کتاب افضل التواریخ (دفتر اول از مجلد دوم)

کتاب افضل التواریخ اثر فضلی خوزانی اصفهانی (قرن یازدهم هـ . ق) است که به روزگار و زندگانی شاه طهماسب اول صفوی (۹۳۰- ۹۸۴هـ . ق) (دفتر اول از مجلد دوم) می‌پردازد. این اثر به کوشش احسان اشراقی و قدرت الله پیشنماززاده منتشر شده است.

مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب در سال ۱۳۷۲ شمسی به قصد حمایت از كوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مكتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مكتوب» و با كمک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مركز نشر میراث مكتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ شمسی با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب» تغییر نام داد و علاوه بر كار نشر به كار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزه ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمركز است.

میراث مكتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می كند. در حوزه متون كهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نكوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون كه در سلسله­‌ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن كهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار، میراث مكتوب مجموعه‌ای با عنوان «كارنامه دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون كهن به قصد استفاده جوانان یا كسانی كه دانش استفاده از اصل متون كهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مكتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌كند:

«آینه میراث» كه دوفصلنامه است و هر شش ماه یكبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزه متون» است. «گزارش میراث» كه فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزه نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دوره اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مكتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی درباره مباحث متن پژوهی و متون كهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار كرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت كرده است.

درباره کتاب افضل التواریخ

افضل‌ التواریخ اثر فضلی خوزانی اصفهانی از منشیان و مستوفیان عصر صفوی است. اوکتاب خود را از شیخ صفی‌الدین اسحاق اردبیلی (۶۵۰ ـ ۷۳۵ق.) و وقایع و رخدادهای روزگار صفویان تا پایان سلطنت شاه‌عباس اول (قرن دهم و یازدهم ق.) در سه مجلد تالیف کرده است و اثر حاضر دفتر اوّل از مجلّد دوم است. نقل عینی فرامین و احکام و مکاتبات و شرح رخدادهای آن روزگار، تأکید و تأثیر توبۀ شاه طهماسب و آیین‌نامه مملکت‌داری و انباز نمودن فقها در صدارت از نکات مهم و تاریخی این دفتر است.

متن افضل‌ التواریخ از روی نسخه کتابخانه بریتیش میوزیوم لندن به شماره ۴۶۷۸ مورخ شعبان ۱۰۴۹ ق. استنساخ و تصحیح شده است.

کتاب افضل التواریخ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این اثر را به تمام پژوهشگران متون کهن فارسی و مورخان و علاقه‌مندان به تاریخ ایران پیشنهاد می‌کنیم.