کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن

کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن (Reasons to stay alive) یک ناداستان در قالب خاطرات، نوشته مت هیگ، درباره‌ی تجربه‌ی افسردگی عمیق و حملات هراس و بازگشت تدریجی به زندگی است. این کتاب صوتی با ترجمه گیتا گرکانی و گویندگی مهدی صفری توسط نشر علمی و فرهنگی و سپس آوانامه منتشر شده است. نویسنده در قالب خاطره و گفت‌وگو با خودِ گذشته و حالش و نیز با طرح سؤالات و پاسخ‌های کوتاه، جهان ذهنی فرد افسرده را روایت و از دل تاریکیْ امکان معنا، امید و ادامه‌دادن را جست‌وجو می‌کند. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن

کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن تجربه‌ی زیسته‌ی مت هیگ از سقوط ناگهانی به افسردگی و اختلال هراس در ۲۴سالگی و مسیر طولانی او برای کنارآمدن با این وضعیت را روایت کرده است. کتاب با جمله‌هایی صریح و بی‌پرده وارد قلب بحران می‌شود؛ جایی که نویسنده در اوج جوانی، ناگهان، خود را در تونلی بدون خروجی می‌بیند و مرگ برایش به تنها راه‌حل تبدیل می‌شود.

مت هیگ معتقد است که افسردگی دروغ می‌گوید، اما خودِ افسردگی دروغ نیست و واقعی‌ترین تجربه‌ی زندگی‌اش بوده است. شنونده‌ی کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن با توصیف‌های دقیق نویسنده از نشانه‌های جسمی و ذهنی افسردگی، حملات هراس، تجربه‌ی مصرف دارو، بازگشت به خانه‌ی والدین، احساس شرم، تنهایی و داغ ننگ روبه‌رو می‌شود. همچنین نویسنده به موضوعاتی مانند تفاوت افسردگی و غم، نسبت مردانگی و خودکشی، نقش خانواده، زمان، بدن، مغز و آمارهای جهانی خودکشی و افسردگی پرداخته است.

کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن در بخش‌هایی به‌شکل گفت‌وگوی خیالی میان «منِ آن زمان» و «منِ حالا» پیش می‌رود، گاهی به‌صورت فهرست‌وار «آنچه مردم به افسرده‌ها می‌گویند» یا «نشانه‌های من» را ردیف می‌کند و گاه با نقل‌قول از نویسندگان و پژوهشگران دیگر، تجربه‌ی شخصی را در زمینه‌ای گسترده‌تر قرار می‌دهد. این تنوع فرم باعث می‌شود شنونده هم با یک روایت شخصی روبه‌رو باشد و هم با نوعی دفترچه‌ی تأمل درباره‌ی افسردگی، اضطراب و امکان زیستن با آن‌ها.

خلاصه کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن

مت هیگ در آستانه‌ی پرتاب‌کردن خود از صخره، میان ترس از مرگ و ناتوانی از ادامه‌ی زندگی گیر کرده است. کتاب از این نقطه به عقب و جلو می‌رود؛ به کودکی پر از اضطراب، نوجوانی پر از احساس بیگانگی، سال‌های دانشجویی، کارهای نیمه‌کاره و سپس فروپاشی ناگهانی در ۲۴سالگی. نویسنده تجربه‌ی افسردگی و اختلال هراس را با جزئیات جسمی و ذهنی آن شرح می‌دهد؛ از بی‌خوابی و تپش قلب تا احساس گسست از واقعیت و رؤیت اهریمنان ذهنی.

کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن به مواجهه‌ی مت هیگ با دارو، بازگشت به خانه‌ی والدین، نقش آندره‌آ و سال‌های طولانی زندگی با اضطراب می‌پردازد. او می‌کوشد معنای افسردگی، محدودیت نظریه‌های علمی، نسبت مغز و بدن و نیز فشارهای فرهنگی بر مردان را بررسی کند و لابه‌لای این‌ها از چیزهایی بگوید که به او کمک کرده‌اند؛ چیزهایی مانند زمان، حرف‌زدن، نوشتن، ورزش، آفتاب، روابط نزدیک و ساختن «بانک روزهای بد» برای مقایسه و تاب‌آوردن.

چرا باید کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن را بشنویم؟

این کتاب صوتی تصویری صادقانه از افسردگی و اضطراب ارائه می‌دهد؛ افسردگی در جایگاه تجربه‌ای روزمره، جسمانی و ذهنی. شنیدن دلایلی برای زنده ماندن می‌تواند به درک بهتر رنج پنهان پشت ظاهر عادی آدم‌ها کمک کند، زبان تازه‌ای برای حرف‌زدن از دردهای روان انسان پیشنهاد دهد و نشان بدهد که چگونه می‌توان در دل تاریکیْ امکان ادامه‌دادن را یافت.

شنیدن کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این ناداستان صوتی در قالب خاطرات به کسانی پیشنهاد می‌شود که با افسردگی، اضطراب یا حملات هراس درگیر بوده‌اند یا در اطرافشان فردی با چنین تجربه‌ای حضور داشته است. همچنین اثر صوتی حاضر به دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌های روان‌شناسی و مطالعات سلامت روان پیشنهاد می‌شود.

