کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی

کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی (Bald: 35 Philosophical Short Cuts) نوشته سایمون کریچلی و ترجمه قاسم نجاری، مجموعه‌ای از ۳۵ جستار درباره‌ی عشق، خوشبختی، امید، ایمان، هنر، سیاست، فوتبال و معنای زندگی است که نشر لگا آن را منتشر کرده است. این کتاب از دل نوشته‌هایی بیرون آمده که برای فضای عمومی نوشته شده‌اند و می‌خواهند فلسفه را از برج عاج پایین بیاورند و به پرسش‌های روزمره، اضطراب‌ها، شوخی‌ها و تناقض‌های زندگی نزدیک کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی

کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی نوشته‌ی سایمون کریچلی مجموعه‌ای از یادداشت‌های کوتاه و موضوع‌محور است که از پرسش‌های ظاهراً ساده شروع می‌شوند و خیلی زود به بحث‌هایی جدی‌تر درباره‌ی شادی، مرگ، ایمان، سیاست، عشق، اصالت، امید و تجربه‌ی زیستن می‌رسند. کریچلی، طاسی را فقط یک ویژگی ظاهری نمی‌گیرد و آن را به معنای رک‌گویی و بی‌پیرایگی هم گره می‌زند؛ یعنی نوعی نوشتن که می‌خواهد از لفاظی فاصله بگیرد و فکر را در فضای عمومی مطرح کند. همین ایده، حال‌وهوای کلی اثر را می‌سازد: جستارهایی کوتاه که از فلسفه می‌آیند اما خودشان را در قالب خشک دانشگاهی حبس نمی‌کنند.

کتاب به‌ جای دنبال‌کردن یک موضوع واحد، در چند محور حرکت می‌کند و از همین راه تصویری گسترده از دغدغه‌های نویسنده می‌سازد. در بخش‌هایی مانند شادی، مذهب و امید، سایمون کریچلی به سراغ چهره‌هایی مثل روسو، نیچه، سقراط، ملویل، بکت و دیگران می‌رود و از خلال آن‌ها درباره‌ی زمان حال، مرگ، خاطره، رنج، خودفریبی و امکان زیستن فکر می‌کند. در این میان، ارجاع‌های ادبی و فرهنگی فقط تزئینی نیستند؛ هر کدام راهی برای بازکردن یک مسئله‌اند. متن‌ها اغلب از یک موقعیت روزمره، یک خاطره، یک شوخی یا یک پرسش عمومی آغاز می‌شوند و بعد به‌تدریج به بحثی فلسفی می‌رسند که هم شخصی است و هم جمعی.

کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی از نظر فضا، آمیزه‌ای از جدیت و شوخ‌طبعی دارد. نویسنده از مرگ، ناامیدی، شکست سیاسی یا بحران معنا حرف می‌زند اما لحن را چنان نگه می‌دارد که متن به خطابه یا درسگفتار تبدیل نشود. در این کتاب، فلسفه بیشتر شبیه گفت‌وگویی زنده است تا مجموعه‌ای از حکم‌های قطعی. همین ویژگی باعث می‌شود تجربه‌ی خواندن آن فقط آشنایی با ایده‌ها نباشد، بلکه همراهی با ذهنی باشد که مدام در حال آزمودن، پس‌زدن و دوباره‌فکرکردن است.

خلاصه کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی

کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی مجموعه‌ای از نوشته‌های کوتاه است که هر کدام از یک پرسش یا موقعیت مشخص آغاز می‌شوند: شادی چیست، امید تا کجا نجات‌بخش است، مرگ چه نسبتی با زندگی خوب دارد، ایمان چگونه با تردید گره می‌خورد و چرا انسان مدام به‌ دنبال معنا می‌گردد. 

سایمون کریچلی در این جستارها از فلسفه، ادبیات، مذهب، سیاست و فرهنگ عامه کمک می‌گیرد تا نشان دهد فکرکردن فقط کارِ کلاس درس نیست و در دل تجربه‌های روزمره هم رخ می‌دهد. مسیر کتاب از موضوعی به موضوع دیگر می‌رود اما نخ پنهان همه‌ی آن‌ها یکی است: چگونه می‌شود در جهانی آشفته، بدون پناه‌بردن به توهم، همچنان هوشیار، شوخ‌طبع و درگیر زندگی ماند.

چرا باید کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پرسش‌های بزرگ فلسفی را به موقعیت‌های ملموس زندگی روزمره وصل می‌کند.
• خواننده با مجموعه‌ای متنوع از موضوع‌ها مثل شادی، مرگ، امید، ایمان، سیاست و عشق روبه‌رو می‌شود.
• جستارها نشان می‌دهند که می‌توان درباره‌ی مسائل جدی، بی‌پرده و بدون لفاظی فکر کرد.
• ارجاع به نویسندگان، فیلسوفان و آثار ادبی، مسیرهای مختلفی برای فهم هر موضوع باز می‌کند.
• کتاب به درک بهتر نسبت میان تجربه‌ی شخصی و بحث‌های عمومی کمک می‌کند.
• لحن شوخ و در عین‌ حال دقیق آن، سنگینی بعضی موضوع‌ها را به گفت‌وگویی زنده تبدیل می‌کند.

