کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی

کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی نوشته شیائوجین گوئو و ترجمه پرویز علوی است. این اثر درباره کنفوسیانیسم، لنینیسم، و توسعه‌ی اقتصادی چین صحبت می‌کند.

درباره کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی

برای آنکه بتوانیم فرایند دموکراتیک شدن چین را درست تحلیل کنیم، باید از تأکید صرف بر فضای سیاسی چین یعنی دولت قوی و جامعه‌ی ضعیف فراتر رویم. در این میان با نیروها و عواملی که چنین وضعیتی را ایجاد کرده‌اند آشنا می‌شویم و همچنین درمی‌یابیم که این دوران گذار و رسیدن به دموکراسی در جامعه چین، از طریق رهبری و هدایت حزب از بالا انجام می‌شود یا نیروهای اجتماعی از پایین هم بر آن تاثیرگذارند؟ 

شیائوجین گوئو در کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی به بررسی کنفوسیانیسم، لنینیسم و توسعه اقتصادی در چین پرداخته است. 

کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به مطالعات سیاسی و علوم و روابط بین‌المللی این کتاب را خواندنی و جذاب می‌یابند. 

بخشی از کتاب دولت و جامعه در گذار چین به دموکراسی

فرضیهٔ ۱، سنّت کنفوسیوسی: سنّت کنفوسیوسی حاکمان را از «فرمانی آسمانی» برخوردار می‌داند و نخبگان اندیشمند دیوان‌سالار را شایستهٔ حکمرانی، اما حقی 'فردی' برایشان قائل نیست. این سنّت کماکان در چین امروز تداوم یافته و در سلطهٔ دولت بر جامعه نقشی مهم ایفا می‌کند. پس، در صورت تداوم ارزش‌های کنفوسیوسی و تأثیر گذاشتن این سنّت بر جامعهٔ چین، تسلط دولت بر جامعه کماکان ادامه خواهد یافت.

آیین کنفوسیوس منشور اخلاقی و میراث فکری چین قدیم بود. مهم‌ترین دغدغهٔ این آیین در وهلهٔ نخست ایجاد جامعه‌ای راضی و منظم بود که افراد آن باید رفتارشان را با روابط طبقاتی و منزلتی رایج در جامعهٔ قدیم چین وفق می‌دادند (Stavrianis ۱۹۹۱). سلسله‌مراتبی از افراد درس‌خوانده که از بهترین و بااستعدادترین افراد جامعه برمی‌آمدند و کارا و توانا و وفادار به حاکم بودند در چین کنفوسیوسی حکم می‌راندند. سنت کنفوسیوسی همچنین اهل فکر را به پذیرش مسئولیت اجتماعی و استقامت در برابر سوءاستفادهٔ مقامات از قدرت تشویق می‌کرد. البته، درعین‌حال، این سنّت در اصلْ برتری جامعه بر فرد و برتری رسم‌ورسوم را بر حقوق فردی مورد تأکید قرار می‌داد. البته اهل اندیشه یا مردمان عادی که به حقوق فردی اهمیت نمی‌دهند لابد چندان تمایلی هم به مخالفت و مقابله یا محدود کردن قدرت ندارند.

در سرتاسر تاریخ چین سنّت کنفوسیوسی مبنایی فلسفی برای تسلط دولت بر جامعه فراهم آورده است. در چین معاصر و در میان تمام گروه‌های کنشگرِ مورد بررسی ما جنبه‌هایی از سنّت کنفوسیوسی همچنان پابرجاست و رواج دارد. این هنجارها برتری جامعه بر فرد و مسئولیت اجتماعی را بر حقوق فردی همچنان مورد تأکید قرار می‌دهند. نخبگان دیوان‌سالار چین هنوز هم افرادی کاملاً تحصیل‌کرده و ماهرند؛ افرادی از لحاظ حرفه‌ای باصلاحیت که از لحاظ سیاسی هم قابل اعتمادند و همین خصوصیات است که تضمین‌کنندهٔ تداوم سلطهٔ دولت قدرتمند می‌شوند، زیرا به حزب کمونیست چین آزادی عمل و فرصت می‌دهد تا کنترل مؤثر و کارآمدی را بر قوای اداری و دیوان‌سالاری منسجم و کارآمد چین اعمال و آن را حفظ کند. از طرف دیگر، این ویژگی موجب می‌شود که ناراضیان سیاسی رفتاری مسالمت‌آمیز و معتدل در پیش گیرند و به اصلاحگران حزبی دل ببندند. عامهٔ مردم و همچنین طبقات سرمایه‌گذار چین ذهنیتی متفاوت دارند و بی‌اعتنایی و بی‌طرفی سیاسی پیشه کرده‌اند. مردم چین که اعتنایی به مخالفان سیاسی ندارند، عموماً رفاه و رونق اقتصادی و سیاسی را به رهبری حزب وابسته می‌دانند. بیشتر روشنفکران چینی، با این‌که دغدغهٔ اصلاحات سیاسی دارند، اما تمایلی به انجام اقدامات عملی برای اعمال فشار در جهت تغییر به سوی دموکراسی ندارند. آنان تا حدود زیادی از رهبری حزب انتظار انجام اصلاحات و گذار به دموکراسی را دارند.