌ی تخم‌مرغ فابرژه قرار گرفته است؛ کمدی‌ای در دو پرده که در حیاط خانه‌ی قدیمی شاهن، پیرمردی بازنشسته، می‌گذرد. این متن بر روابط خانوادگی، بحث‌های نسل‌های مختلف درباره‌ی پول، مهاجرت، فروش خانه‌ی موروثی و رؤیای ثروتمندشدن متمرکز است. شخصیت‌هایی مثل شاهن، پسرش لئون، نوه‌اش تیکو، دخترش رزا، همسایه‌ی پیرش خاچاطور و مهمان دیاسپورایی از حلب، در کنار زنی از بنگاه معاملات املاک، فضایی پرگفت‌وگو، پرشوخی و درعین‌حال انتقادی نسبت به وضعیت اقتصادی و اجتماعی امروز ارمنستان می‌سازند.

خلاصه کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

نمایشنامه‌ی نخست در کتاب نگهبان‌های ویرانه‌ها و تخم‌مرغ فابرژه، در خانه‌ای مخروبه می‌گذرد؛ جایی که سیراک، لوسو و ماتسیکِ فراموش‌کار همراه چند بی‌خانمان دیگر روزگار می‌گذرانند. ورود نگهبانی با یونیفرم نظامی، تفنگ و چماق، این خرابه را به «پست نگهبانی» تبدیل می‌کند. او با فرمان‌های نظامی، تمرین‌های طاقت‌فرسا و سرودهای میهنی، این «سگ‌های ولگرد» را به گروه گشت‌زنی داوطلب بدل می‌کند و درعین‌حال ترس‌ها، عقده‌ها و زخم‌های جنگی خودش را آشکار می‌سازد. نمایش، مرز میان نظم و جنون، اقتدار و درماندگی، و امنیت و سرکوب را در فضایی آمیخته از طنز تلخ، فقر شهری و خاطره‌ی جنگ به چالش می‌کشد. در تخم‌مرغ فابرژه، کانون روایت حیاط خانه‌ی قدیمی شاهن است؛ خانه‌ای در حومه‌ی ایروان که ارزشش برای نسل جوان بیشتر در قیمت زمین و امکان فروش خلاصه شده است. لئون رویای تولید دستمال‌دست‌شویی و ثروتمندشدن دارد، تیکو می‌خواهد رپر مشهور شود، بنگاه‌دار جوان برای فروش خانه فشار می‌آورد و همسایه‌ی پیر مدام غر می‌زند. ورود گیراگوس، ارمنی دیاسپورا از حلب، بحث‌ها را درباره‌ی وطن، مهاجرت، پول و خاطره‌ی جمعی پیچیده‌تر می‌کند.

چرا باید کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه را بخوانیم؟

این کتاب تصویری زنده و چندلایه از حاشیه‌نشینان شهری، خانواده‌های معمولی و آدم‌های آواره‌ی ارمنی ارائه می‌دهد که میان فقر، جنگ، مهاجرت و رؤیای ثروت دست‌وپا می‌زنند. ترکیب طنز، تلخی، گفت‌وگوهای تندوتیز و موقعیت‌های نمایشی خلاق، آن را برای خواندن و برای گروه‌های تئاتری که به اجرای متن‌های معاصر و کم‌ترشناخته‌شده علاقه‌مندند جذاب کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان تئاتر معاصر، گروه‌های دانشجویی و حرفه‌ای تئاتر، دوست‌داران ادبیات ارمنی، و کسانی که به موضوعاتی مثل فقر شهری، بی‌خانمانی، مهاجرت، جنگ و کشمکش نسل‌ها در قالب متن نمایشی علاقه دارند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

«پست نگهبانی یه چیزیه که، پست نگهبانی یه چیزیه که... مثلاً ببینین، ممکنه نگاه کنی و ببینی دیروز نبود، ولی امروز یهو یه نگاه می‌ندازی می‌بینی هست. چرا؟ به‌خاطر اینکه لازمه، دیروز لازم نبود، امروز لازمه، بله، پست نگهبانی همچین چیز عجیبیه. توی یه جای خالی، یا توی هوا ممکنه پست نگهبانی تعیین بشه. به‌خاطر اینکه شما، افراد معمولی، هیچ‌وقت نمی‌دونین و نمی‌تونین بفهمین که کجا چی هست و چی ممکنه بشه. ضرورت پست نگهبانی توی زمان و فاصله باید احساس بشه، ولی هرکسی نمی‌تونه این رو احساس کنه، بله، افراد منتخب به‌خصوصی همچین مشخصه‌ای دارن... پست نگهبانی... پست نگهبانی چیز دیگه‌ایه... مهم پیدا کردن نقطه‌ی قرار گرفتن اونه... یه پست نگهبانی کافیه تا جلوی بی‌نظمی‌های دنیا رو بگیره. یه پست نگهبانی به من بدین، من بی‌نظمی‌های جهان رو به نظم درمی‌آرم.»