کتاب حس کردن فرهنگ

کتاب حس کردن فرهنگ نوشتهٔ اصغر ایزدی جیران است و انتشارات اگر آن را منتشر کرده است. این کتاب پژوهشی مردم‌نگارانه در ایران است.

درباره کتاب حس کردن فرهنگ

کتاب حس کردن فرهنگ حاصل کارهای میدانی اصغر ایزدی جیران بین سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۳ در شمال غرب و مرکز ایران است. کتاب یک رویکرد حسی دارد که برای طیفی از موضوعات به کار رفته و بر آن‌ها مسلط است. لذا فصول متأثر از کتاب به‌عنوان نمونه پژوهش‌های مردم‌نگارانه دیده می‌شوند. فصول کتاب را می‌توان از هم جدا کرد و هریک از آن‌ها را گاه به طور هم‌پوشان، در داخل زىرشاخه‌هایی متفاوت از مردم‌شناسی دید. در این خوانش، فصول «فاطما ننه هانا اوزادیر»، «قدرت تصویر» و «با مادرای بی‌قرارت گریه کردم» ذیل مردم‌شناسی هنر و مردم‌شناسی زیبایی‌شناسی قرار می‌گیرند. فصول «قدرت تصویر»، «چشیدن مناسک» و «ماشین‌مندی و بدن ثانویه» در قلمرو مردم‌شناسی دین یا مردم‌شناسی مناسک گنجانده می‌شوند. فصول «فاطما ننه هانا اوزادیر» و «ماشین‌مندی و بدن ثانویه» در زمرهٔ مردم‌شناسی اشیا یا مردم‌شناسی فرهنگ مادی قرار می‌گیرند. فصل یک «مردم‌شناس در رؤیا» در قالب مردم‌شناسی گردشگری، فصل «لحظات استادیومی» در قالب مردم‌شناسی ورزش یا مردم‌شناسی فوتبال و فصل «بخش سه، اتاق پنج» در قالب مردم‌شناسی پزشکی قرار می‌گیرد. خوانش سومی هم وجود دارد که متکی بر سیر روش‌شناختی مردم‌نگار از فصول آغازین به طرف فصول پایانی است، از مشاهده به غوطه‌وری. خواننده می‌تواند با تمرکز بر تکنیک مسلط بر گردآوری داده‌ها و تجربهٔ میدان، تعقیب کند که چگونه مردم‌نگار به‌تدریج از موضعی با فاصلهٔ زیاد از موضوع پژوهش، به موضع فاصلهٔ هرچه کمتر از موضوع نزدیک می‌شود. 

خواندن کتاب حس کردن فرهنگ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران حوزهٔ جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب حس کردن فرهنگ

محل ییلاق لومه دره در هشته‌سر واقع شده است. هشته‌سر نام ارتفاعات غربی بخش هوراند است که از گذشته محل ییلاق عشایر مختلف منطقه‌ی قره‌داغ، به‌ویژه طایفه‌ی ترکمه، بوده است. این ارتفاعات بر بلندی‌های کوه هشت‌سر یا هشتادسر قرار دارند که ارتفاع آن ۲۹۰۸ متر است. این کوه دارای دره‌هایی عمیق با رودخانه‌هایی پرآب است که از برف قلل متعدد کوه سرچشمه می‌گیرند. کوهپایه‌ها از شهر هوراند آغاز می‌شوند و به‌تدریج به دامنه‌ها و قله‌ها می‌رسند. پس از طی حدود پانزده کیلومتر، ییلاقات طایفه‌ی ترکمه آغاز می‌شود. تعداد خانوارهای هریک از اقامتگاه‌ها که «اوبا» خوانده می‌شود متفاوت است و از حداقل پنج خانوار تا سی یا چهل خانوار در آنها زندگی می‌کنند. محل اتراق لومه‌دره مرتفع‌ترین اقامتگاه عشایر این منطقه است و پس از آن سکونتگاهی وجود ندارد. این مکان‌ها سرزمین اجدادی لومه‌دره بوده‌اند که نسل به نسل حفظ شده‌اند.