کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان

کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان (Stress management programme for secondary school students‭‬‬) نوشته سارا مک نامارا و مجموعه‌ای برای هدایت جلسات گروهی شناختن و مهار تنیدگی است. این کتاب استرس را فقط پیامد فشارهای بیرونی نمی‌داند؛ برداشت فرد از موقعیت و منابع حمایتی او نیز در تجربه‌ی فشار نقش دارند. مسعود جان بزرگی، سپیده راجزی اصفهانی و ناهید نوری گردآوری و ترجمه این کتاب را بر عهده داشته‌اند. انتشارات ارجمند اثر حاضر را منتشر کرده است. برنامه‌ی جلسات، گفت‌وگوی گروهی را در کنار تمرین‌های جسمانی و بررسی افکار قرار می‌دهد تا جوانان واکنش‌های خود را بهتر بشناسند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان اثر سارا مک نامارا

کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان (بر اساس برنامه عملی سارا مک نامارا) برای متخصصان، درمانگران و معلمانی طراحی شده است که آموزش تخصصی دیده‌اند و تحت نظارت متخصصان فعالیت می‌کنند. هدف کتاب حاضر کمک به جوانان برای شناختن منابع فشار و گسترش مهارت‌های مقابله‌ای است. برنامه‌ی حاضر شش جلسه‌ی ۹۰دقیقه‌ای دارد و امکان گسترش جلسات تا ۱۲ جلسه نیز متناسب با نیاز اعضا پیش‌بینی شده است.

جلسه‌ی نخست به آشنایی با استرس و فرایند شکل‌گیری آن اختصاص دارد. جلسه‌ی دوم روش‌های ذهنی مقابله را مطرح می‌کند و جلسه‌ی سوم به‌سراغ روش‌های جسمانی می‌رود. سه جلسه‌ی دیگر به مهارت‌های مطالعه، آمادگی برای امتحان و مدیریت زمان، روابط بین‌فردی و اجتماعی و پرورش اعتمادبه‌نفس و حرمت خود اختصاص دارند. پیشگیری از افسردگی و اضطراب نیز در برنامه‌ی جلسه‌ی پایانی جای گرفته است.

کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان توضیح مفاهیم را از نحوه‌ی اداره‌ی گروه جدا نکرده است. بخش کتاب کار درمانگر برای فعالیت‌ها زمان مشخص تعیین کرده است و یادداشت‌های ویژه‌ی درمانگر، کاربرگ‌ها، ایفای نقش، تمرین‌های تنش‌زدایی و تکالیف منزل را در کنار هم قرار می‌دهد. اعضا ابتدا فرصت دارند تجربه‌ها و برداشت‌های خود را مطرح کنند؛ درمانگر سپس توضیحاتش را ارائه می‌دهد تا پاسخ‌های گروه کمتر تحت‌تأثیر نظر او شکل بگیرد.

سارا مک نامارا در این کتاب محرمانه‌ماندن گفت‌وگوها و حساس‌بودن به احساس دیگران را از قواعد مشارکت می‌داند. تمرین‌های تنفس و کششْ فرصتی برای توجه به بدن فراهم می‌کنند و بیان احساس در پایان جلسه، بازخورد اعضا را به بخشی از کار گروه تبدیل می‌کند. کاربرگ‌های شخصی نیز ارتباط میان جلسه و زندگی روزمره را حفظ می‌کنند. جوانان می‌توانند تجربه‌های تنش‌زا را ثبت و در جلسه‌ی بعد درباره‌ی الگوهای تکرارشونده گفت‌وگو کنند. بنابراین موضوع فقط انتقال اطلاعات درباره‌ی استرس نیست؛ مشاهده‌ی واکنش‌ها، شنیدن تجربه‌ی دیگران و تمرین‌کردن پاسخ‌های متفاوت نیز در برنامه جای مشخصی دارند.

