کتاب گزیده احادیث مکارم الاخلاق

ذکری برای رفع همّ و اندوه «یا عَلیُّ! اَمانٌ لِاُمَّتی مِنَ الهَمِّ لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ اِلّا بِاللّهِ لا مَلجَأَ وَ لا مَنجیٰ مِنَ اللّهِ اِلّا اِلَیه»؛ البتّه این [دعایی که پیامبر اکرم (ص) فرمودند برای رفع اندوه]، یک ذکر است که خاصیّتی هم برای این ذکر بیان شده است. روایات متعدّدی هم دارد که هر کسی دچار همّی هست، برای رفع آن یا اگر خوف از حدوث همّی دارد برای دفع آن، این ذکر را بگوید: «لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ لا مَلجَأَ وَ لا مَنجیٰ مِنَ اللهِ اِلّا اِلَیه».

یک وقت هست که از عدل شما میترسند، این چیز خوبی است؛ یک وقت از شرّ شما میترسند؛ این، آن چیزی است که فرمود بدترین مردم آن کسی است که مردم به خاطر پرهیز از شرّ او، او را احترام کنند و اکرام کنند.

«وَ الرَّجُلُ یَدعو لِاَخیهِ بِظَهرِ الغَیب»؛ یکی هم آن برادر مسلمانی که غایبانه برای برادر مسلمان خود دعا میکند. دعاهایی هم که برای یکدیگر میکنید، مورد استجابت پروردگار قرار میگیرد.

عَنِ النَّبیِّ (ص) اَنَّهُ قالَ: یا عَلی! اِنَّ اللّهَ (عز) اَحَبَّ الکَذِبَ فِی الصَّلاحِ وَ اَبغَضَ الصِّدقَ فِی الفَسادِ. پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود: یا علی! خدای متعال گفتن دروغ برای اصلاح را دوست میدارد و صداقت برای فساد را دشمن میدارد.

اسلام دین اجتماع و دین معاشرت است؛ رهبانیّت نداریم. رهبانیّت میخواهید، جهاد [بروید]؛ وقتی که جهاد بر سر پا است، آنجا وقت رهبانیّت است؛ بروید رهبانیّت کنید.

اگر حالت بی‌قراری بر تو مستولی بشود، بر هیچ حقّی صبر نخواهی کرد؛ یعنی تحمّل حرف حق، اقدام حق، قرار حق را هم نخواهی داشت؛ آدمی که بی‌تاب است، بی‌قرار است، تنگ‌حوصله است، حرف حساب هم که به او بزنند، تحمّل نمیکند. وقتی انسان بی‌تاب و بی‌قرار باشد، تصمیم درستی هم که نسبت به انسان بگیرند، آن تصمیم را برنمیتابد و قبول نمیکند. چه حقهایی که بر اثر همین حالت ضایع میشود.

پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود: یا علی! چهار چیز را پیش از چهار چیز دریاب: جوانی‌ات را پیش از پیری، سلامتی‌ات را پیش از بیماری، ثروتت را پیش از فقر، و زندگی‌ات را پیش از مرگ.

یا علی! بدترین مردم آن کسی است که مردم به خاطر پرهیز از شرّ او، او را احترام و اکرام کنند.

خدای متعال گفتن دروغ برای اصلاح را دوست میدارد و صداقت برای فساد را دشمن میدارد.

یکی از چیزهایی هم که در امر دعا خیلی مهم است، مأیوس نشدن از استجابت است؛ چون اگر یأس از استجابت پیدا شد، راه دعا بسته خواهد شد.

پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود: یا علی! چهار چیز را پیش از چهار چیز دریاب: جوانی‌ات را پیش از پیری، سلامتی‌ات را پیش از بیماری، ثروتت را پیش از فقر، و زندگی‌ات را پیش از مرگ.

بنده به جوانها غالباً میگویم بزرگ‌ترین آفت پیری بی‌حوصلگی است؛ پیرها تجربه دارند، فکر دارند، آزموده‌های فراوانی دارند، معلومات زیادی دارند، قدرت تحقیق هم دارند، لکن چیزی را که موجب میشود همهٔ این نیروها را انسان به کار بگیرد ندارد، و آن «حوصله» است.

پیامبر اکرم (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمود: یا علی! سه چیز وسیلهٔ سرور مؤمن در دنیا است: دیدار برادران مؤمن، افطار دادن به روزه‌دار، و عبادت آخر شب.