کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب)

کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب) نوشته اومبرتو اکو با ترجمه گروه مترجمان شنیدار و با گویندگی مصطفی طالبیان منتشر شده است. نشر شنیدار نگار نوین این کتاب را منتشر کرده است. این کتاب صوتی در قالب یک خلاصه‌ی تحلیلی، سیر دگرگونی معنای زیبایی را از یونان باستان تا هنر معاصر دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه هر دوره‌ی تاریخی، معیارها و سلیقه‌های خاص خود را برای زیبا دانستن پدیده‌ها ساخته است. شنونده در این اثر با ترکیبی از فلسفه، تاریخ هنر، ادبیات و نمونه‌های هنری روبه‌رو است که هم به نظریه‌ها می‌پردازد و هم به نمونه‌های عینی از نقاشی، مجسمه، معماری و ادبیات در دوره‌های مختلف اشاره کرده است.

درباره کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب)

کتاب تاریخ زیبایی اولین کتاب مصور اومبرتو اکو، نویسنده، فیلسوف و نشانه‌شناس برجسته‌ی ایتالیایی است که در سال ۲۰۰۴ توسط انتشارات Rizzoli در نیویورک به زبان انگلیسی و با ترجمه‌ی «آلستیر مک‌یوان» (Alastair McEwen) منتشر شد. ساختار کتاب کامل که با بیش از ۳۰۰ تصویر از نقاشی‌ها و مجسمه‌های مشهور تاریخ هنر غرب همراه است، در ۱۷ فصل کوتاه و با رویکردی میان‌رشته‌ای به کاوش در مفهوم «زیبایی» در فرهنگ غرب از یونان باستان تا عصر رسانه‌های مدرن می‌پردازد.

نکته‌ی قابل‌توجه در مورد کتاب تاریخ زیبایی که آن را از بسیاری آثار مشابه متمایز می‌کند، مشارکت «جیرولامو دِ میکله» (Girolamo de Michele)، نویسنده و پژوهشگر ایتالیایی، در نگارش ۹ فصل از ۱۷ فصل و همچنین ویرایش پژوهش‌های مربوط به گزیده‌های متنی است. این اثر که با استقبال گسترده‌ای از سوی منتقدان و نشریات معتبری چون لایبرری ژورنال (که آن را «چندلایه، تأمل‌برانگیز و بدیع» و «ارائه‌ای تقریباً بی‌نقص از تاریخ یک ایده‌ی جذاب و گریزان» توصیف کرده است) و چویس (که آن را به‌عنوان «کاوشی روشنگرانه در مفهوم زیبایی در طول قرن‌ها» ستوده است) مواجه شده است، با نقدهایی نیز روبه‌رو شده است؛ برخی منتقدان به «تمرکز انحصاری بر جهان غرب» و «ساختار کتاب درسی» آن اشاره کرده‌اند و آن را اثری می‌دانند که «با وجود ثروت اطلاعاتی، کتابی عجیب و نارضایت‌بخش» است. با این حال، این کتاب که تاکنون به زبان‌های متعددی از جمله فارسی (با ترجمه‌ی «هما بینا» و با مقدمه‌ی «جهانگیر شهدادی» توسط «فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران» در سال ۱۳۹۰ منتشر شده است)، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از کلاسیک‌ترین و بدیع‌ترین آثار در زمینه‌ی تاریخ زیبایی‌شناسی تثبیت کرده است.

خلاصه کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب)

در این کتاب صوتی، شنونده با پرسش‌های ابتدایی درباره‌ی اینکه زیبایی چیست و در کجا معنا پیدا می‌کند روبه‌رو می‌شود و سپس همراه با روایت، به دل تاریخ اندیشه و هنر غرب سفر می‌کند؛ از نقاشی‌های غارها و اسطوره‌های یونانی تا شهر صنعتی، ماشین بخار و هنر معاصر. ابتدا زیبایی در عصر کلاسیک و یونان باستان بررسی شده است؛ جایی که مفاهیمی مانند تناسب، هماهنگی، زیبایی ایدئال، زیبایی معنوی و تضاد میان زیبایی آپولونی و دیونیزوسی مطرح می‌شود. سپس به قرون وسطی و رنسانس می‌رسد؛ دوره‌ای که در آن نور، رنگ، نمادهای مذهبی، تصویر مریم مقدس، شعر تروبادورها و پیچیده‌تر شدن تصویر زیبایی زنانه تحلیل شده است.

کتاب در ادامه به عصر خرد و رمانتیسیسم می‌پردازد و مفاهیمی مانند زیباییِ مبتنی‌بر خرد، ویرانه‌ها، نقد قوه‌ی حکم کانت، لذت بی‌غرض، امر والا، آسمان پرستاره و توفان را توضیح می‌دهد. سپس به عصر صنعتی و شکل‌گیری زیبایی‌شناسی ماشین، شعار هنر برای هنر، دَندیسم، انحطاط‌گرایی و شیطان‌پرستی می‌رسد و در پایان، به هنر معاصر و نقش مواد خام، «حاضر و آماده»های مارسل دوشان و ایده‌ی زیبایی در خودِ ماده می‌پردازد. در مجموع، آن کتاب نشان می‌دهد که زیبایی چگونه در هر دوره، تعریفی تازه پیدا کرده است.

