کتاب نگاهی زبان شناسانه به صحیفه سجادیه

نگاهی زبان شناسانه به صحیفه سجادیه با بررسی کنش‌های گفتاری در متن ترجمه صحیفه سجادیه از دیدگاه سرل نوشتهٔ زحل متین‌پور در انتشارات گیوا به چاپ رسیده است. این کتاب تعریفی کلی از زبان‌شناسی و مباحث مرتبط ارائه می‌دهد و سپس با دیدی جزئی‌نگر این موارد را در صحیفهٔ سجادیه بررسی می‌کند. مبحث کاربرد‌شناسی یا منظور‌شناسی زبان شامل نگرش‌ها و اعتقادات سخنگو و مراتب درک سخنگو از جمله و دانش او از نحوه استفاده از زبان برای تبادل اطلاعات است. بنابراین در کاربرد‌شناسی زبان معنای یک جمله در بافت مورد نظر است. در بسیاری از موارد کاربرد‌شناسی مطالعه معنای غیر قابل رؤیت است. معنایی که شنونده قادر به شناسایی آن است و از طریق بافت تعبیر می‌شود. کشف این معانی مربوط به پیش فرضها و انتظاراتی است که در ذهن گوینده و شنونده موجود است.

درباره کتاب نگاهی زبان شناسانه به صحیفه سجادیه

نظریه کنش‌های گفتاری (نظریه کارگفت یا کنش‌های گفتاری)

کنشی که در نتیجه گفتار باشد به گوینده کمک می‌کند تا با گفتن یک جمله یا یک پاره گفتار عملی را به انجام رساند. نظریه کنش‌های گفتاری توسط فردی بنام آستین مطرح شد. بر طبق این نظریه پاره گفتار سه نوع معنا را در خود دارد:

1) کنش بیانی یا لفظی : کنش بیانی همان معنای تحت الفظی یا معنای ایست که در فرهنگ لغت آمده است.

2) کنش غیر معنایی یا غیر بیانی : در کنش غیر بیانی گوینده از بیان یک گفتار معنایی را دنبال می‌کند. مثلا هنگامیکه دانشجویان به استاد میگویند خسته نباشید منظورشان تعطیلی کلاس است. این نوع کنش را کنش منظوری نیز مینامند.

3) کنش تاثیری یا کنش پس از بیان : واکنش مخاطب یا شنونده بر کنش غیر بیانی را کنش تاثیری گویند.

کنش‌های گفتاری در بیان یک پاره گفتار بوسیله چهار نوع مفهوم منتقل می‌شوند: خبری، امری، پرسشی، درخواستی(تقاضایی)

کنش گفتار مستقیم: هرگاه میان معنای جمله و معنای قصد شده گوینده مطابقت وجود داشته باشد.

کنش گفتاری غیر مستقیم: مطابقتی میان معنای قصد شده گوینده و معنای جمله وجود ندارد. مثلا گوینده می‌گوید "هوا سرد است" اما منظورش اینست که "پنجره را ببند."

پاره گفتار‌های کنشی را می‌توان از فعل آنها یا اضافه کردن "بدین وسیله" باز شناخت:

افعالی مانند: شرط بستن، قول دادن، اعلام کردن، نامیدن، اخطار کردن، قسم خوردن

بدین وسیله قسم میخورم ----> این یک فعل کنشی است.

کنش گفتاری صریح: حالتی است که فعل کنشی مستقیما در جمله بیان شود. : قول میدهم برگردم.

کنش گفتاری غیر صریح: حالتی که فعل کنشی مستقیما در جمله بیان نمی‌شود. : برمی‌گردم.

تعیین دقیق کنش‌های گفتاری متناظر با پاره گفتارها به دلیل هم پوشانی برخی از ویژگی‌ها در بافت‌ها دشوار است به همین دلیل، از نظر کاربردشناسی برای ایجاد مناظره بین پاره گفتارها و کنش‌های موجود، علاوه بر بیان لفظی به واژگان غالب در بافت متنی هر بند نیز باید توجه کرد. (یول،1996)

کتاب نگاهی زبان شناسانه به صحیفه سجادیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به زبان‌شناسان و پژوهشگران در حوزهٔ فلسفهٔ دین پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب نگاهی زبان شناسانه به صحیفه سجادیه

بسامد وقوع کارگفت اظهاری در صحیفه سجادیه به چه صورت است؟

دررابطه با سوال دوم مبنی بر اینکه آیا کارگفت اظهاری در صحیفه سجادیه بسامد وقوع بیشتری دارد؟ گفتنی است از مجموع ۲۹۱ پاره گفتار تحلیل شده پربسامدترین کارگفت مربوط است به کنشهای عاطفی با ۱۴۹ مورد (۵/۳۳درصد) پس کنش عاطفی پرتکرارترین کارگفت در صحیفه سجادیه است براین اساس کار گفت اظهاری دارای بیشترین بسامد وقوع در دعاهای منتخب صحیفه سجادیه است. در مورد دلیل بسامد بیشتر کنش‌های عاطفی در پاره‌گفتارهای دعاهای منتخب صحیفه سجادیه می‌توان گفت که باید به شرایط زندگی و حداث سیاسی و اجتماعی و همچنین تنهایی آن حضرت پس از واقعه کربلا اشاره کرد.