کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن

کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن سرودهٔ سینا حاتمی کفاش است. انتشارات گیوا این مجموعه شعر سپید را منتشر کرده است.

درباره کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن

کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن یک مجموعه شعر معاصر را در قالب شعر سپید در بر گرفته است. عنوان برخی از شعرهای کتاب حاضر عبارت است از «سردتر از آیس‌امریکانو»، «عاصی‌ام از ضد خواستن!»، «این چنین بهتر است!»، «سفر لحظه‌ای، بوسه‌ای در لحظه!» و «قفل انزوا را می‌شکنیم!».

می‌دانیم که شعر فارسی عرصه‌های گوناگونی را درنوردیده است. در طول قرن‌ها هر کسی از ظن خود یار شعر شده است و بر گمان خود تعریفی از شعر به‌دست داده است. حضور شعر در همهٔ عرصه‌ها از رزم و بزم گرفته تا مدرسه و مسجد و خانقاه و دیر و مجلس وعظ، همه و همه گویای این مطلب است که شعر، بی‌محابا، زمان، مکان و جغرافیا را درنوردیده و در هفت‌اقلیم جان و جهان به دلبری پرداخته است. آمیختگی شعر با فرهنگ مردم و اندیشه‌های اجتماعی، این هنر را زبان گویای جوامع بشری ساخته است؛ بدان‌گونه که هیچ جامعه‌ای از این زبان بارز، برای انتقال اندیشه‌هایش بی‌نیاز نبوده است. گاهی شعری انقلابی به پا کرده است و گاه انقلابی، شعری پویا را سامان داده است.

شعر سپید یا شعر شاملویی گونه‌ای از شعر نو فارسی است که در دههٔ ۱۳۳۰ شمسی و با مجموعهٔ «هوای تازه» سرودهٔ احمد شاملو ظهور پیدا کرد و شاید بتوان آن را با «شعر آزاد» در ادبیات کشورهای غربی مقایسه کرد. تفاوت عمدهٔ این آثار با نمونه‌های قبلی «شعر نو» در فرم شعر بود. در این سبک عموماً وزن عروضی رعایت نشده، اما آهنگ و موسیقی نمود دارد. در دسته‌بندی شعر نو فارسی، گاهی به هر شعر که در قالب شعر نیمایی نگنجد «شعر سپید» می‌گویند. برخی از صاحب‌نظران مانند «محمد مستقیمی» شعر سپید را پالاییده‌ترین نوع شعر فارسی می‌دانند که خود را از موسیقی و همهٔ چیزهای دیگر آزاد کرده است. او در کتاب «آیینه‌پردازان» خود با این تعریف از شعر که کلامی مخیل است، یکی از دلایل خوانده‌شدن شعر سپید را معنی و خوانش سپیدی‌هایی می‌داند که در تقطیع‌های شعر سپید در فضای خیال خواننده بازآفرینی می‌شود و یا خواننده آن‌ها را در فضای خیال خود پر می‌کند. به نظر او در شعر سپید به‌دنبال موسیقی نباشید؛ چون شعر سپید به‌معنای شعر بی‌قیدوبند است. این شعر از قیود موسیقی که هنر دیگری است خود را رها کرده و صفت سپیدیش به همین معناست. پس نه موسیقی دارد نه نیازی به موسیقی دارد.

خواندن کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران شعر معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب قلب گنجشک و پوست کرگدن

«"آخر هفته‌ای خموش!"

جمعهٔ دیگری آمد

همچو چنگال‌های عقابی

بر حنجرهٔ بلبل روی شاخه

نای‌م به تنگنا رفت!

از خود پرسیدم

مگر بلبل خوراک عقاب است؟

از خود پرسیدم

مگر عقاب پژواک جمعه است؟

بانگ جمعه نهالی‌ست که هر چه

چشم ببارد بلبل روی شاخه نمی‌خواند!

تازیانه‌ای پنهان به‌مانند افق

سنجاق شده در برابر دگمهٔ زیر درخت آلبالو گم شده!

سوادش را داری

اما من در جمعه‌ای فراخ، چون دگمه‌ام!

ندای‌م چون دگمهٔ بدون سوراخ

به تصویری بی‌صدا می‌ماند و

من به درخت تکیه داده

به دارکوب به درخت قمچی زده

در صبح ظهر شب جمعه

با زایل شدنی از هوشنگ می‌خوانم که

میگوید،

در گلو می‌شکند ناله ام از رقت دل

قصه‌ها هست ولی طاقت ابرازم نیست!»