چرا باید کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب) را بشنویم؟

این کتاب صوتی تصویری فشرده و منظم از تاریخ ایده‌ی زیبایی ارائه کرده است و شنونده را با پیوند میان فلسفه، هنر و فرهنگ آشنا می‌کند. شنیدن آن کمک می‌کند تفاوت سلیقه‌ها و معیارهای زیبایی در دوره‌های مختلف بهتر فهمیده شود و نگاه شنونده به هنر، شهر، بدن، طبیعت و حتی اشیای روزمره عمیق‌تر و پرسش‌گرانه‌تر شود.

شنیدن کتاب صوتی تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به فلسفه، تاریخ هنر، زیبایی‌شناسی، ادبیات و فهم ریشه‌های سلیقه‌های هنری علاقه‌مندند یا در رشته‌های هنری و علوم انسانی تحصیل می‌کنند و می‌خواهند تصویری کلی از تحول مفهوم زیبایی در فرهنگ غرب به دست آورند.

درباره امبرتو اکو

اومبرتو اکو (Umberto Eco) (۵ ژانویه‌ی ۱۹۳۲ – ۱۹ فوریه ۲۰۱۶) نویسنده، فیلسوف، نشانه‌شناس، منتقد فرهنگی و استاد برجسته‌ی ایتالیایی بود که به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین و پرخواننده‌ترین روشنفکران قرن بیستم و بیست و یکم شناخته می‌شود. او که در شهر «آلساندریا» در شمال ایتالیا به دنیا آمد، دکترای فلسفه‌ی خود را از دانشگاه تورین در سال ۱۹۵۴ دریافت کرد و پس از سال‌ها تدریس فلسفه و سپس نشانه‌شناسی در دانشگاه بولونیا، به‌عنوان استاد ممتاز این دانشگاه بازنشسته شد. اکو که با بیش از ۲۰ کتاب غیرداستانی از جمله هنر و زیبایی در قرون وسطی (Art and Beauty in the Middle Ages)، اسطوره‌ی سوپرمن (The Myth of Superman)، تفسیر و بیش‌تفسیری (Interpretation and Overinterpretation) و شش قدم در جنگل (Six Walks in the Fictional Woods) و همچنین هفت رمان پرفروش از جمله نام گل سرخ (The Name of the Rose, ۱۹۸۰) که برنده‌ی جایزه‌ی «استرگا» (Strega) و «آنگجار» (Anghiari) شد و به فیلمی با بازی شان کانری اقتباس گردید، آونگ فوکو (Foucault's Pendulum, ۱۹۸۸) و جزیره‌ی روز پیشین (The Island of the Day Before, ۱۹۹۴) به شهرت جهانی دست یافت. اکو از سال ۱۹۸۵ تا زمان مرگش، ستون‌نویس هفته‌نامه‌ی معروف «ال اسپرسو» (L'Espresso) بود و مقاله‌ی معروف خود با عنوان «فاشیسم ابدی» (Ur-Fascism) را در سال ۱۹۹۵ در این مجله منتشر کرد. او در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶ بر اثر سرطان در میلان درگذشت.

بخشی از کتاب تاریخ زیبایی (خلاصه کتاب)

«به نظر شما واژه زیبایی در چه چیزی معنا پیدا می‌کند؟ در کنده‌کاری‌هایی که بر دیوار غارهای باستانی نقش بسته‌اند یا دستگاه‌های الکترونیکی امروزی که به‌شکل حیرت‌انگیزی پیچیده هستند؟ عجایب طبیعی پرابهت یا آثار کلاسیک هنری؟ حشرات رنگارنگ یا آسمان بی‌کران پرستاره؟ مجسمه‌های شکوهمند کلیسای جامع یا نقاشی‌های رنگ‌روغنی که با قیمت‌های نجومی در حراجی‌ها فروخته می‌شوند؟ در بازی لئوناردو دیکاپریو در فیلم تایتانیک یا در پوستری از مریلین مونرو؟ کتاب تاریخ زیبایی از دل همین پرسش‌ها زاده شده است. باید گفت که انسان‌ها از ابتدای تمدن، در جست‌وجوی زیبایی بوده‌اند. ما زیبایی‌شناسی را از یونان باستان دنبال کرده‌ایم و در تلاش بوده‌ایم که آن را تعریف کنیم؛ اما تعریف زیبایی دائماً تغییر می‌کند و فرّار است. شاید به همین علت است که هر فردی زیبایی را به روش و شیوه خود تعریف می‌کند. ممکن است تعریف نقاشان یا مجسمه‌سازان از زیبایی با تعریف نویسندگان و شاعران از آن متفاوت باشد و هرکدام یک نوع از زیبایی را به رسمیت بشناسند. برای مثال، مفهوم زیبایی زنانه‌ای که در اشعار یونان باستان ستایش می‌شود، چه‌بسا در آن زمان، موضوع عامه‌پسند و عادی‌ای تلقی می‌شد. اما قرن‌ها بعد، نقاشان و مجسمه‌سازان به‌گونه‌ای دیگر از آن بهره بردند و آن را تبدیل به یک موضوع خاص کردند. شیئی که در یک فرهنگ خاص زیبا تلقی می‌شود، شاید در فرهنگی دیگر جذابیتی نداشته باشد. بنابراین، زیبایی دقیقاً چه معنایی دارد؟ خلاصه کتاب تاریخ زیبایی پاسخ را به ما خواهد گفت.»