کتاب ذهن آگاهی؛ نظریه ها و رویکردها

ذهن آگاهی؛ نظریه ها و رویکردها کتابی نوشته فاطمه پیر جاوید و دکتر حسن توزنده جانی است که در انتشارات گیوا به چاپ رسیده است.

درباره کتاب ذهن آگاهی؛ نظریه ها و رویکردها

یکی از موضوعاتی که این روز‌ها در حوزه‌های مختلف روان ‌شناسی طرف داران زیادی یافته است ذهن آگاهی است. اگر چه شاید بتوان معادل‌های فارسی دیگر و شاید بهتری برای ذهن آگاهی یافت، اما شاید ذهن‌آگاهی ترجمه مناسبی برای آن باشد. از نظر مفهومی ذهن‌آگاهی را می‌توان یکی از تعالیم آیین‌ها (به طور خاص بودایی) و شاید مذاهب ظهور یافته در شرق آسیا دانست که تاکید بر تقویت توان ذهنی و روانی انسان برای درک لحظه‌ها، پاک کردن ذهن و ایجاد آرامش درونی برای فهم دقیق جریان زندگی دارد (به قول سهراب سپهری: زندگی آبتنی کردن در حوضچه اکنون است). از این منظر، انسان برای آرامش و دور کردن نگرانی‌ها و اضطراب‌ها لازم است تا با جریان مستمر و لحظه به لحظه زندگی رابطه‌ای عمیق و واقع‌گرایانه بر قرار کند. 

ذهن‌آگاهی به معنی توجه کردن به زمان حال به شیوه خاص، هدفمند و خالی از قضاوت است. ذهن آگاهی یعنی بودن در لحظه با هر آنچه که اکنون است، بدون قضاوت و بدون اظهار نظر در باره آنچه اتفاق می‌افتد، یعنی تجربه واقعیت محض بدون هیچ گونه توضیح است. 

تظاهر عملی این مفهوم را برخی با تمرین‌هایی همراه با تمرکز و دقت کردن به حواس پنجگانه در درک عمیق و با آرامش لحظه‌ها و لذت‌ها توصیه می‌کنند. به طور مثال، غذا خوردن آهسته و تلاش و تمرکز برای درک مزه‌ها، تمرکز بر تنفس و درک عمیق دم و باز دم، تمرکز و آرامش دوره‌ای در طی روز، یاد آوری آن چیزهایی که از آن برخوردار هستیم (به عبارت دیگر، ‌یادآوری نعمت‌ هایی که خداوند به ما داده است) از مصادیق تمرین‌هایی است که در این زمینه توصیه شده است. شاید روشی که برخی روان‌شناسان بر روی افراد افسرده با درخواست از آن‌ها برای "نوشتن آن است و بنابراین می‌تواند به کسی که مبتلا به مشکلات هیجانی است کمـک کند. بـه نظر تیزدل، ویلیامز، سـگال و سلسبی مهارت‌های آموختـه شـدة کنترل توجـه در مراقبه ذهن آگاهـی می‌توانند در پیشگیری از عود دوره‌های افسردگـی، اضطراب و پرخاشـگری سودمند باشند.

این کتاب کلیاتی درباره ذهن‌آگاهی به شما می‌گوید. تاریخچه آن را بررسی می‌کند. ذهن‌آگاهی را به شما آموزش می‌دهد، رویکردهای درمانی آن را برمی‌شمارد و تکنیک های آن را برایتان روشن می‌کند و در نهایت کاربردهای ذهن آگاهی را در درمان های گوناگون برمی‌شمارد.

خواندن کتاب ذهن آگاهی؛ نظریه ها و رویکردها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 همه دوست‌داران کتاب‌های روان‌شناسی مخاطبان این کتاب‌اند.

بخشی از کتاب ذهن آگاهی؛ نظریه ها و رویکردها

ذهن‌آگاهی یک ظرفیت انسانی همگانی، شیوه توجه کردن به لحظه فعلی پدیدار شدن تجربه است‌که می‌تواند از طریق تفحص عمیق ایجاد شده با قواعد تمرین مراقبه، پرورش یافته، حفظ شده و در زندگی روزمره ادغام شود. هدف اساسی آن رهایی از رنج و آشکار کردن سرشت اصلی ما است.‌ ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس که در دانشکده پزشکی دانشگاه ماساچوست پایه‌ریزی شد، نمودی از ذهن‌آگاهی است که برای سلامتی و رفاه در جامعه امروزی ما طراحی شده است. به مراجعان ذهن‌آگاهی آموزش داده می‌شود تا هر زمان که افکار قضاوت‌گر ظاهر شدند، از وقوع این افکار آگاه شوند، با این افکار پریشان نشوند و سپس تمرکزشان را به لحظه حال برگرداننداز این لحاظ، ذهن‌آگاهی یک نوع آگاهی فراشناختی درونی است که این باور را ایجاد می‌کند که بخشی از من می‌تواند فعالیت‌های ذهنی و هیجانی درونی فرد را مشاهده کند. ذهن آگاهی که توسط کابات‌زین به وجود آمد و توسط محققان متعدد دیگر تعدیل شد، معمولاً در گروه‌هایی متشکل از ده تا سی شرکت کننده آموزش داده می‌شود (اگر چه از گروه‌هایی متشکل از سه نفر نیز استفاده شده است). معمولا مراجعان هفته‌ای یک بار برای تقریباً دو ساعت به مدت هفت تا ده هفته ملاقات می‌شوند. از آن‌ها انتظار می‌رود که تکنیک‌های ذهن‌آگاهی را پنج تا هفت روز و هر روز ۴۵ دقیقه تمرین کنند (اگر چه برخی از محققان تمرین تکلیف منزل را تا ۲۰ دقیقه در روز کاهش داده‌اند، بدون این که اثربخشی آن از بین برود). سه نوع تمرین رسمی وجود دارد: وارسی بدنی، یوگا و مراقبه نشسته. تمرین غیر رسمی ذهن‌آگاهی عبارت است از این که مراجعان آگاهی از لحظه حال را به طور متناوب در طی روز، حتی تمام طول روز تمرین کنند.