کتاب موزه پایین شهر و تماشاچیانش

کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش نوشته‌ی آرش حیدری، میلاد محبی و سارا فرهپور به بررسی نحوه‌ی بازنمایی فرودستان و تهی‌دستان شهری در رسانه‌ها، ادبیات و سینمای ایران می‌پردازد. نویسندگان در این اثر با تکیه بر مفاهیم نظری متفکرانی چون لویناس، آرنت، بنیامین، فوکو، گرامشی، اسپیواک و دیگران، رابطه‌ی میان فقر، قصه‌گویی، قدرت و تماشا را واکاوی کرده‌اند. نشر برج آن را منتشر کرده است و متن کتاب با ارجاع به آمارهای اقتصادی، گزارش‌های ژورنالیستی و نمونه‌های سینمایی دهه‌ی ۱۳۹۰، تصویری تحلیلی از «تهی‌دست‌شدن» و «تماشایی‌شدن» فقر در ایران ترسیم کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب موزه پایین شهر و تماشاچیانش

کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش با تمرکز بر مفهوم «فقر تجربه» و «فرودست‌سازی» نشان می‌دهد که چگونه تهی‌دستان شهری در شبکه‌ای از روایت‌ها، تصاویر و گزارش‌ها به ابژه‌ی تماشا تبدیل شده‌اند. نویسندگان کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش از همان فصل‌های آغازین با نقل‌قول‌هایی از عین‌القضات، لویناس و آرنت، مسئله‌ی «چهره‌ی دیگری»، اخلاق مواجهه و قصه‌گویی را طرح کرده‌اند و سپس آن را به میدان هنر، ژورنالیسم و سینما پیوند می‌زنند. در ادامه، کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش به‌صورت گام‌به‌گام به مفاهیمی مانند «شبکه‌ی تودرتوی داستان‌ها»، کارکرد ایدئولوژیک قصه‌ها، خیریه‌گرایی، و تمایز میان نیت و کارکرد روایت‌ها می‌پردازد. فصل‌هایی مانند «فقر تجربه و بحران در قصه‌گویی»، «به سکوت واداشتن فرودست»، «بسط متراکم تهی‌دستی و چرخش‌های گفتمانی» و «قصه‌پردازی‌های ژورنالیستی» ساختار اصلی بحث را شکل می‌دهند و هرکدام بخشی از زنجیره‌ی نظری کتاب را پیش می‌برند. کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش در فصل‌های میانی با استفاده از آمارهای رسمی و غیررسمی درباره‌ی خط فقر، حاشیه‌نشینی، سکونتگاه‌های غیررسمی و شاخص فلاکت، زمینه‌ی عینی گسترش تهی‌دستی را ترسیم کرده است. سپس با ارجاع به مطالعات داخلی و خارجی درباره‌ی بازنمایی فقر در رسانه‌ها و سینما، از ژورنالیسم «آسیب‌های اجتماعی» تا «سینمای اجتماعی» دهه‌ی ۱۳۹۰، نشان می‌دهد که چگونه فقر به «موزه‌ی پایین‌شهر» و تهی‌دستان به «تماشاچیان» و «ابژه‌های تماشا» بدل شده‌اند. در بخش‌های پایانی، کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش با مرور پژوهش‌های مختلف درباره‌ی فرودستان، از مطالعات فرودستی و پسااستعماری تا آثار آصف بیات، صادقی، اجلالی و دیگران، جایگاه بحث خود را در میان ادبیات موجود مشخص کرده است و به‌ویژه بر نقش طبقه‌ی نوکیسه، مصرف‌گرایی و منطق رسانه‌محور «دراماتیزه‌کردن» رنج فرودستان تأکید کرده است.

خلاصه کتاب موزه پایین شهر و تماشاچیانش

کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش بر این ایده استوار است که قصه‌گویی درباره‌ی تهی‌دستان، فقط انتقال اطلاعات نیست بلکه عملی سیاسی و درگیر با قدرت است. نویسندگان نشان می‌دهند که چگونه روایت‌ها و تصاویر مسلط، فرودستان را نه به‌عنوان سوژه‌هایی با تجربه‌ی زیسته، بلکه به‌عنوان ابژه‌هایی تماشایی و «مسئله‌دار» بازنمایی کرده‌اند. در این کتاب، مفاهیمی مانند «فقر تجربه»، «حذف ادغامی»، «سادیسم تماشاگر»، «پورنوگرافیک‌شدن رنج» و «موزه‌ای‌کردن پایین‌شهر» برای توضیح این وضعیت به کار رفته است. کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش با پیوندزدن نظریه و مثال‌های عینی از ژورنالیسم، گزارش‌های خبری، گفتمان «آسیب‌های اجتماعی» و سینمای دهه‌ی ۱۳۹۰، نشان می‌دهد که چگونه فقر و فرودستی در قالب‌هایی بازنمایی شده‌اند که اغلب در خدمت بازتولید نظم موجود و منافع فرادستان است و صدای خود فرودستان را به سکوت و لکنت بدل کرده است.

چرا باید کتاب موزه پایین شهر و تماشاچیانش را بخوانیم؟

کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش امکان دیدن دوباره‌ی روایت‌های عادی‌شده از فقر و فرودستی را فراهم کرده است و نشان می‌دهد پشت تصاویر و خبرهای روزمره چه منطق‌های قدرتی پنهان است. این اثر کمک می‌کند نسبت میان رسانه، سینما، خیریه‌گرایی و طبقه‌ی نوکیسه با «تماشایی‌کردن» رنج تهی‌دستان بهتر فهم شود و زبان تحلیلی دقیق‌تری برای نقد این وضعیت شکل بگیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب موزه‌ی پایین‌شهر و تماشاچیانش به پژوهشگران علوم اجتماعی، مطالعات فرهنگی و رسانه، علاقه‌مندان به سینمای ایران، روزنامه‌نگاران، فعالان اجتماعی و دانشجویانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی فهم فقر شهری، فرودست‌سازی و نقد گفتمان‌های رایج درباره‌ی «آسیب‌های اجتماعی» را دارند.