کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی)

کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) نوشته‌ی منیر کلانتر قریشی و یگانه یکتایی اوغول‌بیگ راهنمایی است که بر مهارت‌های عاطفی و ارتباطی نوجوانان تمرکز کرده است. این جلد با عنوان فرعی کدهای ارتباطی موفق در ادامه‌ی مجموعه‌ی راهنمای جامع و گام‌به‌گام توانمندسازی نوجوانان نوشته شده و نشر حکمت و عرفان آن را منتشر کرده است. نویسندگان در این اثر از موقعیت‌های واقعی زندگی نوجوانان مثل استرس امتحان، تعارض با والدین، فشار همسالان، دوستی‌ها، شبکه‌های اجتماعی و روابط مدرسه استفاده کرده‌اند تا مفاهیم هوش عاطفی را از حالت کلی و مبهم خارج کنند و به شکل موقعیت‌های روزمره نشان دهند. ساختار کتاب فصل‌به‌فصل پیش می‌رود؛ از شناخت احساسات پایه‌ای مثل استرس، خجالت، خشم و سردرگمی شروع می‌شود و به مهارت‌هایی مثل مکث آگاهانه، تفاوت واکنش و پاسخ، نه گفتن محترمانه، تعیین مرزهای سالم، گفت‌وگو با خانواده، مدیریت تعارض، ارتباط در مدرسه و فضای مجازی و درنهایت روابط نوجوانانه می‌رسد. در هر فصل، مثال‌ها، تمرین‌ها و «فرمول»‌های ساده‌ای برای استفاده در زندگی واقعی نوجوانان ارائه شده است تا بتوانند احساسات خود را بشناسند، آن‌ها را مدیریت کنند و در عین حفظ احترام دیگران از خودشان هم محافظت کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی)

کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) با تمرکز بر عنوان کدهای ارتباطی موفق به‌صورت مرحله‌به‌مرحله به دنیای عاطفی و ارتباطی نوجوانان وارد شده است. منیر کلانتر قریشی و یگانه یکتایی اوغول‌بیگ در فصل اول با عنوان وقتی حال‌تان خوب نیست ولی نمی‌دانید چرا به سراغ احساسات روزمره‌ی نوجوانان رفته‌اند؛ احساساتی مثل استرس، خجالت، خشم و سردرگمی. در همین فصل تفاوت احساس، فکر و رفتار با مثال‌های مشخصی مثل ارائه‌ی کلاسی، پیام‌های گروهی، مقایسه در شبکه‌های اجتماعی و تعارض با والدین توضیح داده شده است. سپس مهارت تشخیص حال روحی قبل از حرف زدن یا تصمیم گرفتن معرفی شده و تمرین‌هایی برای مکث، نام‌گذاری احساس و بررسی فکرهای پشت آن ارائه شده است. فصل دوم با عنوان مدیریت احساسات در لحظه‌های حساس روی موقعیت‌هایی مثل عصبانیت، دلخوری، اضطراب و به‌هم‌ریختگی ذهنی تمرکز کرده و مهارت طلایی مکث آگاهانه، تفاوت واکنش و پاسخ، و گام‌های توقف و اسکن را توضیح داده است. در ادامه‌ی کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) فصل سوم با عنوان حرف زدن بدون دعوا، بدون خجالت، بدون پشیمانی به سه ستون اصلی ارتباط یعنی وضوح، احترام و مسئولیت‌پذیری می‌پردازد و الگوی پیام من را در موقعیت‌های نوجوانانه‌ای مثل مخالفت در گروه دوستان، نه گفتن به درخواست غیرمنطقی و بازخورد دادن به رفتار آزاردهنده تمرین می‌کند. در همین فصل تفاوت پرخاشگری، سکوت و قاطعیت با مثال‌هایی مثل گم‌شدن وسیله‌ی شخصی یا بی‌مسئولیتی هم‌گروهی نشان داده شده است. فصل چهارم به گوش دادن طوری که طرف مقابل حس شود مهم است اختصاص دارد و مهارت‌هایی مثل بازگویی احساس، سؤال برای فهمیدن و نشانه‌های گوش دادن واقعی در زبان بدن را توضیح داده است. فصل پنجم روی زبان بدن و لحن صدا تمرکز کرده و اهمیت هماهنگی کلمه، لحن و بدن را در اعتماد و سوءتفاهم‌ها نشان داده است. در فصل‌های بعدی موضوعاتی مثل مرز در دوستی، خانواده، مدرسه و فضای مجازی، نه گفتن محترمانه، دوستی سالم، تعارض و اختلاف، ارتباط با خانواده، مدرسه به‌عنوان تمرینگاه ارتباط، ارتباط در فضای مجازی و درنهایت علاقه، وابستگی و روابط نوجوانانه مطرح شده و برای هرکدام مثال‌ها، چک‌لیست‌ها، فرمول‌ها و تمرین‌های عملی آورده شده است.

