کتاب شبانه شیلی

کتاب شبانه شیلی (Nocturno de Chile) نوشته روبرتو بولانیو، در قالب تک‌گویی و اعترافات یک کشیش و منتقد ادبی شیلیایی به نام سباستیان اوروتیا لاکروا روایت می‌شود و به رابطه‌ی ادبیات، قدرت و مسئولیت اخلاقی می‌پردازد. بولانیو با زبانی خاص و روایتی سیال، لایه‌های مختلف جامعه‌ی روشنفکری و هنری شیلی را به تصویر می‌کشد و از خلال خاطرات و تردیدهای راوی، تصویری از کشمکش‌های درونی و بیرونی یک نسل را ارائه می‌دهد. ونداد جلیلی این رمان را برای نشر رایبد ترجمه کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شبانه شیلی

کتاب شبانه شیلی اثر روبرتو بولانیو، روایتی است از زبان یک کشیش و منتقد ادبی سالخورده به نام سباستیان اوروتیا لاکروا که در واپسین شب‌های عمرش به مرور خاطرات و اعترافات خود می‌پردازد. ساختار کتاب بر پایه‌ی مونولوگ درونی راوی شکل گرفته و با سیری آزاد در زمان و مکان، مخاطب را به دل وقایع ادبی، اجتماعی و سیاسی شیلی می‌برد. 

بولانیو در این اثر، با بهره‌گیری از سبک خاص خود، مرز میان واقعیت و خیال را باریک می‌کند و از خلال روایت‌های گاه مبهم و چندلایه، به نقد نقش روشنفکران و هنرمندان در مواجهه با قدرت و سرکوب می‌پردازد. شبانه شیلی نه‌فقط داستان زندگی یک فرد، بلکه بازتابی از وضعیت جامعه‌ی شیلی در دوره‌ای پرآشوب است؛ جایی که ادبیات، دین و سیاست در هم تنیده‌اند و راوی در تلاش است تا مسئولیت‌های اخلاقی و سکوت‌های خود را توجیه کند. 

روبرتو بولانیو با اشاره به چهره‌های ادبی و تاریخی، فضای روشنفکری و روابط پیچیده‌ی میان نویسندگان، شاعران و منتقدان را بازسازی کرده و تصویری از اضطراب، تردید و گناه را در بستر تاریخ معاصر شیلی ارائه می‌دهد.

خلاصه داستان شبانه شیلی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کشیشی که سال‌ها در عرصه‌ی ادبیات و نقد فعال بوده، اکنون در بستر بیماری، گذشته‌ی خود را مرور می‌کند. او از دوران کودکی و ورودش به مدرسه‌ی علوم دینی می‌گوید و سپس به آشنایی با فرول، منتقد ادبی مشهور شیلی، می‌پردازد. این آشنایی، اوروتیا را وارد حلقه‌ی روشنفکران و نویسندگان می‌کند و او را با چهره‌هایی چون نرودا و دیگر شاعران و منتقدان هم‌عصرش روبه‌رو می‌سازد. 

در ادامه‌ی داستان شبانه شیلی، اوروتیا به سفرهایش، مهمانی‌های ادبی و جلسات نقد و گفت‌وگو با نویسندگان اشاره می‌کند. او از تجربه‌های شخصی، تردیدها و احساس گناه خود سخن می‌گوید و به نقش خود در تحولات سیاسی و اجتماعی شیلی، به‌ویژه در دوران دیکتاتوری، می‌پردازد. راوی بارها به سکوت‌ها و تصمیماتش بازمی‌گردد و تلاش می‌کند مسئولیت‌های اخلاقی خود را توجیه کند. 

روایت او پر است از خاطرات پراکنده، ملاقات با شخصیت‌های ادبی و تأملاتی درباره‌ی معنای ادبیات، قدرت و وجدان. در پس این اعترافات، تصویری از جامعه‌ی روشنفکری شیلی و رابطه‌ی پیچیده‌ی آن با قدرت و سرکوب شکل می‌گیرد؛ جایی که مرز میان مشارکت و بی‌تفاوتی، مسئولیت و فرار از مسئولیت، همواره مبهم باقی می‌ماند.

چرا باید کتاب شبانه شیلی را بخوانیم؟

این کتاب با پرداختن به موضوعاتی چون مسئولیت اخلاقی، نقش روشنفکران در برابر قدرت و سرکوب و مرز میان حقیقت و توجیه، فرصتی برای تأمل درباره‌ی وجدان فردی و جمعی فراهم می‌کند. سبک خاص بولانیو، فضای وهم‌آلود و چندلایه‌ی روایت و حضور شخصیت‌های ادبی واقعی و خیالی، تجربه‌ای متفاوت از خواندن یک رمان مدرن را رقم می‌زند.