خواندن کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به جستارهای فلسفی که می‌خواهند با پرسش‌های بنیادین زندگی در قالب متن‌های کوتاه روبه‌رو شوند.
• خوانندگانی که به پیوند فلسفه با ادبیات، مذهب، سیاست و فرهنگ روزمره علاقه دارند.
• کسانی که درباره‌ی شادی، امید، مرگ و معنای زندگی سؤال‌های جدی‌تری در ذهن دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های موضوع‌محور و متنوع لذت می‌برند و دوست دارند هر بار از زاویه‌ای تازه وارد بحث شوند.
• دانشجویان و پیگیران علوم انسانی که می‌خواهند نمونه‌ای از فکرکردن در فضای عمومی را بخوانند.

درباره سایمون کریچلی

سایمون کریچلی (Simon Critchley) (متولد۱۹۶۰)، فیلسوف، نویسنده و استاد دانشگاه اهل انگلستان است. او پس از تجربیاتی در حوزه‌ی کارگری و موسیقی، تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه اسکس آغاز کرد و پس از تحصیل در رشته‌های ادبیات و فلسفه، رساله‌ی دکترای خود را با موضوع اخلاق واسازی به پایان رساند. او در آثار و سخنرانی‌های خود بر ارتباط مباحث فلسفی با موضوعات اجتماعی، فرهنگی و تجارب روزمره‌ی انسانی تمرکز دارد و بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۱ نیز مدیریت بخش فلسفی روزنامه‌ی نیویورک‌تایمز را بر عهده داشته است.

حوزه‌ی نگارش کریچلی موضوعاتی متنوع از جمله اخلاق، مرگ، تراژدی، ادبیات و پدیده‌های فرهنگی مانند فوتبال را در بر می‌گیرد. از آثار شناخته‌شده‌ی او می‌توان به «کتاب فیلسوفان مرده»، «تئاتر حافظه»، «آموزه‌های هملت»، «به چه فکر می‌کنیم وقتی به فوتبال فکر می‌کنیم» و «تراژدی: ما و یونانیان» اشاره کرد.

بخشی از کتاب طاس؛ ۳۵ جستار کوتاه فلسفی

«من دارم از آتن می‌نویسم؛ نوشتن هم بگویی‌نگویی شغلی است برای خودش و خبرهای نسبتاً بدی هم دارم. درست همان موقعی که فکر می‌کنی بدتر از این نمی‌شود - شغلت را از دست می‌دهی، ارزش سبد سهام بازنشستگی‌ات سقوط می‌کند، برنی مدوف با پول‌هایت می‌زند به چاک، جفری، گربه‌ات تو را ول می‌کند و می‌رود با همسایه و رکود اقتصادی تبدیل به افسردگی روانی می‌شود - درست همان موقع متوجه حقیقتی مهیب می‌شوی: قرار است بمیری.

کمابیش چیزی بود که می‌شد انتظارش را داشت؛ در کنار مالیات، مرگ همیشه قطعی بوده. حتی لبخندی بی‌رمق به آن حکم کهنه هم زده بودی. گهگاهی صدای ارابهٔ بالدار زمان را شنیده بودی که نزدیکت می‌شده اما این صدا را لابه‌لای سروصدای خیابان گم کرده‌ای و برگشته‌ای به دور روزانهٔ کار، فراغت و چُرت. حالا، خالی از طفره‌رفتن‌ها و گریزهای همیشگی زندگی، ادراک مرگ بر زندگی‌ام طلوع کرد: مهم نیست چقدر سالم غذا بخوری یا تا کجا میلت به نشستن را به‌نام بدن‌سازی انکار کنی، مهم نیست چه قربانی‌هایی پیشکش خدای معظم طول عمر کرده باشی، تو قرار است بمیری. دیر یا زود قرار است غذای کرم‌ها شوی - البته، مگر اینکه انتخاب کرده باشی که تو را بسوزانند.

پس چیست رابطهٔ میان شادی و مرگ؟ مطابق معمول، یونانیان باستان اندیشه‌ای محکم در این باب داشته‌اند که امروز به‌نظر ما خلاف عرف می‌آید: "آدمی را شاد مخوان تا زمانی که مُرده باشد." معنای این سخن که گاهی منسوب به سولون شده اما نسخه‌های متفاوتی از آن را می‌توان در آثار آیسخولوس و هرودوتوس یافت در چیست؟»