خلاصه کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی)

کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) از یک نقطه‌ی ساده اما مهم شروع می‌کند: لحظه‌هایی که حال نوجوان خوب نیست اما دلیلش را نمی‌داند. نویسندگان ابتدا کمک می‌کنند احساسات رایج نوجوانی مثل استرس، خجالت، خشم و سردرگمی شناسایی شود و پیام هرکدام روشن گردد؛ استرس به‌عنوان نشانه‌ی اهمیت موضوع، خجالت به‌عنوان ترس از قضاوت، خشم به‌عنوان علامت رد شدن از مرزها و سردرگمی به‌عنوان نشانه‌ی رشد و تصمیم‌گیری. سپس تفاوت احساس، فکر و رفتار با مثال‌های روزمره باز می‌شود تا نشان داده شود چگونه یک فکر خودکار منفی می‌تواند از دل یک احساس طبیعی بیرون بیاید و رفتار را به سمت واکنش‌های تند یا کناره‌گیری ببرد. در ادامه‌ی کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) مهارت تشخیص حال روحی قبل از حرف زدن یا تصمیم گرفتن معرفی شده است؛ مهارتی که بر مکث کوتاه، نام‌گذاری احساس، بررسی فکر و انتخاب پاسخ آگاهانه تأکید کرده است. فصل دوم مدیریت احساسات در لحظه‌های حساس را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد مغز در حالت تهدید چگونه به سمت واکنش‌های سریع می‌رود و چرا پشیمانی معمولاً بعد از واکنش می‌آید نه پاسخ. گام‌های توقف و اسکن، نام‌گذاری احساس، تخلیه‌ی سالم به‌جای انفجار، فاصله گرفتن کوتاه به‌جای فرار و گوش دادن به پیام احساس از عناصر اصلی این بخش هستند. فصل سوم به بیان محترمانه‌ی منظور اختصاص دارد؛ سه ستون وضوح، احترام و مسئولیت‌پذیری معرفی می‌شود و الگوی پیام من برای موقعیت‌هایی مثل مخالفت در گروه، نه گفتن، دلخوری و عصبانیت تمرین می‌شود. تفاوت پرخاشگری، سکوت و قاطعیت با مثال‌های مشخص نشان داده شده و فرمول انتخاب کلمات در لحظه‌های حساس ارائه شده است. فصل چهارم اهمیت شنیده شدن را برجسته می‌کند و مهارت‌های گوش دادن همدلانه، بازگویی احساس، سؤال برای فهمیدن و نشانه‌های گوش دادن واقعی در زبان بدن را توضیح می‌دهد. در فصل‌های بعدی این مبانی عاطفی و ارتباطی به حوزه‌های مختلف زندگی نوجوانان تعمیم داده می‌شود؛ از مرزهای سالم در دوستی، خانواده، مدرسه و فضای مجازی تا مدیریت تعارض، ارتباط با معلم و مسئولان مدرسه، سوءتفاهم‌های آنلاین، مدیریت دیده‌نشدن و بلاک شدن، تشخیص دوستی سالم و رابطه‌ی آسیب‌زننده، مفهوم رضایت در روابط، مدیریت حسادت و کنترل‌گری و تبدیل علاقه‌ی نوجوانانه به رابطه‌ای که هم احساس را جدی می‌گیرد و هم حریم شخصی و عزت‌نفس را حفظ می‌کند.

