کتاب آنی هال

کتاب آنی هال (Annie Hall) نسخه‌ی اصلی فیلم‌نامه‌ی آنی هال، یکی از مشهورترین فیلم‌های وودی آلن است؛ نسخه‌ای که پیش از فیلم و پیش از متن چاپی متداول نوشته شده و سکانس‌ها، دیالوگ‌ها و توضیحات صحنه‌ی بیش‌تری نسبت به نسخه‌ی چاپ‌شده دارد. خواننده در این متن، علاوه بر خود متن، با توضیحات کارگردانی، اشاره به موسیقی، طراحی صحنه و حتی تفاوت‌های نسخه‌ی اصلی و چاپی هم مواجه خواهد شد. نشر شورآفرین این کتاب را با ترجمه هنگامه ناهید منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آنی هال

فیلم‌نامه‌ی آنی هال، اثر وودی آلن و مارشال بریکمن، فراتر از متنی سینمایی، جستاری دراماتیک در باب هویت، روابط انسانی و پیوند ناگسستنی فرد با کالبد شهر است. این کتاب که بر اساس نسخه‌ی اصلی و کامل فیلم‌نامه (مصوب اوت ۱۹۷۶) تدوین شده، با مقدمه‌ی هنگامه ناهید به کالبدشکافی نقش حیاتی نیویورک در جهان‌بینی آلن می‌پردازد؛ شهری که در این روایت، نه صحنه‌ای صامت، بلکه موجودی زنده، رقیبی عاطفی و معشوقه‌ای است که هویت فرهنگی و یهودیِ شخصیت اصلی، آلوی سینگر، در تقابل با آن معنا می‌یابد. ساختار کتاب با تکیه بر سکانس‌های شماره‌گذاری شده و با وفاداری به جزئیات فنی و یادداشت‌های کارگردانی، سفری غیرخطی را از مونولوگ مشهور آغازین آلوی تا خاطرات بروکلین و فراز و نشیب رابطه با آنی هال ترسیم می‌کند. تمایز این اثر در ارائه‌ی سکانس‌های حذف‌شده و تفاوت‌های میان نسخه‌ی اصلی و تصویری است که با دقت در متن مشخص شده‌اند. در لایه‌های فکری این فیلم‌نامه، مفاهیمی چون روان‌کاوی، هنر و سیاست با ارجاع به اندیشمندانی نظیر کیرکگور و سیمون دوبووار درآمیخته است؛ روایتی که در نهایت، پذیرش تلخ و طنازانه این واقعیت است که نه شهر و نه معشوق، هیچ‌کدام برای تطبیق با ایده‌آل‌های ما تغییر نخواهند کرد.

خلاصه داستان آنی هال

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

متن آنی هال از همان سکانس اول، جهان ذهنی آلوی سینگر را محور قرار داده است. آلوی در نمایی نزدیک رو به دوربین می‌ایستد و با تعریف چند جک قدیمی، نگاه بدبینانه و درعین‌حال طنزآلودش به زندگی را شرح می‌دهد: زندگی را پر از تنهایی، رنج و بدبختی می‌بیند که عین برق‌وباد می‌گذرد. او از بحران چهل‌سالگی، اضطراب از پیر شدن، وسواس نسبت به ظاهر و کچلی، و مهم‌تر از همه، از پایان رابطه‌اش با آنی حرف می‌زند. از همین ابتدا، فیلم‌نامه بر محور بازخوانی رابطه‌ی آلوی و آنی بنا شده است؛ آلوی مدام در ذهنش به عقب برمی‌گردد تا بفهمد مشکل از کجا شروع شد و این بازگشت‌ها، ساختار پر از فلش‌بک و شکست زمانی متن را شکل داده است. در ادامه، کتاب به کودکی آلوی در بروکلین می‌رود؛ خانه‌ای زیر ترن هوایی جزیره‌ی کُنی، مادری نگران تغییر ماهیت ماده، پدری در پیست ماشین‌برقی شهربازی و مدرسه‌ای پر از معلم‌های خشن و هم‌کلاسی‌هایی که آلوی آن‌ها را احمق می‌داند. این سکانس‌ها، همزمان با شوخی‌های تصویری (مثل حضور همزمان آلوی شش‌ساله و چهل‌ساله در کلاس) و گفت‌وگوهای مستقیم با دوربین، ریشه‌های اضطراب، بدبینی و حس بیگانگی او را نشان داده است. متن، با رفت‌وآمد میان این فضاها و با ترکیب مونولوگ‌های مستقیم، دیالوگ‌های تند، شوخی‌های متا (مثل بیرون کشیدن مارشال مک‌لوهان از پشت پوستر) و پرش‌های زمانی، تصویری از ذهن آشفته، طنزپرداز و درعین‌حال عمیقاْ تنهای آلوی می‌سازد که در تلاش است ارزش‌هایش را تعریف کند و بفهمد عشق، هویت و شهر برای او چه معنایی دارند.

چرا باید کتاب آنی هال را بخوانیم؟

در این متن، خواننده با نسخه‌ای روبه‌روست که نسبت به فیلم و نسخه‌ی چاپی متداول، سکانس‌ها و توضیحات بیش‌تری دارد؛ برای همین می‌توان روند شکل‌گیری شوخی‌ها، جابه‌جایی صحنه‌ها و حتی ایده‌های حذف‌شده یا تغییرکرده را دنبال کرد. توضیحات دقیق درباره‌ی نوع نما، حرکت دوربین، موسیقی و طراحی صحنه، این امکان را می‌دهد که فرایند تبدیل متن به تصویر بهتر درک شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن آنی هال را به علاقه‌مندان سینما و فیلم‌نامه‌نویسی، دوستداران وودی آلن، کسانی که به تصویر نیویورک و فرهنگ شهری در هنر معاصر علاقه دارند، و دانشجویان رشته‌های سینما پیشنهاد می‌کنیم.

