کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی

کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی نوشته علی اصغر سالاری و گروه پژوهشی جاده‌ی ولایت توسط نشر راویان میراث کهن منتشر شده است. این اثر به بررسی نقش و تأثیر عرفان و تصوف در شکل‌گیری و تحول ادبیات فارسی پرداخته و باتکیه‌بر منابع معتبر، دیدگاه‌های مختلف علما و پژوهشگران را درباره‌ی این دو مفهوم در طول تاریخ بازتاب داده است. این کتاب با رویکردی پژوهشی، سیر تاریخی و مفهومی عرفان و تصوف را از آغاز تا دوره‌های متأخر دنبال کرده و جایگاه آن‌ها را در متون و جریان‌های ادبی فارسی تحلیل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی

کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی نوشته‌ی علی اصغر سالاری و گروه پژوهشی جاده‌ی ولایت، اثری پژوهشی و تحلیلی است که به بررسی ابعاد مختلف عرفان و تصوف و تأثیر آن‌ها بر ادبیات فارسی می‌پردازد. این کتاب با ساختاری منظم، ابتدا به تعریف و تبیین مفاهیم عرفان و تصوف می‌پردازد و سپس سیر تاریخی این دو جریان را از آغاز تا دوره‌های متأخر دنبال می‌کند. علی اصغر سالاری و گروه پژوهشی جاده‌ی ولایت، با گردآوری دیدگاه‌های مختلف از منابع معتبر، تلاش کرده‌اند تصویری جامع از جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی ارائه دهند. 

اثر حاضر نه‌تنها به جنبه‌های نظری و فلسفی این دو مکتب می‌پردازد، بلکه نقش آن‌ها را در شکل‌گیری سبک‌ها، مضامین و جریان‌های ادبی بررسی می‌کند. کتاب به معرفی شخصیت‌های برجسته‌ی عرفانی و صوفی، تحلیل آثار و اشعار آن‌ها و بررسی تأثیر عرفان و تصوف بر تحولات فکری و فرهنگی جامعه‌ی ایرانی نیز توجه دارد. این اثر برای علاقه‌مندان به ادبیات، عرفان و تاریخ اندیشه‌ی ایرانی، منبعی غنی و قابل‌تأمل به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی

کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی با تمرکز بر مفاهیم بنیادین عرفان و تصوف، به بررسی ریشه‌ها و سیر تحول این دو جریان در بستر ادبیات فارسی می‌پردازد. نویسنده ابتدا به تفاوت‌ها و شباهت‌های عرفان و تصوف اشاره کرده و سپس نقش این دو در شکل‌گیری مضامین و سبک‌های ادبی را تحلیل کرده است. در این اثر، ورود مفاهیمی چون عشق الهی، وحدت وجود و شهود عرفانی به ادبیات فارسی مورد توجه قرار گرفته و نشان داده شده که چگونه صوفیان و عارفان با بازخوانی متون دینی و تفسیر آیات و روایات، مفاهیم جدیدی را وارد ادبیات کردند. 

کتاب حاضر به معرفی شخصیت‌های برجسته‌ای چون ابن عربی، سهل تستری، جنید بغدادی، ابوبکر واسطی، ابوعبدالرحمن سلمی، ابوالقاسم قشیری، امام محمد غزالی، میبدی و دیگران پرداخته و تأثیر آن‌ها را بر جریان‌های فکری و ادبی بررسی کرده است؛ همچنین به نقش خانقاه‌ها، سماع، آداب‌ورسوم صوفیانه و شیوه‌های تعلیم‌وتربیت در گسترش عرفان و تصوف اشاره شده است. 

در بخش‌هایی از کتاب، به نقد و بررسی دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی نسبت عرفان و تصوف با اسلام پرداخته شده و سه رویکرد اصلی در این زمینه مطرح شده است: گروهی که عرفان را بیگانه با اسلام می‌دانند، گروهی که آن را نهضتی علیه اسلام تلقی می‌کنند و گروهی که عرفان را برخاسته از آموزه‌های اسلامی می‌دانند. نویسنده با استناد به منابع اسلامی و آثار عرفا، بر این باور است که عرفان اسلامی ریشه در قرآن و سنت دارد و بسیاری از مفاهیم آن از متون دینی الهام گرفته شده است. در نهایت، کتاب به معرفی برخی از مهم‌ترین چهره‌های عرفانی و صوفیانه در تاریخ ایران و جهان اسلام می‌پردازد و نقش آن‌ها را در شکل‌گیری ادبیات عرفانی فارسی برجسته می‌سازد. این اثر با رویکردی تحلیلی، به بررسی فرازونشیب‌های تصوف و عرفان، انشعابات و تحولات آن‌ها و تأثیرشان بر فرهنگ و ادب ایرانی پرداخته است.

چرا باید کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی را بخوانیم؟

کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی با گردآوری و تحلیل منابع معتبر، تصویری روشن از جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی ارائه می‌دهد و به مخاطب کمک می‌کند تا ریشه‌های فکری و فرهنگی بسیاری از آثار ادبی فارسی را بهتر درک کند. اثر حاضر با پرداختن به سیر تاریخی، شخصیت‌های کلیدی و مضامین اصلی عرفان و تصوف، امکان شناخت عمیق‌تری از پیوند میان ادبیات و معنویت ایرانی فراهم می‌آورد؛ همچنین کتاب به بررسی دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی نسبت عرفان و تصوف با اسلام پرداخته و خواننده را با تنوع رویکردها و برداشت‌ها در این حوزه آشنا می‌کند. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال فهم دقیق‌تر تحولات فکری و ادبی ایران هستند، بسیار سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به علاقه‌مندان ادبیات فارسی، پژوهشگران حوزه‌ی عرفان و تصوف، دانشجویان رشته‌های ادبیات، الهیات و تاریخ فرهنگ ایران و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های معنوی و فکری ادبیات فارسی را دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین این اثر برای افرادی که به‌دنبال تحلیل انتقادی جریان‌های فکری و اجتماعی در تاریخ ایران هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب جایگاه عرفان و تصوف در ادبیات فارسی

«سماع: بزرگان متقدم صوفیه به این نکته پی برده بودند که اضافه بر استعداد صوفی و علل مقدماتی که او را برای منجذب شدن قابل می‌سازد، وسائل عملی دیگری که به اختیار و ارادۀ سالک است نیز برای ظهور حال فناء مؤثر است بلکه برا پیدا شدن حال و وجد، عامل بسیار قوی محسوب است از جمله موسیقی و آواز خواندن و رقص که همۀ آنها تحت عنوان سماع در می‌آید. آنها تنها گروهی بودند که جنین مراسمی را به عنوان عملی در جهت تقویت بعد معنوی سالک (غایة الامر با رعایت احکامی که به لغوو باطل و معصیت و مفسده نیانجامد ) رسمیت بخشیدند»