چرا باید کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) را بخوانیم؟

کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) مجموعه‌ای از مفاهیم و مهارت‌ها را کنار هم قرار داده است که مستقیماً با تجربه‌های روزمره‌ی نوجوانان درگیر است؛ از استرس امتحان و خجالت در جمع تا فشار همسالان، اختلاف با والدین، چالش‌های گروه‌های مجازی و روابط عاطفی. در این اثر احساسات مبهم به زبان ساده و قابل‌نام‌گذاری تبدیل شده‌اند و برای هر احساس، پیام، ریشه و راه مدیریت آن توضیح داده شده است. ساختار کتاب طوری طراحی شده که ابتدا شناخت درونی (احساس، فکر، رفتار) تقویت شود و سپس این شناخت به مهارت‌های بیرونی مثل مکث آگاهانه، انتخاب کلمات، پیام من، گوش دادن فعال، تعیین مرز، نه گفتن محترمانه و دفاع از حق بدون دعوا وصل شود. ویژگی دیگر این کتاب استفاده‌ی گسترده از مثال‌ها و سناریوهای واقعی نوجوانانه است؛ موقعیت‌هایی مثل تعارض با والدین بر سر قوانین، کار گروهی ناعادلانه، شوخی‌های آزاردهنده، فشار برای انجام کارهای ناخواسته، سوءتفاهم در پیام و استوری، دیده‌نشدن یا بلاک شدن، دوستی‌های فرسوده‌کننده و وابستگی‌های آسیب‌زا. در هر سناریو، حلقه‌ی احساس–فکر–رفتار باز می‌شود و سپس یک «کد ارتباطی» جایگزین پیشنهاد شده است. تمرین‌ها، چک‌لیست‌ها و فرمول‌های سه‌مرحله‌ای (مثل فرمول نه گفتن محترمانه یا گام‌های توقف و اسکن) کمک می‌کند محتوا فقط در حد آگاهی نماند و به رفتار روزمره تبدیل شود. این کتاب به‌جای تمرکز صرف بر توصیه، روی ساختن مهارت تأکید کرده است؛ مهارت‌هایی که می‌توانند در دوستی‌ها، خانواده، مدرسه و فضای مجازی به کاهش سوءتفاهم، افزایش احترام متقابل و حفظ عزت‌نفس کمک کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب نوجوان من (جلد شانزدهم، آموزش مهارت هوش عاطفی و ارتباطی) به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که با احساساتی مثل استرس، خجالت، خشم، سردرگمی یا حسادت درگیر هستند و می‌خواهند آن‌ها را بهتر بشناسند و مدیریت کنند. این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که در دوستی‌ها، گروه‌های مدرسه، کار گروهی، ارتباط با معلم، تعارض با والدین یا ارتباط در شبکه‌های اجتماعی دچار سوءتفاهم، دلخوری یا پشیمانی‌های مکرر بعد از واکنش‌های هیجانی می‌شوند. همچنین به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند نه گفتن محترمانه، تعیین مرز سالم، دفاع از حق بدون دعوا، مدیریت روابط آنلاین و تشخیص دوستی سالم از رابطه‌ی آسیب‌زننده را تمرین کنند و به والدین، مربیان و مشاورانی که به‌دنبال متنی مشخص و موقعیت‌محور برای گفت‌وگو درباره‌ی هوش عاطفی و مهارت‌های ارتباطی با نوجوانان هستند نیز می‌تواند مفید باشد.