کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه نوشته گورگن خانجیان و ترجمه ورژیک قرابیگی حاوی دو نمایشنامه‌ی ارمنی است. نشر قطره این کتاب را منتشر کرده است. نام دو نمایشنامه‌ی حاضر عبارت است از «نگهبان‌های ویرانه‌ها» و «تخم‌مرغ فابرژه». هر دو نمایشنامه در فضای معاصر ارمنستان می‌گذرند و بر زندگی آدم‌های حاشیه‌نشین و خانواده‌های معمولی تمرکز دارند. مقدمه‌ای درباره‌ی تاریخ تئاتر ارمنستان و معرفی کوتاهی از زندگی و آثار نویسنده نیز در کتاب آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه اثر گورگن خانجیان

کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه مجموعه‌ای از دو نمایشنامه به قلم گورگن خانجیان است. در آغاز کتاب مقدمه‌ای نسبتاً مفصل درباره‌ی ادبیات نمایشی ارمنستان، قدمت بیش‌ از ۲۱۰۰ساله‌ی تئاتر در این سرزمین و رفت‌وآمد ترجمه‌ای میان نمایشنامه‌نویسان ایرانی و ارمنی آمده که آندرانیک خچومیان آن را نوشته است. این مقدمه توضیح می‌دهد چگونه کم‌بودن شناخت متقابل گروه‌های تئاتری ایران و ارمنستان، انگیزه‌ی ترجمه‌ی مجموعه‌ای از نمایشنامه‌های ارمنی شده است.

نمایشنامه‌ی نگهبان‌های ویرانه‌ها در دو پرده و براساس داستان کوتاه نگهبان خانه‌ی مخروبه نوشته شده است. این نمایشنامه در خانه‌ای ویران می‌گذرد و شخصیت‌های اصلی آن بی‌خانمان‌ها، گداها، روسپی‌ها و آوازه‌خوانی آواره است که با ورود یک نگهبان مرموز، نظم تازه‌ای بر زندگی آشفته‌شان تحمیل می‌شود. اجرای این متن نمایشی می‌تواند پیش‌پرده‌ای تعاملی داشته باشد که در آن بی‌خانمان‌ها و گداها در لابی سالن تئاتر میان تماشاچیان رفت‌وآمد کنند.

نمایشنامه‌ی تخم‌مرغ فابرژه یک کمدی در دو پرده است که در حیاط خانه‌ی قدیمی شاهن، پیرمردی بازنشسته، می‌گذرد. این اثر بر روابط خانوادگی، بحث‌های نسل‌های مختلف درباره‌ی پول، مهاجرت، فروش خانه‌ی موروثی و رؤیای ثروتمندشدن متمرکز است. شخصیت‌هایی مثل شاهن، پسرش (لئون)، نوه‌اش (تیکو)، دخترش (رزا)، همسایه‌ی پیرش (خاچاطور) و مهمان دیاسپورایی از حلب در کنار زنی از بنگاه معاملات املاک، فضایی پرگفت‌وگو، پر از شوخی و درعین‌حال انتقادی نسبت به وضعیت اقتصادی و اجتماعی امروز ارمنستان را ساخته‌اند.

خلاصه کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان نمایشنامه‌ها را فاش می‌کند!

نمایشنامه‌ی نگهبان‌های ویرانه‌ها در خانه‌ای مخروبه می‌گذرد؛ جایی که سیراک، لوسو و ماتسیکِ فراموش‌کار همراه با چند بی‌خانمان دیگر روزگار می‌گذرانند. ورود نگهبانی با یونیفرم نظامی، تفنگ و چماق، این خرابه را به «پست نگهبانی» تبدیل می‌کند. او با فرمان‌های نظامی، تمرین‌های طاقت‌فرسا و سرودهای میهنی، این «سگ‌های ولگرد» را به گروه گشت‌زنی داوطلب بدل می‌کند و درعین‌حال ترس‌ها، عقده‌ها و زخم‌های جنگی خودش را آشکار می‌سازد. این نمایشنامه مرز میان نظم و جنون، اقتدار و درماندگی و امنیت و سرکوب را در فضایی آمیخته با طنز تلخ، فقر شهری و خاطره‌ی جنگ به چالش می‌کشد.

