کتاب اسطوره های روسی

کتاب اسطوره های روسی نوشتهٔ الیزابت وارنر و ترجمهٔ عباس مخبر است و نشر مرکز آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب اسطوره های روسی

ورود مسیحیت به دولت روسِ کیف در پایان قرن دهم، تکامل تمدن روسیه را به شدت تحت تأثیر قرار داد. به رغم فراموش‌شدن خدایان کفرکیش، مسیحیت و اعمال و باورهای کفرکیشی، قرن‌ها به همزیستی خود ادامه دادند و نظامی را به وجود آوردند که به «کیش دوگانه» معروف شد. این آداب و رسوم و باورهای اسطوره‌ای انعطاف‌پذیر، به خاک، آب، آتش و هوا حرمت می‌گذاشت؛ قائل به وجود شیاطین و روح ـ موجودات در دنیای طبیعی بود؛ و به مردگان و جادوگران می‌پرداخت. نویسنده با بهره‌گیری از آثار گوناگون، از جمله فرم‌های روایتی حکایت، افسانه‌های مذهبی، آوازهای حماسی، مرثیه‌های سوگواری و قصه‌های قومی، تحول مضمون‌های عمده را دنبال می‌کند و اسطوره‌های روس را در بستر اسطوره‌شناسی جهان قرار می‌دهد.

خواندن کتاب اسطوره های روسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران و علاقه‌مندان به اسطوره‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

درباره الیزابت وارنر

الیزابت وارنر، استاد ممتاز روسی در دانشگاه دورهام است. وی یکی از چهره‌های برجسته فرهنگ قومی و قوم‌نگاری روس، و مؤلف کتاب‌هایی دربارهٔ تئاتر قومی روس، روایت قومی و تاریخ فرهنگ قومی روسیه است. وارنر با تیمی از دانشگاه سنت پترزبورگ، مرتباً در کارهای میدانی شمال روسیه شرکت می‌کند.

بخشی از کتاب اسطوره های روسی

«گرویدن روس‌های کیف از کفرکیشی به مسیحیت فرایندی کند بود، و در مراحل اولیه خود از مبارزه میان روس‌ها و همسایه نیرومندشان بیزانس بر سر کسب برتری تأثیر می‌پذیرفت. شاهزاده ولادیمیر از کیف که خود در سال ۹۸۸ تعمید داده شده بود، هنگامی مزایای فرهنگی و سیاسی مسیحی شدن را دریافت که بسیاری از روس‌ها مسیحی شده بودند. شماری از آنها توسط میسیونرهای بلغاری به آیین جدید گرویدند. شماری دیگر، مانند مزدوران و رنگی که در رکاب شاهزادگان کیف بودند، در حالی‌که در بیزانس خدمت می‌کردند تحت تأثیر کلیسای ارتدوکس یونانی قرار گرفتند. به نوشته وقایع‌نگاران، پسر جوان یکی از این ورنگیان در سال ۹۸۳ به قید قرعه انتخاب شد تا به پاس پیروزی در یک نبرد به پیشگاه یکی از بت‌های کفرکیشی قربانی شود.

ولادیمیر در آغاز دوران زمامداری خود در سال ۹۸۰ نه تنها یک کفرکیش معتقد بود، بلکه احتمالاً به منظور ایجاد نوعی وزنه متقابل در برابر دین سازمان یافته و پرنفوذ همسایگان مسیحی، وظیفه اصلاح و نظم بخشیدن به آیین‌های آشفته اسلاوهای شرقی را بر عهده گرفته بود. از این رو، یکی از نخستین اقدامات سیاسی او، برپا کردن شش بت بر فراز تپه‌ای در جوار کاخ خود در کیف بود. در یکی از وقایع نگاری‌های اوایل قرن دوازدهم که به داستان سال‌های قدیم معروف است، مطلبی به شرح زیر درج شده است:

یک بت چوبی پرون با سر نقره‌ای و سبیل طلایی وجود داشت. بت‌های دیگری به نام‌های خورس، داژباگ، استرایباگ، سیمارگل و موکوشا نیز وجود داشتند. مردم برای آنها قربانی می‌کردند، آنها را خدا می‌نامیدند و پسران و دختران خود را به پیروی از آنها هدایت می‌کردند. اما این قربانی کردن‌ها نصیب شیطان می‌شد و زمین را می‌آلود.»