جوایز و افتخارات کتاب آنی هال

• برنده‌ی جایزه‌ی اسکار بهترین فیلم‌نامه (سال ۱۹۷۸)
• برنده‌ی جایزه‌ی بفتا بهترین فیلم‌نامه (سال ۱۹۷۸)
• نامزد جایزه‌ی گلدن گلوب بهترین فیلم‌نامه (سال ۱۹۷۸)
• برنده‌ی جایزه‌ی انجمن ملی منتقدین فیلم (سال ۱۹۷۸)

درباره وودی آلن

وودی آلن (Woody Allen) (متولد ۱۹۳۵)، سینماگر، نویسنده و کمدین صاحب‌سبک آمریکایی، از تأثیرگذارترین چهره‌های تاریخ سینما است که در آثارش معمولاً با نگاهی طنزآلود به دغدغه‌های طبقه‌ی متوسط، مخصوصاً اهالی نیویورک می‌پردازد. او که دوران کودکی‌اش در بروکلین و با شیفتگی به دنیای جادویی وودویل، بیس‌بال و رمان‌های پلیسی سپری شد، مسیر حرفه‌ای خود را از شوخی‌نویسی برای مطبوعات و اجرای استندآپ کمدی در کلوب‌های شبانه آغاز کرد. آلن از اواخر دهه‌ی ۱۹۶۰ وارد سینما شد و با تکیه بر نبوغ خود در نویسندگی و بازیگری و کارگردانی، کمدی‌های خلاقانه‌ای ساخته که به‌سرعت مورد توجه منتقدین قرار گرفتند و از او هنرمندی متمایز ساختند. گرچه آثار او از نظر مضمونی تنوع زیادی دارند ولی درون‌مایه‌ی اکثرشان معطوف به روابط انسانی و اضطراب‌های وجودی است که با زبانی طنز به تصویر کشیده شده‌اند. کارنامه‌ی پربار او شامل مجموعه‌ای وسیع از فیلم‌های کلاسیک و داستان‌ها و متن‌های کوتاه است که او را به نمادی از روشنفکریِ سینمای مدرن بدل کرده است. آلن با شانزده بار نامزدی، رکورددار نامزدی اسکار است و توانسته چهار بار این جایزه را به دست آورد. از دید بسیاری، وودی آلن یکی از بزرگ‌ترین کمدین‌های تاریخ است.

بخشی از کتاب آنی هال

«آلوی: یه جک قدیمیه که می‌گه.. دو تا پیرزن توی تفرج‌گاه کوهستانی کتسکیل بودن. یکی‌شون می‌گه: "وای، غذای این‌جا واقعن افتضاحه." اون یکی می‌گه: "آره، همین‌طوره، تازه همونش هم به آدم نمی‌رسه." خُب، این دقیقن تفکر من نسبت به زنده‌گیه. پر از تنهایی و بدبختی و زجرکشیدن و غم و ناراحتیه، تازه عین برق‌وباد هم می‌گذره و تموم می‌شه و می‌ره پیِ کارش. یه، یه جک دیگه هم هست که برام مهمه، و معمولن نسبتش می‌دن به گروچو مارکس ولی به گمونم این جک مربوطه به بذله‌گویی فروید و رابطه‌ش با ناخودآگاه. من این‌جوری تعریفش می‌کنم که: آم.. "اصلن حاضر نیستم عضو کلوپی باشم که کسی مثل خودم عضوشه." این جکِ اصلی و کلیدی زنده‌گی بالغانهٔ من در روابطم با خانم‌هاس. اووف، می‌دونین، تازه‌گی فکرهای عجیب‌وغریبی اومده تو کله‌م، چون تازه چهل ساله شدم، اووف، و به گمونم درگیر بحران چهل ساله‌گی یا یه چیزی توی اون مایه‌هام، نمی‌دونم. و، آم.. روز تولد، من رو مضطرب می‌کنه.. البته که ظاهرم خوبه و سرشار از استعدادم. نگران پیر شدن نیستم. می‌دونین، من از این مدل آدم‌ها نیستم. البته که بگی‌نگی دارم کچل می‌شم و این کچلی هم از مغز سرم شروع شده و این بدترین چیزیه که می‌تونین در مورد من بگین. می‌دونین؟ من، آم، من فکر می‌کنم هر چی سنم بره بالاتر بهتر می‌شم. من می‌شم از اون مردهایی که وقتی می‌رسن به شصت ساله‌گی خیلی خوب و عالی به نظر می‌آن.. کچل، قوی‌هیکل و ورزیده.. می‌دونین، فکر کنم از اون، از اون کچل‌هایی می‌شم که ظاهرشون خیلی مردونه‌س، درست بر خلاف، آم، برای مثال اون مو خاکستری‌های جذاب، متوجه‌این؟ البته که هیچ‌کدوم‌شون هم نمی‌شم. مگه این‌که در کل اشتباه کنم و بشم یکی از اون‌هایی که آب دهن‌شون آویزونه و یه ساک خرید گرفتن دست‌شون و توی کافه‌ها پرسه می‌زنن و در مورد سوسیالیسم دادوهوار می‌کنن. [آه می‌کشد]»