نمایشنامه‌ی تخم‌مرغ فابرژه در حیاط خانه‌ی قدیمی شاهن می‌گذرد؛ خانه‌ای در حومه‌ی ایروان که ارزش آن برای نسل جوان بیشتر در قیمت زمین و امکان فروش خلاصه شده است. لئون رؤیای تولید دستمال دست‌شویی و ثروتمندشدن دارد، تیکو می‌خواهد یک رپر مشهور شود، بنگاه‌دار جوان برای فروش خانه فشار می‌آورد و همسایه‌ی پیر مدام غر می‌زند. ورود گیراگوس، ارمنی دیاسپورا از حلب، بحث‌ها را درباره‌ی وطن، مهاجرت، پول و خاطره‌ی جمعی پیچیده‌تر می‌کند.

چرا باید کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه را بخوانیم؟

مجموعه نمایشنامه‌ی نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه تصویری زنده و چندلایه از حاشیه‌نشینان شهری، خانواده‌های معمولی و آدم‌های آواره‌ی ارمنی ارائه می‌دهد که میان فقر، جنگ، مهاجرت و رؤیای ثروت دست‌وپا می‌زنند. ترکیب طنز تلخ، گفت‌وگوهای تندوتیز و موقعیت‌های نمایشی می‌تواند این دو نمایشنامه را برای مطالعه و نیز اجرا توسط گروه‌های تئاتری ممکن کند.

خواندن کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران ادبیات نمایشی قرن ۲۰ ارمنستان و قالب نمایشنامه، تئاتر معاصر، گروه‌های دانشجویی و حرفه‌ای تئاتر، دوست‌داران ادبیات ارمنی و کسانی که به موضوعاتی مثل فقر، بی‌خانمانی، مهاجرت، جنگ و کشمکش نسل‌ها علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود.

درباره گورگن خانجیان

گورگن خانجیان (Gurgen Khanjyan)، زاده‌ی سال ۱۹۶۲ میلادی، از نویسندگان، نمایشنامه‌نویسان، مترجمان و ویراستاران برجسته‌ی ارمنستان معاصر است. او که از دانشگاه ملی علوم کشاورزی ارمنستان فارغ‌التحصیل شده، در طول سال‌های فعالیت ادبی خود به یکی از چهره‌های شناخته‌شده‌ی ادبیات ارمنی تبدیل و آثارش در قالب‌های مختلف ادبی منتشر شده است. این نویسنده چندین کتاب نوشته است که در میان آن‌ها چندین رمان، نمایشنامه و مجموعه داستان کوتاه دیده می‌شود.

گستردگی فعالیت‌های گورگن خانجیان تنها به نویسندگی محدود نبوده و در حوزه‌های گوناگون فرهنگی و رسانه‌ای حضور داشته است. گورگن خانجیان در مقاطعی برای تلویزیون عمومی و رادیوی عمومی فعالیت کرده و آثار و نوشته‌هایش در روزنامه‌ها و مجلات ادبی مختلف منتشر شده است. یکی از جنبه‌های مهم کارنامه‌ی ادبی او توجه به ترجمه و ارتباط با ادبیات دیگر کشورهاست؛ به‌گونه‌ای که آثارش به زبان‌های روسی، فارسی، رومانیایی و انگلیسی ترجمه شده و از این طریق مخاطبان گسترده‌تری در خارج از ارمنستان یافته‌اند.

