کتاب در جستجوی کودک فراموش شده

چاپ چهارم کتاب در جستجوی کودک فراموش شده نوشتهٔ آلیس میلر و ترجمهٔ کتایون زاهدی (کارشناس‌ارشد روان‌شناسی) و ویراستهٔ سیما سعیدی است و نشر ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب کاوشی در خویشتن خویش است.

درباره کتاب در جستجوی کودک فراموش شده

روان‌درمانگری کاری است که مستلزم درک و دریافت همدلانهٔ احساسات طرف مقابل است. رابطهٔ اولیه با مادرْ اساس درک عاطفی را تشکیل می‌دهد. مادر با درک احساسات کودک، دریافت احساسی را به او آموزش می‌دهند. اما در مواردی، مادر قادر به انجام این کار نیست و خود او برای درک هیجانات و احساساتش نیازمند کودکش می‌شود. این مسیر معکوس، در روان کودک اثرات جدی بر جای می‌گذارد.

کتاب در جستجوی کودک فراموش‌شده (چاپ چهارم) به تأثیر شرایطی می‌پردازد که در آن کودک مجبور است برای کمک به مادر، زودتر از موقع رشد کند و نیازهای خود را به فراموشی بسپارد. روند شکل‌گیری شخصیت چنین فردی به‌شدت تحت تأثیر این موضوع قرار می‌گیرد. فرد شکنندگی‌هایی پیدا می‌کند و در مواردی قدرت خود را برای تغییر اوضاع، بیش از آنچه درواقع هست، تخمین می‌زند. اما همین الگو می‌تواند او را به روان‌درمانگرشدن بکشاند. فرد دست به کار درمان روانی می‌زند تا آنچه را برای مادر خود انجام داده (یا موفق به انجام آن نشده) را برای دیگران هم انجام دهد.

آسیب‌های دوران کودکی ترمیم‌پذیر نیستند، چراکه ما قادر به تغییر گذشته نیستیم؛ اما می‌توانیم خود را دگرگون و ترمیم کنیم. می‌توانیم با انتخاب نگاهی دقیق به دانش اندوختهٔ درونمان و نزدیک‌کردن آن به آگاهی‌مان انسجام ازدست‌رفته را بازیابیم. این راه دشوار است اما تنها راه برای گذر و رهایی از زندان بی‌رحم و ناپیدای کودکی‌مان است. با تبدیل‌شدن از قربانیان ناآگاه گذشته به افراد مسئولِ کنونی خود را رها می‌سازیم؛ مبدل‌شدن به افرادی که نسبت به گذشتهٔ خود آگاه‌اند و با آن زندگی می‌کنند. این کتاب کمک می‌کند تا به این آگاهی دست پیدا کنیم.

آلیس میلر، نویسنده مشهور سوییسی که پویایی رابطهٔ معکوس با مادر را در این کتاب مورد بحث قرار می‌دهد، با تحقیق بر روی آثار نویسندگان و هنرمندانی چون ویرجینیا وُلف، کافکا، هرمان هِسه، هنری مور و بسیاری دیگر، متوجه تأثیر اتفاقات ناگوار کودکی بر روی دسته‌نوشته‌ها و خلق آثار آنان شد. وی رابطهٔ اثر روان‌شناختی میان این دو را در این اثر به‌خوبی به نمایش گذاشته است.

خواندن کتاب در جستجوی کودک فراموش شده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام کسانی که می‌خواهند دوران کودکی و رابطهٔ خود با مادرشان را واکاوی کنند، به کسانی که می‌خواهند مادر شوند و به تمام درمانگران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب در جستجوی کودک فراموش شده

یکی از این عواقب ناتوانی فرد در تجربه کردن آگاهانه احساسات خاصِ خود مانند حسادت، رشک، خشم، تنهایی، درماندگی یا اضطراب است؛ چه در کودکی و چه بعدها در میان‌سالی. غم‌انگیزتر از همه اینکه ما در اینجا با افراد پرجنب‌وجوشی سروکار داریم که غالباً از احساسات عمیقی برخوردارند. این موضوع زمانی بیش از همه قابل توجه است که اینان از کودکی عاری از درد و ترس خود سخن می‌گویند. مثلاً آنها می‌توانستند بدون رنجانیدن مادر یا ایجاد حس ناامنی و کاستن از توانایی او و بدون برهم زدن تعادلش، از مواجههٔ خود با طبیعت لذت ببرند. قابل توجه است که چگونه این کودکان پر توجه، پرجنب‌وجوش و حساس که مثلاً می‌توانند دقیقاً به خاطر بیاورند که چگونه در چهارسالگی نور خورشید را در چمن درخشان کشف کردند، در هشت‌سالگی قادر نبودند «هیچ‌چیز را تشخیص دهند» یا هیچ کنجکاوی در مورد حاملگی مادر خود نشان دهند و یا در هنگام تولد یک برادر یا خواهر «به‌هیچ‌وجه» احساس حسادت نکردند. همچنین قابل ملاحظه است که چنین کودکی چگونه در دوسالگی می‌توانست تنها بماند و «خوب باشد» درحالی‌که سربازان به‌زور وارد خانه شده و آن را جستجو می‌کردند و او بدون قطره‌ای اشک این تهاجم را به‌آرامی تحمل می‌کرد. این‌گونه اشخاص هنر تجربه نکردن احساسات را به دست آورده‌اند؛ زیرا یک کودک فقط زمانی قادر به تجربهٔ احساسات است که شخصی او را کاملاً بپذیرد و درک و حمایت کند. در نبود چنین شخصی و درصورتی‌که کودک مجبور شود برای احساس کردن، عشق مادر یا عشق جایگزین وی را به خطر اندازد، عواطف خود را سرکوب خواهد کرد. او به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند آنها را حتی در خفا و «فقط برای خودش» تجربه کند. ولی به هر ترتیب، این احساسات در وجود او و در سلول‌هایش به شکل اطلاعات ذخیره و بعدها در اثر یک حادثه رها خواهند شد.