درباره مت هیگ

مت هیگ (Matt Haig)، رمان‌نویس و روزنامه‌نگار بریتانیایی، در سال ۱۹۷۵ در شهر شفیلدِ انگلستان دیده به جهان گشود. او مقطع کارشناسی خود را در رشته‌های زبان انگلیسی و تاریخ در دانشگاه هال به سرانجام رساند. این نویسنده نگارش آثاری گوناگون در دو حوزه‌ی داستانی و غیرداستانی را برای گروه‌های سنی کودک و بزرگسال در کارنامه‌ی خویش دارد. بیشتر آثار مکتوب او در قلمرو ادبیات خیال‌انگیز و ماورایی جای گرفته‌اند. او در ۲۴سالگی ابتلا به افسردگیِ حادی را تجربه کرد، اما در نهایت بر این بحران فائق آمد و به روال عادی زیست خود بازگشت. از شناخته‌شده‌ترین نوشته‌های او در ایران می‌توان رمان «کتابخانه‌ی نیمه‌شب» و کتاب غیرداستانیِ «کتاب آرامش» را نام برد.

هیگ با نوشتن آثاری آغاز کرد که غالباً آمیزه‌ای از دیدگاه طنزآمیز و تیره‌ی او به مناسبات خانوادگی بودند. اولین رمان او با نام «آخرین خانواده در انگلستان» در واقع بازآفرینیِ نمایشنامه‌ی «هنری چهارم» به قلم ویلیام شکسپیر است و شخصیت‌های آن سگ هستند. نگاشته‌های بعدی متن هیگ مانند «باشگاه پدران مرده» و «تسخیر آقای کیو» نیز پیرامون درون‌مایه‌های خانوادگی، داغ‌دیدگی و مناسبات پیچیده‌ی انسانی می‌چرخند.

این نویسنده در حوزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان چهره‌ای شناخته‌شده به شمار می‌رود. در میان دیگر نوشته‌های او می‌توان کتاب «ترول فراری»، رمان «رادلی‌ها» در ژانر خون‌آشامی و «انسان‌ها» با محوریت موجودی بیگانه در قالب پیکری انسانی را برشمرد. رمان «چگونه زمان را متوقف کنیم» که به سرگذشت مردی ۴۰۰ساله می‌پردازد، اقبال گسترده‌ی مخاطبان را به همراه داشت.

مت هیگ در عرصه‌ی ناداستان کتاب «دلایلی برای زنده ماندن» درمورد تجربه‌ی افسردگی خود و بازگشتش به زندگی را نوشت که در زمره‌ی پرفروش‌ترین کتاب‌های بریتانیا جای گرفت. او در سال ۲۰۲۰ رمان مشهور «کتابخانه‌ی نیمه‌شب» را خلق کرد؛ داستانی درباره‌ی زنی که در برزخ میان نیستی و هستی قدم به کتابخانه‌ای شگفت‌انگیز می‌گذارد و شانس زیستن در مسیرهای متفاوت زندگی خودش را به دست می‌آورد.

آثار مت هیگ با تلفیق واقع‌گرایی، تخیل و کاوش در مفاهیم عمیق بشری، او را به یکی از نویسنده‌های اثرگذار معاصر بدل ساخته است. کتاب‌های «گربه‌بودن»، «موشی به نام میکا» و «انسان‌ها، هیچ‌جا خانه نمی‌شود» از دیگر آثار او محسوب می‌شوند.

جوایز و افتخارات نویسنده

کتاب دلایلی برای زنده ماندن نامزد دریافت عنوان «کتاب سال واتراستونز» (۲۰۱۵)، پرفروش‌ترین کتاب شماره‌یکِ ساندی تایمز و برنده‌ی جایزه‌ی انتخاب خوانندگان Books Are My Bag در بخش غیرداستانی بوده است. همچنین رمان «جنگل سایه‌ها» به قلم مت هیگ جایزه‌ی ادبی کودکان «نستله» را از آن خود ساخت و رمان کتابخانه‌ی نیمه‌شب به فهرست نامزدهای جوایز ادبی راه یافت.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن

- نشریه‌ی Kirkus Reviews: این کتاب حامل تصویری پرنشاط و امیدبخش از اختلالی تاریک و هولناک است.

- روزنامه‌ی The Sunday Times: اثر حاضر کتابی گرم، صمیمانه، جذاب و سرشار از طنز است؛ اثری ارزشمند که سهم مهمی در گفت‌وگو پیرامون افسردگی دارد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- دلایلی برای زنده ماندن ترجمه‌ی سلیمه کلاه‌دانی، نشر هیتا‏‫، ۱۴۰۳.‬

- دلایلی برای زنده ماندن ترجمه‌ی سارا شریفی، نشر آسمون ریسمون، ‏‫۱۴۰۰.‬

- دلایلی برای زنده ماندن: چرا زندگی؟ چرا مرگ نه؟ ترجمه‌ی نازنین فاطمه سوداگر، نشر شمشاد‏‫، ‏‫۱۳۹۹‬.‬

- دلایلی برای زنده‌ ماندن ترجمه‌ی فرزانه حاج‌خلیلی، انتشارات میلکان، ۱۳۹۸.

بخشی از کتاب صوتی دلایلی برای زنده ماندن

«حدود پنج عصر همان روز، به حمام خانه رفتم و سعی کردم با تیغ ریش‌تراشی پدرم موهای خال‌های گوشتی‌ام را اصلاح کنم. به صورت نگاه کردم و از آن بیزار شدم. به دو تا از برجسته‌ترین خال‌های گوشتی صورتم نگاه کردم.

مسواکم را برداشتم و آن را به گونۀ چپم فشار دادم، درست روی بزرگ‌ترین خال گوشتی‌ام. چشم‌هایم را محکم بستم و به‌شدت مسواک را روی آن کشیدم. برس زدم و زدم تا آن‌که خون توی سینک ریخت، تا آن‌که صورتم از شدت سایش از گرما و درد ضربان پیدا کرد.

آن روز مادرم آمد و دید خون‌ریزی کرده‌ام.

«متیو، محض رضای خدا چه بلایی سر صورت تو آمده؟»

یک دستمال‌کاغذی را روی زخم تازه و خونین گرفتم و زیر لب حقیقت را گفتم.»