کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات

کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات مجموعه مقالاتی نوشتهٔ دکتر محمد صنعتی روان‌پزشک و منتقد ادبی است و نشر مرکز آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات

محمد صنعتی متولد ۱۳۲۴ در اصفهان، روان‌پزشک، نویسنده، منتقد ادبی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران است. کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات مجموعه مقالات او درخصوص موضوعات هنری و ادبی است.

در مقاله‌های مهم این مجموعه، برخی از آثار هنری و ادبی در زمینه‌‌‌‌های داستان و شعر و و فیلم و نقاشی از دید روان‌شناختی بررسی شده‌اند: در زمینهٔ داستان، آثار هدایت و چوبک و بهرام صادقی؛ در شعر آثار اخوان ثالث، در فیلم آثار سهراب شهید ثالث، کیارستمی، ورنر هرتزوگ و در نقاشی آثار اسپهبدی و معتبر. 

تحلیل‌ها بر سه گونه‌اند: در یکی به تحلیل متن اکتفا می‌‌‌شود، در دیگری به تحلیل شخصیت‌های اثر پرداخته می‌شود و در سومین، شخصیت و ذهن خود هنرمند را تحلیل می‌کند. 

کتاب مقدمه‌ای مفصل دربارهٔ کاربرد روانکاوی و ساخت‌شکنی در تحلیل و تفسیر ادبیات و هنر دارد. در پایان کتاب ترجمه‌ای از آخرین اثر بکت که یکی از شاهکارهای نثر معاصر انگلیسی شمرده شده، افزوده شده است.

خواندن کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران نقد ادبی و نقد هنری پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات

«برخی با مرگ زندگی می‌کنند و برخی در برابر مرگ. برخی زندگی می‌کنند تا بمیرند. مسئله آنها بودن یا نبودن نیست؛ هستند، پس زندگی می‌کنند. اما برخی دیگر با مرگ به ستیز می‌روند. دکتر حاتم ضدقهرمان داستان «ملکوت» از این گروه است. هراس از مرگ چنان بر جانش چیره شده است که ناگزیر رهایی از آن را جز در خود مرگ میسر نمی‌بیند. هراس از مرگ با چنان شدتی یا از اضطراب جدایی و ترس از طردشدگی و تنهایی می‌آید، یا ترس از کیفر گناهی نابخشودنی که در اعماق جان خانه کرده است. «ملکوت» سرگذشت دکتر حاتم است و باطن او که ترس از مرگ بر آن چیره شده است.

به دور از انتظار است اگر کسی داستان را نخوانده باشد یا به تازگی نخوانده باشد و تحلیل روانشناختی آن را دریابد. خلاصه داستان، حتی اگر بتوان همه داستانها را خلاصه کرد، نمی‌تواند در این رابطه کمکی باشد؛ زیرا تحلیل روانشناختی توجه به جزئیات دارد. آن هم جزئیاتی بسیار کوچک، گوشه‌ای از یک تصویر، پاره‌ای از یک جمله، یک واژه تکرار شونده، یک رنگ، یک حرکت، یک صدا، که اغلب در لابه‌لای حوادث داستان از چشم بیحوصله دور می‌مانند و خلاصه داستان، خلاصه حوادث است. تازه بعضی از داستانها را نمی‌توان خلاصه کرد: «ملکوت» بهرام صادقی داستانی از این گونه است.»