کتاب فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه کنگره (آمریکا)

کتاب فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه کنگره (آمریکا) با همت علی صفری آق‌قلعه در نشر میراث مکتوب به چاپ رسیده است.

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در سال ۱۳۷۲ ش به قصد حمایت از کوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مکتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مکتوب» و با کمک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مرکز نشر میراث مکتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ ش با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب» تغییر نام داد و علاوه بر کار نشر به کار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزة ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمرکز است.

میراث مکتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می کند. در حوزه متون کهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نکوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون که در سلسله­ ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن کهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار ، میراث مکتوب مجموعه‌ای با عنوان «کارنامۀ دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون کهن به قصد استفادۀ جوانان یا کسانی که دانش استفاده از اصل متون کهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مکتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌کند:

«آینه میراث» که دوفصلنامه است و هر شش ماه یکبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزۀ متون» است. «گزارش میراث» که فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزۀ نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مکتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی دربارۀ مباحث متن پژوهی و متون کهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار کرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت کرده است.

درباره کتاب فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه کنگره (آمریکا)

این کتاب، شامل فهرست نسخه‌های خطّی فارسی کتابخانۀ کنگره (آمریکا) است که در آن به شناسایی ۱۶۵ اثر مندرج در ۱۴۶ نسخۀ آن مجموعه پرداخته شده است. با اینکه تعداد نسخه‌های مجموعه نسبتاً اندک است، امّا آثار مهمّ، نسخه‌های کم‌یاب، منحصر بفرد و همچنین نسخه‌های نفیس و هنری در آن قابل‌توجّه است.

با توجّه به ویژگی‌های گوناگون نسخه‌ها کوشش شده است تا هرکدامِ آن‌ها از دیدگاه متن‌شناسی و نسخه‌شناسی به‌دقّت توصیف شوند. مطابق شیوۀ معمول، نسخه‌های ناشناس یا کم‌تر شناخته شده، با تفصیل بیش‌تری معرّفی شده‌اند.

علاوه بر شناسایی نسخه‌ها که متن فهرست را تشکیل داده، در مقدّمۀ کتاب، گزارشی آماری دربارۀ نسخه‌های مجموعه و همچنین ویژگی‌های هنری آن‌ها –از قبیل خوشنویسی، نگارگری، جلدها، سرلوحه‌ها و...- ارائه شده است.

کهن‌ترین نسخۀ تاریخ‌دار کتابخانه، دستنویسی از مثنوی معنوی مورّخ ۸۴۵ ق است. از نمونه‌های متون مهم در این مجموعه نیز باید به رسالۀ پیروزی و مقالۀ نوروزی اثر نجاتی نیشابوری و همچنین تشریح‌الاقوام اثر جیمز اسکینّر اشاره کرد.

خواندن کتاب فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه کنگره (آمریکا) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام فعالان حوزه کتاب و کتاب‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.