گورگن خانجیان همچنین در عرصه‌ی مطبوعات ادبی نقش فعالی داشته و به‌عنوان سردبیر روزنامه‌ی ادبی «گرترت»، وابسته به اتحادیه‌ی نویسندگان ارمنستان، فعالیت کرده است. عضویت او در اتحادیه‌ی نویسندگان ارمنستان نشان‌دهنده‌ی جایگاه مهم او در جامعه‌ی ادبی این کشور است. گورگن خانجیان افزون‌بر خلق آثار ادبی، در زمینه‌ی ترجمه نیز فعالیت داشته و ادبیات را از زبان روسی به ارمنی برگردانده است؛ کاری که در گسترش ارتباط میان ادبیات ارمنی و ادبیات روسی نقش قابل‌توجهی دارد.

نمایشنامه‌های گورگن خانجیان نه‌تنها در ارمنستان بلکه در خارج از این کشور و در جوامع ارمنی مهاجر یا دیگر مراکز فرهنگی نیز روی صحنه رفته‌اند. مجموعه‌ی این فعالیت‌ها، از نویسندگی و نمایشنامه‌نویسی گرفته تا ترجمه، ویراستاری، فعالیت رسانه‌ای و مدیریت یک نشریه‌ی ادبی، گورگن خنجیان را به یکی از چهره‌های مهم و تأثیرگذار ادبیات معاصر ارمنستان تبدیل کرده است؛ نویسنده‌ای که آثارش فراتر از مرزهای کشورش موردتوجه قرار گرفته و به زبان‌های مختلف ترجمه شده و نمایشنامه‌هایش نیز در داخل و خارج از ارمنستان به اجرا درآمده است.

از آثار مکتوب گورگن خانجیان می‌توان اشاره کرد به «نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه»، «محاکمه»، «دو نمایشنامه‌ی تک‌پرده‌ای بولرو و قطار سریع‌السیر در تاریکی» و «دخترک، ساعت‌ساز و من».

جوایز و افتخارات نویسنده

ازجمله افتخارات گورگن خانجیان می‌توان به دریافت مدال موسس خورناتسی اشاره کرد. موفقیت‌های ادبی خنجیان با دریافت جوایز و افتخارات مختلف همراه بوده است. او برای داستان‌ها و نمایشنامه‌های خود جوایزی از دولت ارمنستان، اتحادیه‌ی نویسندگان ارمنستان و مجله‌ی ادبی «نارسیس» دریافت کرده است.

بخشی از کتاب نگهبان های ویرانه ها و تخم مرغ فابرژه

«پردهٔ دوم

صبح است. شاهِن از خانه به حیاط می‌آید. کنار میز می‌نشیند و سیگار می‌کشد و به پنجرهٔ خاچاطور نگاه می‌کند.

شاهِن: نیست. بیچاره خسته شده و با دوربینِ روی سینه‌ش خوابیده. آره، بیچاره‌ست، خودش چه گناهی داره که اخلاقش این‌قدر بده؟ از پدرش به ارث برده. می‌گن پدرش هم درست همین‌طور بود، پدربزرگش هم. خاچاطور بیچاره.

خاچاطور: (در قاب پنجره ظاهر می‌شود.) چیه؟ کی اسم من رو آورد؟ (ناامید) شاهِن، تویی؟

شاهِن: منم، خاچاطور، بخواب، تموم شب چشم روی هم نذاشتی.

خاچاطور: شماها می‌ذارین بخوابم؟ چه خواب شیرینی می‌دیدم! جنیفر لوپز اومده بود پیشم.

شاهِن: واه، بعدش چی؟

خاچاطور: گذاشتی بعدش رو ببینم؟ حرومم کردی. برم، یه‌وقت دیدی دوباره اومد. (می‌رود.)

شاهِن به سیگار کشیدنش ادامه می‌دهد. گیراگوس هم می‌آید.

شاهِن: صبح‌به‌خیر، برادر گیراگوس. بشین، بگیر سیگار بکش، دوست من.

گیراگوس: من فقط با قهوه سیگار می‌کشم.

شاهِن: الان ناره قهوه هم می‌آره. (ناره را صدا می‌کند.) ناره.»