کتاب دستگاه نظری وبر

کتاب دستگاه نظری وبر؛ تفسیرگرایی اروپایی نوشتهٔ ح. ا. تنهایی است و انتشارات اندیشه احسان آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب دستگاه نظری وبر

کتاب دستگاه نظری وبر دومین جلد از مجموعه کتاب‌های دستگاه‌های نظری است. ح. ا. تنهایی پیش از این چندین نوشته پیرامون دستگاه نظری وبر به طور مبسوط در مدرنیتهٔ میانی در سال ۱۳۹۴ و درآمدی بر مکاتب و نظریه‌های جامعه‌شناسی سال ۱۳۹۴ نگاشته‌است. این کتاب و این مجموعه کتاب‌های دستگاه‌های نظری، حاوی آخرین تغییرات، اصلاحات، افزایش و کاهش بخش‌های حساس در نظریات اوست. 

فصل‌های این کتاب از این قرار هستند:

فصل یکم: جستار هستی‌شناسی

فصل دوم: جستار روش‌شناسی

فصل سوم: جستار ایستایی‌شناسی

فصل چهارم: جستار پویایی‌شناسی

پیوست: زندگی

خواندن کتاب دستگاه نظری وبر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران حوزهٔ جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دستگاه نظری وبر

«مکس وبر (۱۹۲۰ ـ ۱۸۶۴)، در خانواده‌ای بورژوا و فرهنگی، در آلمان دیده به جهان گشود. والدین او از نسل پروتستان‌های آلمان بودند که به خاطر آزار کاتولیک‌ها از شهر کاتولیک نشین مالوف خویش گریختند و به‌تدریج به سرمایه‌گزارانی موفق و سیاست‌مدارانی سرشناس در آلمان تبدیل شدند. مکس از همان اوان نوجوانی، رفته‌رفته با سیاست‌مداران سرشناس و دانشگاهیان برجسته‌ای که در منزل آن‌ها رفت و آمد داشتند آشنا شد. وی از سویی در هوای تأثیرات بسیار تند از نظریهٔ مارکس و فلسفهٔ قدرت نیچه، و از سویی دیگر در فضای فلسفی ایده‌آلیسم آلمانی، به‌ویژه در فضای نوکانتی آن هنگام، و در محیطی مذهبی و روحیه‌ای پروتستانی بزرگ شد، و پس از آغاز هم‌نشینی با خانوادهٔ پروتستان، معتقد به خدا و متخصص در امور خداشناسی، یعنی بومگارتن‌ها، بر جدال نافرجام دینی پدر و مادر خود پرده کشید و اندیشهٔ دینی را آن‌گونه بازشناخت که تا آخر زندگی در تمام اندیشه‌های وی رسوخ داشت.

او پیش از ورود به دانشگاه، دانش وسیعی دربارهٔ مارکس، گوته، اسپینوزا، کانت، شوپنهاور، هومر، سیسرون و نیچه به دست آورد. پس از گذران بیش از سه سال تحصیل در دانشگاه هایدلبرگ برای خدمات نظامی وارد استراسبورگ شد و در منزل بومگارتن ها، یعنی شوهرخاله و خالهٔ مذهبی و اخلاقی خود، منزل گزید و زیر نفوذ افکار آنان قرار گرفت. هرمان بومگارتن سیاست‌مداری لیبرال بود که بر خلاف پدر مکس هرگز با قدرت رایش بیسمارکی کنار نیامد. وبر با اقامت در شهر استراسبورگ از الگوی پدری لذت‌جوی رها شده و به گرایشات مذهبی خاله‌اش که مانند مادرش، پروتستانیِ معتقد بود، بیشتر میل پیدا می‌کرد. پس از بازگشت به برلین در منزل پدری‌اش اقامت گزید و از نظر مالی به وی وابسته بود. او طی این سال‌ها به شخصیت مادر و ارزش‌های مذهبی او پی برد و از رفتار پدرسالارانهٔ پدر نسبت به مادر مورد علاقه‌اش ناراضی بود. دشواری‌های وبر در گزینش الگوی زندگی، درگیری‌های روانی در مورد ارزش‌های پدر و مادر، و مشاجره‌های لفظی با پدر، او را وادار به ترک خانه کرد، و درست یک ماه پس از آن ناگهان با مرگ پدرش روبرو شد. این همه وقایع پی در پی، موجب گسیختگی شدید سازمان عاطفی روانی وی شد، و تا پنج سال پس از آن نتوانست بهبود نسبی و کارآمدی یابد. این بحران روانی تمامی فعالیت‌های فکری و عملی وبر را مختل کرد و در این مدت هیچ چیزی ننوشت. در سال ۱۹۰۳، به‌تدریج طلیعه‌های بهبودی نسبی در وی آشکار شد. از این زمان به بعد، وبر توانست به‌تدریج نیروهای فکری و ذهنی خود را ترمیم کرده و مجدداً به میدان فعالیت‌های فرهنگی و دانشگاهی باز گردد و کارآمدانه بنویسد.»