کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق

کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق اثری است از «سید علی خامنه‌ای» که توسط انتشارات انقلاب اسلامی منتشر شده است. این کتاب بخشی از مجموعهٔ «حدیث زندگی» است و به انتخاب و شرح احادیث اخلاقی از کتاب «مکارم الاخلاق» به قلم طبرسی پرداخته است. موضوع کتاب، اخلاق اسلامی و آداب فردی و اجتماعی بر پایهٔ احادیث معصومان است. نسخهٔ الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق

کتاب «گزیدهٔ احادیث مکارم الاخلاق» مجموعه‌ای از احادیث اخلاقی برگرفته از کتاب «مکارم الاخلاق» به قلم «رضی‌الدین حسن بن فضل طبرسی»، عالم شیعهٔ قرن ششم هجری است که توسط آیت‌الله سید علی خامنه‌ای انتخاب و تشریح شده است. احادیث این مجموعه از منابع معتبر حدیثی شیعه مانند «بحارالانوار»، «تحف‌العقول»، «وسائل‌الشّیعه» و دیگر آثار گردآوری شده است. شرح و توضیح هر حدیث در آغاز جلسات درس خارج فقه توسط آیت‌الله خامنه‌ای ارائه شده و بازتاب‌دهندهٔ دغدغه‌های اخلاقی و تربیتی در حوزه‌های علمیه و جامعهٔ اسلامی بوده است. این کتاب از آبان ۱۳۸۴ تا اردیبهشت ۱۳۸۶ در جلسات درس خارج فقه شرح داده شده و هدف آن، ترویج معارف اخلاقی اسلام و آشنایی مخاطبان به‌ویژه جوانان با مفاهیم اخلاقی است. ساختار این کتاب بر محور نقل حدیث و شرح آن استوار است و به موضوعاتی چون تهذیب نفس، آداب معاشرت، پرهیز از رذایل اخلاقی و اهمیت فضایل انسانی می‌پردازد.

چرا باید کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق را خواند؟

این کتاب مجموعه‌ای از احادیث اخلاقی را با شرح و توضیحی کاربردی و قابل فهم ارائه می‌دهد که به مسائل روزمرهٔ اخلاق فردی و اجتماعی می‌پردازد. خواننده با مطالعهٔ این اثر با مفاهیم بنیادین اخلاق اسلامی، اهمیت تهذیب نفس، پرهیز از رذایل و تقویت فضایل انسانی آشنا می‌شود. شرح‌های ارائه‌شده، ارتباط میان آموزه‌های دینی و زندگی معاصر را روشن می‌کند و به مخاطب کمک می‌کند تا آموزه‌های اخلاقی را در زندگی شخصی و اجتماعی خود به کار گیرد؛ همچنین این کتاب با تکیه بر احادیث معتبر و شرحی روشن، راهنمایی برای تربیت اخلاقی و معنوی ارائه می‌دهد.

خواندن کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به اخلاق اسلامی، دانشجویان و طلاب علوم دینی، مربیان تربیتی و هر کسی که دغدغهٔ رشد معنوی و تهذیب اخلاقی دارد، مناسب است؛ همچنین برای کسانی که به‌دنبال راهنمایی عملی برای بهبود رفتار فردی و اجتماعی خود هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق

«عَنِ النَّبِیِّ (ص) اَنَّهُ قَالَ:... یا عَلیُّ! ثَلاثٌ مِن حَقائِقِ الایمانِ: اَلاِنفاقُ مِنَ الاِقتارِ وَ اِنصافُکَ النّاسَ مِن نَفسِکَ وَ بَذلُ العِلمِ لِلمُتَعَلِّمِ.

پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود: یا علی! سه چیز است که از حقیقت ایمان است: در تنگدستی انفاق کردن، و دربارهٔ خود با مردم به انصاف حکم و رفتار کردن، و به متعلّم و دانش‌پژوه بخشش نمودن.

مکارم‌الاخلاق، ص ۳۲۵

پایه‌ها و حقایق ایمان

[پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود:] «یا عَلیُّ! ثَلاثٌ مِن حَقائِقِ الایمان»؛ سه چیز از پایه‌های ایمان و از ثوابت ایمان است که در واقع نشانه‌های ایمان ثابت است. حقیقت ایمان یعنی آن ایمانِ پابرجاشده و ثابت، چون حق به معنای امر ثابت و متحقّق است.

«اَلاِنفاقُ مِنَ الاِقتار»؛ [اوّل، انفاق در تنگدستی]؛ انفاق در حالی که انسان گشایش امر زندگی داشته باشد، خیلی اهمّیّتی ندارد؛ انسان پول زیادی دارد، خب، انفاق هم میکند. البتّه نه اینکه ارزش ندارد، انفاق است منتها مهم‌ترین انفاق آن است که انسان با اینکه مُقتِر است _اقتار یعنی سختی و ضیق معیشت_ در عین حال انفاق کند؛ در واقع نوعی ایثار است.

«وَ اِنصافُکَ النّاسَ مِن نَفسِک»؛ [دوّم]، مردم را در مواجههٔ با خود، آنجایی که بین خودت و دیگری یک امر مُتنازعٌ‌فیه وجود دارد، مورد انصاف قرار بدهی؛ اگر حق با او است، حق را به او بدهی. چون گاهی انسان بین دو نفر که قضاوت میکند، خوب قضاوت میکند امّا وقتی نوبت به خودش میرسد و معارضه‌ای و منازعه‌ای بین خود او و دیگری هست، غالباً حق را به طرف خودش میدهد. اینکه انسان بتواند و این قدرت را پیدا بکند که وقتی منازعه میان خود او و دیگری است، اگر حق با دیگری است، حق را به او بدهد، حقیقت ایمان است.

«وَ بَذلُ العِلمِ لِلمُتَعَلِّم»؛ و سوّم [اینکه] به کسی که طلب دانش میکند و دنبال تحصیل علم است، علم را بذل کند. ببینید، چقدر مسئلهٔ علم اهمّیّت دارد؛ کتمان علم نکردن. این یکی از چیزهایی است که نشان‌دهندهٔ اهمّیّت مرتبهٔ علم و دانش‌آموزی از نظر اسلام است به عنوان یک امر اساسی و مهم. البتّه این مخصوص علم دین هم نیست؛ همهٔ علوم؛ این [کار] گسترش علم را در جامعهٔ بشری به دنبال می‌آورد که انسان علم را [آموزش] بدهد. مسلمانها همین جور هم عمل کردند؛ در آن دوره‌هایی که علم دست مسلمانها بود، هر کس آمد، هر کس خواست، علم را در اختیار او گذاشتند؛ وقتی دست دیگران افتاد، آن وقت گزینشی و تبعیضی عمل کردند. الان هم در دنیا بخشهای مهمّ علم را به دیگری نمیدهند؛ و بخصوص به برخی از ملّتها حاضر نیستند که علم را بدهند.»