کتاب مادر خوب و مادر بد

کتاب مادر خوب و مادر بد: بحثی پیرامون وجود احساسات متناقض در روابط مادر و فرزند، نوشتهٔ دکتر نهاله مشتاق، روانشناس بالینی است که با تصویرگری سلمان طاهری در انتشارات مهرسا چاپ شده است.

درباره کتاب مادر خوب و مادر بد

فرزندپروری وظیفه‌ای لذت‌بخش، رشددهنده، سخت و چالش‌برانگیز است. به طور معمول، والدین در جایی از سیستم روان خود امید دارند که فرزندانشان به بزرگسالانی سالم، پویا و سازنده تبدیل شوند اما در این مسیر دائماً با پیچیدگی‌هایی مواجه می‌شوند. خوشبختانه تحقیقات نشان داده‌اند که فرزندپروری، مهارتی آموختنی است و والدینی که به آموزش و آگاهی خود در این زمینه می‌پردازند نتایج بهتری دریافت می‌کنند.

کتاب مادر خوب و مادر بد بخش اول از مجموعه‌ٔ فرزندپروری است که به منظورآگاه‌سازی والدین طراحی و تهیه شده است. محتوای این مجموعه حاصل سال‌ها مطالعه و پژوهش روانشناسان متخصص و زبده‌ٔ دنیا است که برای مخاطبان علاقه‌مند و غیرمتخصص، به زبان ساده بیان شده است. به منظور درک بهتر مفاهیم از کاریکاتورهایی استفاده شده است که هریک منعکس‌کنندهٔ بخشی از بحث‌های مطرح‌شده است.

کتاب مادر خوب و مادر بد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

مطالعهٔ این اثر به همهٔ والدین پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مادر خوب و مادر بد

«با وجود این که تجربهٔ روزمرهٔ تمام مادران ثابت می‌کند که احساسات مادر نسبت به فرزند پیچیده، چندبعدی و متضاد است، تصویری کلیشه‌ای از مادر وجود دارد که او را فقط عاشق ترسیم می‌کند. به‌عبارت‌دیگر تنها احساسی که مادران می‌توانند آزادانه تجربه کرده و راجع به آن صحبت کنند عشق به فرزند است. فرهنگ تا حدودی در مورد دیگر روابط عاطفی انعطاف‌پذیر است. به‌عنوان‌مثال در دیگر روابط رابطهٔ زناشویی یا دوستی‌های صمیمی افراد می‌توانند احساسات مختلفی داشته باشند. اگر خشم، نفرت، تحقیر یا حسادت به میان آید کسی احساس شرم و خجالت نمی‌کند. زیرا از نظر چارچوب‌های فرهنگی وجود این احساسات منفی در تمامی این روابط مجاز محسوب می‌شود. اما وقتی بحث مادر بودن مطرح می‌شود هاله‌ای از جدیت و انعطاف‌ناپذیری چارچوب‌های فرهنگی را فرامی‌گیرد که هیچ نوع تضادی در احساسات یا تفاوتی در سبک‌ها را مجاز نمی‌شمارد.

درواقع مثل این است که تنها یک احساس و یک روش برای مادر خوب بودن وجود دارد! این که مادر چه احساسی نسبت به مادر بودن خود داشته باشد یا چه معنایی به آن نسبت دهد به‌شدت تحتتأثیر این چارچوب‌های فرهنگی است. اما خود مادران هم در حفظ این چارچوب‌ها نقش فعالی ایفا می‌کنند. تجربة عملی مادر بودن بسیاری اوقات تفاوتی فاحش با تعاریف معمول آن دارد. وقتی مادران چنین تفاوت فاحشی بین تصویر غالب فرهنگ و تجربة روزمرهٔ خود می‌بینند، احساس اضطراب و عذاب وجدان می‌کنند. مادری می‌گوید: «فکر می‌کنم احساس گناه من به‌عنوان یک مادر با دیدن آنچه دیگر مادران برای فرزند خود انجام می‌دهند و مقایسهٔ خودم با آنها برانگیخته می‌شود. وقتی کسی را می‌بینم که همیشه آرام و خونسرد به نظر می‌رسد و انگار هیچ‌وقت از بچه‌ها خسته نمی‌شود از خودم بیزار می‌شوم» همین مسئله باعث می‌شود که بحث آزادانه در مورد احساسات مادران شکل نگیرد و نقش خلاقانهٔ این عواطف پنهان باقی بماند. در این کتاب به بحث در مورد احساسات متفاوت مادر می‌پردازیم و زمینه‌های بروز آنها را بررسی می‌کنیم.»