خلاصه کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان

استرس حاصل تعامل فرد و موقعیت است. فشار زمانی دشوارتر احساس می‌شود که خواسته‌ها از منابعی که فرد در دسترس می‌بیند، بیشتر باشند. برنامه از شناسایی منابع درونی و بیرونی و نشانه‌های فکری، عاطفی، بدنی و رفتاری آغاز می‌شود. جوانان سپس برداشت‌های خود از رویدادها، خودگویی‌های منفی و عادت‌های مقابله‌ای را بررسی می‌کنند. این کتاب حل مسئله و آماده‌شدن برای موقعیت‌های قابل‌پیش‌بینی را در کنار تنش‌زدایی قرار می‌دهد. خواب، تغذیه و ورزش نیز بخشی از مطالبند. پیام سارا مک نامارا حذف کامل استرس نیست؛ شناختن واکنش‌های شخصی و تقویت منابع مقابله اهمیت دارد. جلسات بعدی این موضوع را به برنامه‌ریزی تحصیلی، ارتباط قاطعانه، حمایت اجتماعی و احترام به خود پیوند می‌دهند.

چرا باید کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• برنامه‌ی زمان‌بندی جلسات در این کتاب به طراحی فعالیت‌های گروهی کمک می‌کند.
• کاربرگ‌های این کتاب، ثبت تجربه‌های شخصی و مرور تمرین‌ها را ممکن می‌کند.
• تمرین‌های ایفای نقش، زمینه‌ی بررسی سوءبرداشت از رفتار دیگران را فراهم می‌کند.
• بحث‌های ذهنی و جسمانی، ارتباط افکار و احساسات و واکنش‌های بدن را روشن می‌کند.

خواندن کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• درمانگران و مشاورانی که گروه‌های مدیریت استرس جوانان را هدایت می‌کنند.
• معلمان آموزش‌دیده‌ای که زیر نظر متخصصان فعالیت می‌کنند.
• دانشجویان مشاوره و روان‌شناسی علاقه‌مند به طراحی جلسات گروهی.

بخشی از کتاب راهنمای عملی گروه درمانی مدیریت استرس برای جوانان

«جلسه ۴: به كار ببنديد: مهارت مطالعه، آمادگی برای امتحان و مديريت زمان

۱. تنفس و كشش ۱: ۵-۰

۲. بحث و تبادل‌نظر: ۱۵-۵

۳. گفتگوی درمانگر ۱: ۳۵-۱۵

۴. تمرين مديريت زمان: ۴۰-۳۵

۵. استراحت: ۵۰-۴۰

۶. گفتگوی درمانگر ۲: ۶۰-۵۰

۷. هشياری: تمرين مراقبت از زمان حال: ۷۰-۶۰

۸. تنفس و كشش ۲: تقويت تمركز: ۸۰-۷۰

۹. تكاليف منزل: ۸۵-۸۰

۱۰. بيان احساس: ۹۰-۸۵

يادداشتی برای درمانگران

معمولاً شركت‌كنندگان از اين جلسه، به عنوان سودمندترين جلسه ياد می‌كنند. اغلب واكنش شركت‌كنندگان نشانگر اين است كه اين جلسه برايشان سودمندترين جلسه است با اينكه در اين جلسه نكات و پيشنهادات زيادی به افراد ارائه می‌شود، فيدبك دادن شركت‌كنندگان به يكديگر برای يافتن راه‌های مناسب مقابله مؤثر، از اهميت بسياری برخوردار است. به همين خاطر درمانگر بايد آن‌ها را به انجام اين كار در زمان‌های بحث و تبادل‌نظر تشويق نمايد. در ابتدا و انتهای جلسه می‌توان از شركت‌كنندگان سوال كرد كه آيا می‌خواهند درباره موضوعات ديگری نيز به بحث و تبادل‌نظر بپردازند. از آن جايی كه اين جلسه بيشتر از ساير جلسات، به مسايل تحصيلی مربوط است نيازمند تلاش مضاعفی از سوی درمانگر است تا به كليه نكات پرداخته شود و جو گروه نيز آرام نگه داشته شود. نسبت به ساير جلسات بايد زمان بيشتری به آن اختصاص داده شود. اين امر شركت‌كنندگان را تشويق می‌كند كه مسايل بيشتری را مطرح كنند و هم‌چنين احساس كنند كه اين جلسات بيشتر از تاكيد بر پيشرفت تحصيلی به حفظ سلامت آن‌ها كمك می‌كنند.»