کتاب دیده اما نشنیده

کتاب دیده اما نشنیده (Seen and not heard: why children's voices matter)، نوشته جانا مور لون و ترجمه مرتضی براتی، از مجموعه‌ی فلسفه برای کودکان و نوجوانان است و نشر لگا در سال ۱۴۰۱ آن را منتشر کرده است. این کتاب با یک پرسش ساده اما مهم آغاز می‌شود: چرا صدای کودکان معمولاً شنیده نمی‌شود؟ نویسنده باتکیه‌بر گفت‌وگوهای فراوان با کودکان نشان می‌دهد که آن‌ها هم پرسشگرانی کنجکاو هستند، هم درباره‌ی مرگ، دوستی، عدالت، خوشبختی و معنای زندگی فکر می‌کنند. محور اصلی کتاب جدی‌گرفتن نگاه کودکان و بازبینی در شیوه‌ی شنیدن آن‌هاست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیده اما نشنیده اثر جانا مور لون

کتاب دیده اما نشنیده (اهمیت صدای کودکان)، نوشته‌ی جانا مور لون، بر این ایده‌ استوار است که کودکان فقط نیازمند مراقبت نیستند، بلکه صاحب فکر، تجربه و برداشت‌ هستند و باید سخنشان جدی گرفته شود. نویسنده باتکیه‌بر گفت‌وگوهای طولانی با کودکان نشان می‌دهد که آن‌ها از سنین پایین با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شوند که معمولاً به بزرگسالان نسبت داده می‌شود؛ پرسش‌هایی درباره‌ی مرگ، خوشبختی، دوستی، عدالت، هویت و معنای زندگی. این کتاب هم این پرسش‌ها را مطرح می‌کند، هم بررسی می‌کند که چرا جامعه اغلب کودکان را می‌بیند، اما به‌درستی به آن‌ها گوش نمی‌دهد.

کتاب دیده اما نشنیده در هفت فصل تنظیم شده است و از همان فصل نخست، مسئله‌ی نشنیدن کودکان را از زاویه‌ی سن‌گرایی، پیش‌فرض‌های تربیتی و نگاه ارباب‌منشانه‌ی بزرگسالان بررسی می‌کند. جانا مور لون سپس به موضوع‌هایی مانند ماهیت کودکی، معنای دوستی، ابعاد سیاسی زندگی کودکان، خوشبختی، مرگ و اخلاق گوش‌دادن می‌پردازد. نمونه‌های متعدد گفت‌وگو با کودکان نشان می‌دهد که آن‌ها چگونه درباره‌ی مفاهیم دشوار می‌اندیشند و گاهی با یک جمله، برداشت‌های جاافتاده را به چالش می‌کشند.

کتاب دیده اما نشنیده علاوه‌بر دفاع از حق حرف‌زدن کودکان، بر کیفیت شنیدن آن‌ها نیز تمرکز می‌کند. جانا مور لون توضیح می‌دهد که شنیدن واقعی فقط صبرکردن برای تمام‌شدن حرف طرف مقابل نیست، بلکه نوعی پذیرش، کنجکاوی و کنارگذاشتن پیش‌داوری است. این کتاب هم به موضوع‌هایی مانند بی‌عدالتی معرفتی، وابستگی و آسیب‌پذیری می‌پردازد، هم ارزش تجربه‌ی کودکی را برجسته می‌کند. این اثر با مثال‌ها و بحث‌های گوناگون نشان می‌دهد که نگاه کودکان می‌تواند فهم ما را از جهان مشترکمان عمیق‌تر کند.

خلاصه کتاب دیده اما نشنیده

کتاب دیده اما نشنیده نشان می‌دهد که کودکان از همان سال‌های نخست زندگی، درباره‌ی پرسش‌های بزرگ انسانی فکر می‌کنند و حرف‌هایی دارند که معمولاً نادیده گرفته می‌شود. جانا مور لون باتکیه‌بر تجربه‌های خود در گفت‌وگو با کودکان توضیح می‌دهد که چگونه پیش‌فرض‌های رایج درباره‌ی سن و رشد، مانع شنیدن صدای آن‌ها می‌شود.

