کتاب تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد (جلد دوم)

کتاب تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد (جلد دوم) به‌قلم جواد منصوری را انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرده است. این کتاب به روایت رخدادهای منجر به قیام پانزده خرداد سال ۴۲ می‌پردازد.

درباره کتاب تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد (جلد دوم)

یکی از بزنگاه‌های تاریخ معاصر ایران قیام پانزده خرداد سال ۱۳۴۲ بود که در اعتراض به دستگیری و تبعید امام خمینی به ترکیه صورت گرفت و منجر به شهادت و به خاک‌وخون کشیده شدن عدهٔ بسیاری از معترضان شد. شایسته این قیام را که جرقه‌ای برای ادامهٔ مبارزات در سال‌های بعد و وقوع انقلاب سال ۵۷ شد بیشتر شناخته و با درس‌هایی که از آن می‌گیریم برای آیندهٔ پیش‌رو با دقت و بصیرتی بیشتر برنامه‌ریزی کرده و ریشهٔ وقایع را بهتر متوجه شده و یاد و خاطرهٔ مجاهدان این قیام را زنده نگه داریم. کتاب حاضر کنکاشی است در اسناد مرتبط با این قیام که در ادامهٔ جلد نخست در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.  

خواندن کتاب تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران از خواندن و دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های تاریخ، حقوق و علوم سیاسی از خواندن این کتاب سود خواهند برد.

بخشی از کتاب تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد (جلد دوم)

«فصل اول

قیام ۱۵ خرداد

دستگیری امام و قیام مردم

پس از بیانات امام در مدرسهٔ فیضیه، رژیم شاه در شرایط بحرانی و اضطراری تصمیم گرفت تعدادی از روحانیون و شخصیت‌های مبارز را دستگیر و محاکمه کند. در روز ١٤ خرداد رئیس ساواک به اطلاع کلیهٔ مراکز ساواک رساند که: عده‌ای عناصر ارتجاعی بین آخوندها با استفاده از ایام عزاداری سعی می‌کنند وضع را متشنج بکنند. اقدامات آن‌ها بی‌نتیجه مانده و به‌زودی عمل شدید دربارهٔ ایشان اجرا خواهد شد. محرکین اصلی را در منطقهٔ خود شناخته و منتظر دستور باشید.

(سند (٤٫١)

ساواک در همین روز بخشنامهٔ دیگری نیز ارسال کرد که در آن صریحاً سیاست گذشته نفی شد و سیاست تشدید سرکوب خفقان و کشتار در پیش گرفته شد. نظر به اینکه در این اواخر تحریکات عده‌ای از روحانیون و وعاظ به‌ویژه پیروان امام خمینی برعلیه مصالح عالیهٔ کشور به حدی رسیده که دیگر قابل‌تحمل نیست، لذا تصمیم گرفته شد کلیهٔ عناصر افراطی و محرکین درجهٔ اول دستگیر شوند. احتیاطات لازم اتخاذ تا از هرگونه بی‌نظمی جداً جلوگیری شود.

(سند (٤٫٢)

قبل از بحث دربارهٔ علت‌ها و چگونگی این اقدامات لازم است که به انجام مقدمات به‌ظاهر قانونی برضد امام و تعداد دیگری از علما پرداخته شود.

مقدمات دستگیری امام

از ابتدای سال ١٣٤٢ زمزمه‌ها و شایعاتی مبنی بر مهاجرت اجباری تعدادی از مراجع به نجف مطرح شد که بنا به دلایلی عملی نگردید. اما پرونده‌سازی و جمع‌آوری مدارک و اسناد برضد همهٔ مراجع به‌خصوص حضرت امام (ره) از فروردین همان سال در دادگستری قم آغاز شد. این حرکت به‌صورت کاملاً محرمانه بود و به همین دلیل تا مدت‌ها موضوع به‌صورت شایعه مطرح می‌شد. بعدازظهر روز سه‌شنبه ۴۲٫۱٫۲۷ در بازار گفته می‌شد که شاهنشاه اعلام جرمی علیه آیت‌الله خمینی به مراجع دادگستری ارسال داشته اند. از طرف دادستان اخطاریه‌ای جهت آیت‌الله خمینی فرستاده شده است. روی این اصل بازاریان افراد جبههٔ ملی و طرفداران روحانیون اظهار می‌دارند کاش مرجع صلاحیتداری در این مملکت بود که ما می‌توانستیم شاه را به پای میز محاکمه بکشانیم تا اعمال غیر‌قانونی او را برملا ساخته و بر علیه او اعلام جرم می‌دادیم. این اتهامات به امام خمینی وارد نیست زیرا بدون مدرک است. امام‌خمینی روزنامه‌های زیادی در دست دارد در مورد اعزام دختران سرباز به سربازخانه‌ها بهترین مدرک مجلهٔ امید ایران در مورد عکس زنان با لباس سربازی که در صفحهٔ اول چاپ شده است. بنابراین برای خنثی کردن اقدامات شاه زمینه را آماده می‌کنند تا اگر امام خمینی به دادگستری اعزام شود. مردم به وزارت دادگستری هجوم و تقاضای محاکمهٔ علنی شاه و امام‌خمینی را بنمایند.»