کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما)

کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) نوشته سعید ناجی، سمانه عسکری و مهسا پوست‌فروش فرد است که نشر لگا آن را منتشر کرده است. این کتاب مجموعه‌ای از چند داستان برای کودکان و راهنماهای همراه آن‌هاست که برای کلاس‌های فلسفه برای کودکان طراحی شده‌اند. متن فقط به روایت داستان بسنده نمی‌کند و از دل موقعیت‌های ساده‌ای مثل دوستی، دروغ، وسوسه، مسابقه و مسئولیت، پرسش‌هایی می‌سازد که می‌توانند آغاز گفت‌وگو در کلاس باشند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما)

کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) نوشته سعید ناجی، سمانه عسکری و مهسا پوست‌فروش فرد، مجموعه‌ای از داستان‌های انتخاب‌شده و بازنویسی‌شده برای کلاس‌های فلسفه برای کودکان است. پیشگفتار کتاب توضیح می‌دهد که این داستان‌ها فقط برای سرگرمی یا قصه‌خوانی کنار هم قرار نگرفته‌اند، بلکه قرار است محرک گفت‌وگو و کندوکاو باشند. نویسندگان بر این نکته تکیه کرده‌اند که هر داستانی را نمی‌توان داستان فلسفی برای کودکان دانست و برای چنین کاری، متن باید با دغدغه‌های واقعی کودکان پیوند داشته باشد، حس همذات‌پنداری ایجاد کند و به‌جای تلقین، سؤال بسازد.
این کتاب ۷ داستان را در کنار راهنمای استفاده از آن‌ها آورده است: خواهر کوچک ویلی، دوست تا همیشه، عروسک روی گُل‌سَر، پای خیلی کوچولو، آقای روباه شگفت‌انگیز، تیدالیک قورباغه و کلوچه‌های پُردردسر. بخشی از این داستان‌ها برگرفته از آثار دیگرند و برای استفاده در کلاس، خلاصه، ویرایش یا بازنویسی شده‌اند تا موقعیت‌های بحث‌برانگیز در آن‌ها پررنگ‌تر شود. پس از هر داستان، راهنمایی مفصل آمده که ایده‌های اصلی بحث را مشخص می‌کند؛ از دروغ‌گفتن، فاش‌شدن حقیقت و اعتمادکردن گرفته تا دوستی، موفق‌شدن، وسوسه، قانون، عذرخواهی، مسابقه و عدالت. همین همراهی داستان و راهنما باعث شده متن فقط یک مجموعه‌ی قصه نباشد، بلکه ابزاری برای تسهیل‌گری در کلاس هم باشد.
این کتاب از نظر فضای کلی، به موقعیت‌های روزمره‌ی کودکانه نزدیک می‌ماند؛ کلاس درس، خانه، دوستی‌های مدرسه‌ای، رقابت میان خواهر و برادرها و کشمکش‌های کوچک اما مهمی که برای کودک جدی‌اند. در هر داستان، مسئله‌ای آشنا به نقطه‌ی شروع یک بحث عمیق‌تر تبدیل می‌شود. راهنماها هم فقط فهرست سؤال نیستند، بلکه مسیرهایی برای بازکردن بحث در اختیار مربی می‌گذارند و نشان می‌دهند چگونه می‌توان از یک روایت کوتاه به پرسش‌های اخلاقی، اجتماعی و مفهومی رسید. از همین جهت، این کتاب هم برای شناخت نمونه‌های مناسب داستان فبک اهمیت دارد و هم برای دیدن اینکه یک گفت‌وگوی فلسفی با کودکان از کجا می‌تواند آغاز شود.

خلاصه کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) چند موقعیت داستانی متفاوت را کنار هم می‌گذارد تا از دل آن‌ها پرسش‌های فکری شکل بگیرد. در یک داستان، دانش‌آموزی برای پنهان‌کردن کارش خواهر خیالی می‌سازد و مسئله‌ی دروغ، باورپذیری و مسئولیت پیش می‌آید. در داستانی دیگر، دوستی صمیمی میان دو نوجوان با وابستگی، شرط‌گذاشتن و اختلاف روبه‌رو می‌شود. جایی دیگر، وسوسه‌ی لمس‌کردن یک عروسک کوچک به بحثی درباره‌ی کنترل خود، قانون و عذرخواهی می‌رسد. در داستان پای خیلی کوچولو هم یک مسابقه‌ی ساده‌ی حلزون‌ها به پرسش‌هایی درباره‌ی عدالت، برنده‌شدن و منصفانه‌بودن رقابت تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان‌ها موقعیت‌های آشنای کودکانه را به پرسش‌های اخلاقی و فکری پیوند می‌دهند.
• راهنماهای هر بخش به مربیان کمک می‌کنند از متن داستان به گفت‌وگوهای هدفمند برسند.
• موضوع‌هایی مثل دروغ، دوستی، وسوسه، قانون، عدالت و مسئولیت در قالب مثال‌های ملموس مطرح شده‌اند.
• کتاب نشان می‌دهد چه ویژگی‌هایی یک داستان را به محرک مناسب برای کلاس فبک تبدیل می‌کند.
• پایه‌های پیشنهادی استفاده از هر داستان مشخص شده و انتخاب متن را برای کلاس‌های مختلف آسان‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کندوکاو فلسفی برای کودکان (داستان و راهنما) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مربیان و تسهیل‌گرانی که می‌خواهند برای کلاس‌های فلسفه برای کودکان، متن و پرسش مناسب در اختیار داشته باشند.
• معلمانی که به‌دنبال طرح بحث درباره‌ی موضوع‌هایی مثل راست‌گویی، دوستی، قانون و انصاف در کلاس هستند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند با نمونه‌های داستانی مناسب برای فبک آشنا شوند.
• والدینی که به گفت‌وگوهای فکری با کودکان درباره‌ی موقعیت‌های روزمره علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به ادبیات آموزشی کودک که می‌خواهند ببینند داستان چگونه می‌تواند آغازگر بحث باشد.