این کتاب در فصل‌های مختلف به موضوع‌هایی مانند معنای کودکی، دوستی، انصاف، خوشبختی، مرگ و اهمیت گوش‌دادن می‌پردازد. ایده‌ی اصلی اثر این است که کودکان فقط در حال آماده‌شدن برای بزرگسالی نیستند، بلکه نگاه و فهمی دارند که می‌تواند درک جمعی ما را عمیق‌تر کند.

چرا باید کتاب دیده اما نشنیده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دیده اما نشنیده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که چگونه کودکان درباره‌ی مفاهیمی مانند عدالت، دوستی، مرگ و خوشبختی فکر می‌کنند.

• این کتاب به فهم بهتر موانعی کمک می‌کند که باعث نادیده‌گرفتن یا کم‌ارزش‌شمردن حرف کودکان می‌شوند.

• خواننده با مطالعه‌ی این اثر با نمونه‌های واقعی گفت‌وگو با کودکان روبه‌رو می‌شود، نه فقط با بحث‌های کلی.

• این کتاب رابطه‌ی میان شنیدن، احترام و تربیت را با استفاده از تجربه‌های روزمره بررسی می‌کند.

• این اثر برای کسانی که به فلسفه‌ی کودکی و جایگاه اجتماعی کودکان علاقه دارند، پرسش‌های جدی و تأمل‌برانگیزی مطرح می‌کند.

خواندن کتاب دیده اما نشنیده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دیده اما نشنیده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند موضوع گفت‌وگو با کودکان را جدی‌تر و دقیق‌تر دنبال کنند.

• دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه، آموزش و مطالعات کودکی که به جایگاه فکری کودکان توجه دارند.

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی مفهوم شنیدن و احترام در روابط میان بزرگسالان و کودکان بیشتر بدانند.

• کسانی که به بحث‌های مربوط به دوستی، عدالت، خوشبختی و مرگ از زاویه‌ی نگاه کودکان علاقه دارند.

• معلمان و مربیانی که با پرسش‌ها و نگرانی‌های فکری کودکان سروکار دارند.

درباره جانا مور لون

جانا مور لون فیلسوف، نویسنده و مدرس آمریکایی است. او مدیر اجرایی سازمان آموزش و یادگیری فلسفه (PLATO) و عضو وابسته‌ی گروه فلسفه‌ی دانشگاه واشینگتن است. تمرکز اصلی فعالیت‌های او بر پرورش تفکر فلسفی در کودکان و نوجوانان است و بیش از ۲۵ سال است که کارگاه‌ها و نشست‌های فلسفی را برای گروه‌های سنی مختلف، از کودکان پیش‌دبستانی تا دانشجویان تحصیلات تکمیلی، برگزار می‌کند.

جانا مور لون نویسنده‌ی کتاب‌ها و مقاله‌های متعددی درباره‌ی آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان است. آثار او بر اهمیت گفت‌وگوی فلسفی، تقویت تفکر انتقادی و تشویق کودکان به پرسشگری تأکید دارند.

بخشی از کتاب دیده اما نشنیده

«کودکان در سن دبستان نسبت به اوایل کودکی با چشم‌اندازهای وسیع‌تری به دنیا نگاه می‌کنند. در این سن، آن‌ها از وجود بی‌عدالتی و سایر مشکلات به‌ظاهر حل‌نشدنی سیاسی آگاهی یافته و دیدگاه‌ها و احساساتی قوی دربارهٔ شیوه‌های سازماندهی جامعه ابراز می‌کنند. بسیاری از کودکان که مایل‌اند موضوع‌های دشوار را با صراحت و ذهن باز بررسی کنند، دربارهٔ عدالت، انصاف، مسائل زیست‌محیطی، فقر و اختلاف درآمد، نابرابری‌های اجتماعی مانند نژادپرستی و تبعیض جنسیتی و سایر مسائل اخلاقی و اجتماعی و سیاسی تفکر می‌کنند.»