خواندن کتاب شبانه شیلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شبانه شیلی به علاقه‌مندان به ادبیات آمریکای لاتین، دوستداران رمان‌های روان‌شناختی و کسانی که دغدغه‌ی مسئولیت اجتماعی و نقش روشنفکران در جامعه را دارند، پیشنهاد می‌شود.

درباره روبرتو بولانیو

روبرتو بولانیو (Roberto Bolaño) (۱۹۵۳-۲۰۰۳)، نویسنده، شاعر و جستارنویس شیلیایی بود. او در دوران کودکی دچار خوانش‌پریشی (دیسلکسیا) بود و به همین خاطر منزوی شده بود، برای فرار از تنهایی به جهان کتاب‌ها پناه می‌برد. بولانیو در جوانی به مکزیکوسیتی مهاجرت کرد اما پیوند عاطفی و آرمانی‌اش با وطن، او را در سال ۱۹۷۳ برای حمایت از دولت سالوادور آلنده به شیلی بازگرداند؛ تصمیمی که پس از کودتای پینوشه به بازداشت هشت‌روزه‌ی او انجامید و این تجربه‌ی زیسته‌ی هولناک، بعدها به ماده‌ی خام آثاری چون «کارت رقص» و «کارآگاهان وحشی» تبدیل شد. بولانیو پس از مهاجرت به اسپانیا، سال‌ها در مشاغل مثل ظرفشویی و رفتگری روزگار گذراند، اما از دهه‌ی ۱۹۹۰ و با تولد فرزندش، به داستان‌نویسی روی آورد تا معاش خانواده‌اش را تأمین کند، اگرچه همیشه خود را شاعر می‌دانست. بولانیو با نگارش رمان مینی‌مالیستی «کارآگاهان وحشی» جایزه‌ی رومولو گایه‌گوس را از آن خود کرد و وصیت‌نامه‌ی ادبی و ناتمامش، «۲۶۶۶»، پس از مرگش جایزه‌ی ملی حلقه‌ی منتقدان کتاب آمریکا را ربود.

نظر افراد مشهور درباره کتاب شبانه شیلی

• «شبانه شیلی اثری کمیاب و واقعی است؛ رمانی مدرن که قرار است جایگاهی ابدی در دنیای ادبیات پیدا کند.» (سوزان سانتاگ)

بخشی از کتاب شبانه شیلی

«پیش از این آرامش داشتم. آرمیده و آسوده بودم، اما ناگهان همه چیز برآشفت. تقصیر از آن جوانک فرتوت است. در آرامش بودم، لیک دیگر آرام ندارم. چیزهایی هست که روشن باید کرد؛ پس بر آرنج خود تکیه می‌زنم، سرِ نجیب و لرزانِ خویش فراز می‌آورم، در خاطره‌ها غور می‌کنم و از آن میان سرگذشت‌هایی بیرون می‌کشم که نقش بر آب خواهد کرد بدگویی‌های بدخواهانۀ جوانک فرتوت را که از بهرِ ننگین کردنِ نامِ من به شبی توفانی جار زده است. زهی خیال باطل! آدمیزاده باید که مسئولیت‌پذیر باشد و من همیشه بوده‌ام. آدمیزاده تعهدِ اخلاقی دارد که مسئولیت کارهای خویش به گردن گیرد و این تعهد بر سخنان وی نیز هست و هم بر سکوتش. آری، سکوتش، از آنکه سکوت نیز به آسمان رود و خداوند آن را شنود و هم اویش فهم کند و بس و قادر و قابل است به داوری. از این روی آدمیزاده باید که در سکوت خود نیز سخت محتاط و دقیق باشد. من از هر روی مسئولم. سکوت‌های من بی‌آلایش است. رک بگویم و پیش از هر کس با خدا یکرنگ باشم، زیرا برابر دیگران خوددار توانم بود، لیک در پیشگاه الهی نه. نمی‌دانم چگونه بدین‌جا رسیدم؛ گاهی خویشتن خویش را می‌بینم که بر آرنج تکیه زده، گیج و سرگردانم. خیال می‌بافم و آرامش می‌جویم ولی گاه نام خود را نیز فراموش می‌کنم. نام من سباستیان اوروتیا لاکروا است. شیلیایی‌ام.»