کتاب نگاهی تازه به نظریه ادبی

کتاب الکترونیکی «نگاهی تازه به نظریه ادبی» نوشتهٔ عیسی امن خانی در نشر خاموش چاپ شده است. در این اثر تحلیل نظریه‌پردازان از آثار ادبی آورده شده است.

درباره کتاب نگاهی تازه به نظریه ادبی

در کتاب نگاهی تازه به نظریه ادبی خلاف بسیاری از درس‌نامه‌های نظریهٔ ادبی که در آن‌ها پس از معرفی هر نظریهٔ ادبی، یک یا چند اثر ادبی نیز تفسیر یا تحلیل می‌شوند، به‌عمد از چنین شیوه‌ای پرهیز شده و به جای آن و به‌منظور آشنایی بیشتر خوانندگان با تحلیل‌ها و خوانش‌های خود نظریه پردازان، تفسیر آنان از متون آورده شده است. به‌عنوان مثال به‌جای تحلیل یک اثر براساس نظریهٔ روانکاوی فروید، تحلیل فروید از آثار نویسندگانی چون داستایفسکی و شکسپیر آمده و یا به‌جای خوانش اثری بر مبنای نظریهٔ ادبی مارکسیستی، خوانشِ مارکس از رمان اسرار پاریس آورده شده است.

کتاب نگاهی تازه به نظریه ادبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به پژوهش ادبی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب نگاهی تازه به نظریه ادبی

«این تصویر از کیهان و همچنین جهانِ انسانی دیری نپایید و با پژوهش‌های متفکران و دانشمندان دورهٔ رنسانس به تدریج اعتبار خود را از دست داد و کنار گذاشته شد. یافته‌ها و اکتشافات دانشمندانی چون کپرنیک، گالیله و نیوتن تصوّر انسانِ پیشامدرن از کیهان را خدشه‌دار کرد و سرانجام به فروپاشی آن انجامید. کپرنیک با اصرار بر گردش زمین به دور خورشید بر باور گذشتگان مبنی بر مرکزیت زمین و گردش خورشید به دور آن خط بطلان کشید. جوردانو در درستی باور بسته/ متناهی بودن جهان تشکیک کرد و تصویری دیگرگون از جهان ترسیم کرد؛ تصویری که بر اساس آن عالمِ نامتناهی مرکزی نداشت و هر ستاره خود خورشیدی بود که «با سیارگانش منظومهٔ شمسی (خود) را تشکیل می‌داد». نتایج اکتشافات گالیله نیز در رنگ باختن و خاموشی تصویر عالمِ یونانی بی‌تأثیر نبود. گالیله با تلسکوپِ خودساخته‌اش مشاهده کرد که برخلاف گفتهٔ ارسطو سطح ماه صاف و صیقلی نیست؛ او به وضوح دید که در سطح ماه نیز کوه‌ها و درّه‌هایی وجود دارد و از این جهت زمین و ماه تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. نتیجهٔ این مشاهده‌ها نشان داد که برخلاف باور گذشتگان، زمین و آسمان از دو جنس متفاوت نیستند و جوهر آنها مانند هم است. اما کشف قانون جاذبه توسط نیوتن سخت‌ترین و محکم‌ترین ضربه را به کیهان‌شناسی ارسطویی وارد ساخت. اگر تا پیش از نیوتن، اجرام عالم/ کیهان ساکن و در جای خود ثابت پنداشته می‌شدند، با نیوتن و قانون جاذبهٔ او نادرستی این باور نیز اثبات گردید. نیوتن نشان داد که اجرام و به‌ویژه کرات آسمانی بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. بر اساس قانون جاذبه، همچنانکه زمین ماه را به سوی خود می‌کشد و با نیروی جاذبهٔ خود مسیر حرکت ماه را تغییر می‌دهد، خورشید هم ماه و زمین را به سمت خویش می‌کشد و در حرکت آنها اثر می‌گذارد. همهٔ این اکتشافات وقتی در کنار یکدیگر قرار گرفت، انقلابی در جهان‌نگری انسان دورهٔ مدرن به وجود آورد. اکتشافات گالیله، کپرنیک و نیوتن به افسانهٔ هماهنگی و انسجام جهان پایان داد و به جای آن عالم/ کیهانی که میدانی از نیروهایی بود که در تعارض با یکدیگر قرار داشتند، ترسیم کرد که آشوبی فراگیر بر آن حاکم بود.»