کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم

کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم نوشته اختر علی‌ جانی که توسط نشر فروغ سیمرغ منتشر شده، اثری پژوهشی و تحلیلی در حوزه‌ی آموزش‌وپرورش است. این کتاب به بررسی مفاهیم رفتار شهروندی سازمانی و نقش آن در عملکرد معلمان پرداخته و تلاش کرده با رویکردی علمی، ارتباط میان رفتارهای داوطلبانه و فراتر از وظایف رسمی معلمان با کیفیت آموزش و اثربخشی مدارس را روشن کند. کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم برای دانشجویان، معلمان و علاقه‌مندان به مباحث تعلیم‌وتربیت و مدیریت آموزشی قابل‌استفاده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم

کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم در قالب اثری پژوهشی و تحلیلی، به موضوع رفتار شهروندی سازمانی و تأثیر آن بر عملکرد معلمان می‌پردازد. اختر علی‌ جانی در این کتاب باتکیه‌بر منابع علمی و مطالعات میدانی، مفاهیم کلیدی مانند وظیفه‌شناسی، نوع‌دوستی، فضیلت شهروندی، جوانمردی و احترام را در بستر مدرسه و آموزش بررسی کرده است. ساختار کتاب شامل هفت فصل است که از تعریف مفاهیم پایه آغاز می‌شود و به بررسی رفتار شهروندی در کشورهای مختلف، نقش آن در مدارس، روش‌های تدریس اثربخش و مهارت‌های حرفه‌ای معلمان می‌رسد. 

اختر علی جانی تلاش کرده است تا با ارائه‌ی مثال‌ها و تحلیل‌های کاربردی، اهمیت رفتارهای داوطلبانه و فراتر از شرح وظایف رسمی را در موفقیت نظام آموزشی و رشد دانش‌آموزان نشان دهد. این اثر نه‌تنها به جنبه‌های نظری موضوع می‌پردازد، بلکه با اشاره به پژوهش‌های انجام‌شده و تجربه‌های عملی، راهکارهایی برای بهبود عملکرد معلمان و ارتقای کیفیت آموزش ارائه می‌دهد. کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم به‌عنوان منبعی برای دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی، مدیران مدارس و معلمان قابل‌استفاده است و می‌تواند درک عمیق‌تری از نقش رفتارهای شهروندی در محیط آموزشی فراهم کند.

خلاصه کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم

اختر علی جانی در کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم، ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند رفتار شهروندی سازمانی را تعریف می‌کند؛ رفتاری که فراتر از وظایف رسمی افراد در سازمان است و به‌صورت داوطلبانه انجام می‌شود. این رفتارها شامل وظیفه‌شناسی، نوع‌دوستی، فضیلت شهروندی، جوانمردی و احترام هستند که هریک به‌گونه‌ای در بهبود فضای کاری و افزایش اثربخشی سازمان نقش دارند. کتاب تأکید دارد که رفتار شهروندی سازمانی در مدارس، به‌ویژه در میان معلمان، می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری دانش‌آموزان منجر شود. 

معلمان با انجام فعالیت‌هایی فراتر از شرح وظایف رسمی، مانند کمک به همکاران، مشارکت در فعالیت‌های فوق‌برنامه و حمایت از دانش‌آموزان، به شکل‌گیری محیطی پویا و حمایتگر کمک می‌کنند. در ادامه، نویسنده به بررسی رفتار شهروندی در کشورهای مختلف می‌پردازد و نشان می‌دهد که آموزش شهروندی و پرورش رفتارهای مسئولانه از سنین پایین در نظام‌های آموزشی موفق جهان جایگاه ویژه‌ای دارد؛ سپس نقش رفتار شهروندی در مدارس ایران و اهمیت آن در بهبود عملکرد معلمان و ارتقای سطح یادگیری دانش‌آموزان تحلیل می‌شود. 

کتاب حاضر همچنین به موضوع ارزیابی عملکرد معلمان می‌پردازد و روش‌های مختلف سنجش عملکرد، از جمله ارزیابی ۳۶۰ درجه، خودارزیابی و ارزیابی توسط همکاران را معرفی می‌کند. نویسنده بر اهمیت توسعه‌ی حرفه‌ای معلمان، استفاده از روش‌های تدریس نوین و خلاقانه و نقش معلم به‌عنوان الگو در پرورش خلاقیت و انگیزه‌ی دانش‌آموزان تأکید کرده است. در نهایت، کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم با ارائه‌ی راهکارهایی برای بهبود مهارت‌های حرفه‌ای معلمان و ارتقای کیفیت تدریس، نقش کلیدی رفتارهای شهروندی را در موفقیت نظام آموزشی و رشد همه‌جانبه‌ی دانش‌آموزان برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم را بخوانیم؟

کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم با تمرکز بر پیوند میان رفتارهای داوطلبانه و مسئولانه معلمان و کیفیت آموزش، تصویری روشن از اهمیت رفتار شهروندی در محیط مدرسه ارائه می‌دهد. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با مفاهیم کلیدی رفتار شهروندی سازمانی و تأثیر آن بر عملکرد معلمان آشنا می‌شود و می‌تواند درک بهتری از نقش معلم در موفقیت دانش‌آموزان و ارتقای نظام آموزشی به دست آورد؛ همچنین کتاب با معرفی روش‌های ارزیابی عملکرد و راهکارهای عملی برای توسعه‌ی حرفه‌ای معلمان، ابزارهایی برای بهبود فضای آموزشی و افزایش اثربخشی تدریس فراهم می‌کند. این اثر برای کسانی که به‌دنبال ارتقای کیفیت آموزش‌و‌پرورش و ایجاد تغییرات مثبت در مدارس هستند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی، معلمان، مدیران مدارس و پژوهشگران حوزه‌ی آموزش‌وپرورش مناسب است؛ همچنین افرادی که دغدغه‌ی بهبود عملکرد معلمان، ارتقای کیفیت آموزش‌وپرورش و توسعه‌ی رفتارهای مسئولانه در محیط‌های آموزشی را دارند، می‌توانند از مطالب این اثر بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب رفتار شهروندی و عملکرد معلم

«رفتار شهروندی سازمانی: رفتار شهروندی سازمانی رفتار فردی و داوطلبانه است که مستقیماً به وسیله سیستم‌های رسمی پاداش در سازمان طراحی نشده است اما با این وجود باعث ارتقای اثربخشی و کارایی عملکرد سازمان می‌شود (ارجمند، ۱۳۹۰، ص ۸).

وظیفه‌شناسی: بعد وظیفه‌شناسی، نمونه‌های مختلفی را در بر می‌گیرد و در آن اعضای سازمان، رفتارهای خاصی را انجام می‌دهند که فراتر از حداقل سطح وظیفه‌ای مورد نیاز برای انجام آن کار است (اسلامی و سیار، ۱۳۸۶، ص ۵۸)

نوع‌دوستی: نوع‌دوستی به رفتارهای مفید و سودبخشی از قبیل ایجاد صمیمیت، همدلی، و دلسوزی میان همکاران اشاره دارد که خواه به شکل مستقیم و خواه غیرمستقیم به کارکنانی که دارای مشکلات کاری هستند کمک می‌کند (ارگان، ۹۵ به نقل از مغامی و شکرشکن، ۱۳۸۵، ص ۸۲).»