کتاب حلقه مفقوده

کتاب حلقه مفقوده سخنانی از علیرضا پناهیان گردآوری‌شده توسط سیدکوشا اعتمادی و محمدمهدی صالح پرور و سیدمحمود زارعی است و نشر بیان معنوی آن را منتشر کرده است. موضوع این کتاب تولید علم در حوزه‌های علمیه است.

درباره کتاب حلقه مفقوده

کتاب حلقه مفقوده خلاصهٔ بحثی دربارهٔ یک نقص عمده در جریان تولید علم در حوزهٔ علمیه است؛ علمی که عهده‌دار تبیین چگونگی ایجاد انگیزه برای انواع رفتارهای متدیّنانه در مخاطب باشد. «ایجاد انگیزه در مخاطب» علاوه بر «هنر بیان و مهارت‌های تبلیغی» که تاحدی در حوزه‌های علمیه به آن پرداخته شده است، نیازمند دانش، بلکه دانش‌هایی است که کمتر به آنها اعتنا می‌شود. متن پیش‌رو به تبیین نقش برجستهٔ «علم ایجاد انگیزهٔ دینداری» در تبلیغ دین می‌پردازد و راهکارهایی را برای تولید آن ارائه می‌دهد و از کاستی‌های موجود در این زمینه سخن می‌گوید. این بحث که در دههٔ ۸۰ توسط استاد پناهیان در مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و مرکز آموزش‌های تخصصی تبلیغ مطرح شده است، اکنون پس از تنظیم و تکمیل توسط مؤسسهٔ بیان معنوی، در اختیار خوانندگان محترم قرار می‌گیرد.

خواندن کتاب حلقه مفقوده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران سخنان استاد علیرضا پناهیان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب حلقه مفقوده

«در حوزه‌های علمیه دو نوع فعالیت علمی به‌خوبی صورت می‌گیرد. فعالیت نخست، تولید «علم برای عمل» است. این فعالیت بیشتر در جریان فقه به معنای خاص کلمه صورت می‌گیرد. آنچه در این بخش تولید می‌شود، با هدف بیرون آوردن مکلّفین از حیرت در مقام عمل است و صرفاً برای کسانی به‌عنوان برنامه‌ای عملی قابلیت ارائه و کارایی دارد که خودشان نوعاً از ایمان و انگیزهٔ کافی برخوردار باشند.

هرچند در همین زمینه نیز کاستی‌های جدی به چشم می‌خورد؛ مانند تولید علم برای عمل در حوزهٔ نظامات اجتماعی، که اخیراً با عنوان «فقه نظام» در حوزه‌های علمیه مورد توجه قرار گرفته است و می‌تواند امیدی برای شکوفایی علمی در این زمینه باشد.

نمونهٔ دیگر، کاستی در زمینهٔ تولید علم برای عمل در حوزهٔ «سبک زندگی» است. متأسفانه بسیاری از جزئیات سبک زندگی به‌عنوان «منطقه الفراغ» مورد بی‌اعتنایی قرار گرفته است. درحالی‌که دیگران به‌شدت در حال برنامه‌ریزی برای سبک زندگی مردم هستند، ما بیشتر تماشاگر از دست رفتن فرصت‌ها در سبک زندگی هستیم. واقعیت آن است که تأثیرات فراوانی که مردم از سبک زندگی غلط غربی می‌پذیرند، به‌مرور موجب «عدم تحمل دین و دینداری» و «از بین رفتن بستر فهم و درک بخشی از حقایق دین» می‌شود.

دانش‌هایی که برای تولید «علم برای عمل» یعنی فقه به معنای خاص آن در حوزه‌ها آموزش داده می‌شوند، بعضاً در تولید محتوای تبلیغ نیز قابل استفاده‌اند؛ دانش‌هایی مانند ادبیات، منطق و اصول. اما ارتباط این علوم با تولید محتوای تبلیغ به عهدهٔ خود طلاب و فضلای محترم گذاشته شده است. همچنین تدریس و تمرین خاصی برای آموختن نحوهٔ به‌کارگیری این دانش‌ها در مقام تولید محتوای تبلیغ نیز وجود ندارد. ضمن آنکه علم بسیار ارزشمند «اصول» نیز کاستی‌هایی برای تولید محتوای مورد نیاز تبلیغ دارد، که باید به تکمیل آن همت گماشت.»