کتاب گفتمان مناظره ای

 کتاب گفتمان مناظره‌ای به قلم سیدرضا حجتی را نشر ساقی منتشر کرده است. این کتاب به تحلیل و بررسی سازوکارها و ساختار گفتمانی مناظره‌های تلویزیونی دهمین انتخابات ریاست‌جمهوری می‌پردازد.

درباره کتاب گفتمان مناظره ای

برگزاری انتخابات در هر کشوری، فرصتی است برای نقش‌آفرینی مؤثر مردم در امر حاکمیت و نظام تصمیم‌سازی؛ فرصتی که سبب‌ساز ایجاد روحیهٔ پرسش‌گری، مطالبه‌گری و نیز مولد شور و شعر در جامعه است. خرداد ۱۳۸۸ در ایران، یکی از همین فرصت‌ها بود که در آن برای نخستین‌بار از مناظرهٔ کاندیدهای انتخاباتی به‌عنوان ابزاری برای گفتمان‌سازی و تشویق مردم به مشارکت حداکثری در انتخابات ریاست‌جمهوری استفاده شد؛ مناظره‌هایی که پیامدها و واکنش‌های گسترده‌ای در سطوح اجتماعی و سیاسی در داخل و خارج از ایران داشت و منجر به شکل‌گیری جریانات اعتراضی در آن سال شد. کتاب گفتمان مناظره ای به قلم سیدرضا حجتی، پژوهشی است درمورد سازوکارها و ساختار گفتمانی این مناظره‌ها از منظر جامعه‌شناختی و واکاوی دیدگاه‌های ایدئولوژیکی حاکم بر آن‌ها. این کتاب حاصل تلاشی است برای واکاوی دقیق این مناظره‌ها برای بهره‌گیری هدف‌مندتر در آینده.

خواندن کتاب گفتمان مناظره ای را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

دانشجویان و محققان رشته‌های علوم سیاسی و روابط بین‌الملل و نیز کنشگران و فعالان اجتماعی از مطالعهٔ این کتاب سود خواهند برد.

بخشی از کتاب گفتمان مناظره ای

«در نگاه ما مناظره، رویدادی زبانی و مبتنی بر گفت‌وگوست که با الگویی بنیادین از اهداف برنامه‌ریزی‌شده و بهره‌برداری از دانش، بینش و مهارت‌های اجتماعی شرکای گفتمانی در مناسبات انسانی کاربرد فراوانی دارد. به نظر می‌رسد گفت‌وگوهای تلویزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری ایران در خرداد ۱۳۸۸ به‌شدت از گفتمان حاکم «اصول‌گرایی-احمدی‌نژادی‌گرایی» و گفتمان‌های رقیب تأثیر پذیرفته بود و رقبای انتخاباتی در این گفت‌وگوها نگاه خود را به تبیین بحران‌های مدیریتی جامعه معطوف ساخته، هر یک می‌کوشیدند با خوانشی مقابل یا هرچند متناظر، الگویی جایگزین را برای مدیریت جامعه ارائه نمایند. بر این اساس می‌توان مناظره‌های تلویزیونی رقبای انتخاباتی ریاست‌جمهوری دهم در ایران را گفتمان مناظره‌ای نامید؛ فرایندی استراتژیک که طی آن طرفین کوشیدند با در هم تنیدن کنش‌های زبانی-گفتمانی با ساخت‌های سیاسی-اجتماعی، شریک گفتمانی و مخاطبان خود را متقاعد و با خود همراه سازند. رویدادی زبانی-اجتماعی که تحت‌تأثیر آن، مخاطبان تلویزیونی، مشارکین غیرمستقیم مناظره‌ها بلافاصله پس از هر جلسهٔ مناظرهٔ رقبای انتخاباتی با تأثیر از الگوی زبانی کاندیداها در نقش حامیان کاندیدای خود با هیجان و شوری احساسی، گاه هدایت‌شده و در چارچوب فعالیتی سازمان‌یافته دموکراسی مناظره‌ای را به مناظرهٔ خیابانی و تظاهرات مردمی کشاندند.»