کتاب بازی و یادگیری

کتاب بازی و یادگیری اثری از میثم رجایی است که در انتشارات آذرفر به اپ رسیده است.

یکی از فعالیت‌های لذت‌بخش و سازنده برای همه، به ویژه برای کودکان و نوجوانان، بازی است. کودکان از طریق بازی‌ها که با هیجان همراه است، زندگی در دنیای آینده را تمرین می‌کنند. ویژگی‌های هر بازی و فایده‌های آن در رشد همه جانبه‌ی قوای ذهنی، جسمی، شخصیتی و اجتماعی کودک باعث شده است توجه تعداد زیادی از دست اندرکاران تعلیم و تربیت به چگونگی نقش آن در امر آموزش کودکان معطوف شود بازی برای درمانگران وسیله مناسبی است تا به دنیای کودکان راه یابند و آن را بهتر بشناسند و به مشکلات آنان پی ببرند. بازی، آموزش است و کودک از طریق بازی‌ها مهارت‌های گوناگونی کسب می‌کند. بازی، بهترین وسیله‌ای است که از طریق آن می‌توان بسیاری از مفاهیم را آموزش داد. بازی‌های آموزشی از جمله راهکارهایی هستند که استفاده از آن‌ها برای فعال کردن متعلمان و ایجاد خلاقیت در آن‌ها، یکی از مباحث اصلی و تخصصی حوزه آموزشی را تشکیل می‌دهد. بازی آموزشی یکی از موقعیت‌های یاددهی ـ یادگیری به شمار می‌رود و فعالیتی است سازمان‌یافته و همراه با قوانین مشخص که در آن دو یا چند دانش‌آموز برای رسیدن به اهداف آموزشی از قبل تعیین‌شده، در ارتباط با هم قرار می‌گیرند.

 بازی تحمیلی نیست و باید معیارهایی داشته باشد؛ نخست آنکه متناسب با ویژگی‌ها، نیازها و توانایی‌های کودکان باشد؛ دوم، به تقویت و دقت و تمرکز و عکس‌العمل به موقع و پرورش خلاقیت توجه داشته باشد؛ سوم، فعالیت‌ها و رفتارهای موجود در بازی، تعبیر منطقی (معنی و مفهوم) داشته باشد؛ چهارم، بین بخش‌های مختلف بازی رابطه‌ی منطقی وجود داشته باشد؛ پنجم، به گونه‌ای طراحی شود که بر اعلام برنده و بازنده تأکید زیادی نشود.

بازی می‌تواند در خلاقیت مؤثر باشد و سبب رشد و شکوفایی استعداد آن‌ها شود. تحقیقات بسیار زیادی نقش بازی در یادگیری دانش‌آموزان ابتدایی را به اثبات رسانده و نتایج آن در مجلات مختلف علمی به چاپ رسیده است. آموزش درس با بازی می‌تواند در دو نوع کاملاً متفاوت باشد که روش تدریس مبتنی بر بازی کامپیوتری و یادگیری از طریق بازی‌های غیر کامپیوتری جزء این آموزش هستند. البته باید توجه داشت که هر نوع بازی نمی‌تواند نقش مؤثری در یادگیری داشته باشد، بازی‌ها باید طوری باشد که کودک یا نوجوان از آن بازی احساس رضایت کند و همچنین خود بازی نیز در افزایش تمرکز و یادگیری کودک تأثیرگذار باشد. در این کتاب قصد داریم به نقش بازی در پیشرفت تحصیلی بپردازیم و توضیحاتی درباره یادگیری از طریق بازی و تأثیرات آن ارائه دهیم. موضوعاتی که در این کتاب مورد بررسی واقع‌شده عبارت است از:

ـ روش تدریس مبتنی بر بازی

ـ نقش بازی در آموزش ریاضی

ـ نقش بازی در پیشرفت تحصیلی

 خواندن کتاب بازی و یادگیری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 مربیان، درمانگران و والدین مخاطبان این کتاب‌اند.

بخشی از کتاب بازی و یادگیری

روش تدریس مبتنی بر بازی

آموزان ابتدایی روش تدریس مبتنی بر بازی است. در این روش ابتدا باید هدف درس به‌صورت بسیار ساده برای دانش‌آموزان گفته شود و پس‌ازآن بازی موردنظر به آن‌ها آموزش داده شود. در مرحله شرح بازی باید تمامی دستورالعمل‌های بازی و نحوه انتخاب افراد به‌طور کامل مشخص گردد. پس از این مرحله باید بازی اجرا شود و معلم به‌عنوان راهنما فعالیت‌های دانش‌آموزان را چک کند. پس از پایان بازی نوبت به نتیجه‌گیری می‌رسد، به دلیل اینکه دانش‌آموزان در حال انجام بازی هستند و آن بازی در ارتباط با مفاهیم درسی است، احتمال اینکه مفاهیم درسی را یاد گرفته باشند بسیار زیاد است. در نهایت معلم می‌تواند میزان یادگیری دانش‌آموزان را بسنجد. آموزش درس با بازی یکی از شیوه‌هایی است که موجب می‌شود درس در ذهن کودک حک شده و به سرعت فراموش نشود. بازی بر یادگیری بسیار مؤثر بوده ازاین رو در ادامه ۶ تأثیر بازی بر یادگیری را بیان می‌کنیم:

ـ اولین تأثیر بازی بر یادگیری افزایش سرعت یادگیری است. دلیل افزایش سرعت یادگیری، علاقه کودکان به بازی کردن است.

ـ دومین تأثیر بازی بر یادگیری افزایش تجربه کودک و یادگیری تجربه است. چون در محیط بازی کودک از فضای انتزاعی درس خارج می‌شود و به‌صورت عملی موضوع مورد نظر را یاد می‌گیرد، موضوع درسی همانند یک تجربه همیشه با او می‌ماند و معمولاً کودک هیچ وقت این موضوع درسی را فراموش نمی‌کند.

ـ امکان خطرپذیری و اجازه تصمیم گرفتن در محیطی امن و سالم از دیگر تأثیرات