کتاب نقطه‌ی عطف

اگر از شما بپرسند بیماری مُسری چه نوع بیماری‌ای است، شما به سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا شاید به بیماری‌های خطرناک‌تری مثل ایدز یا اِبولا فکر خواهیدکرد.

هرکدام از ما از دید بیولوژیکی، دربارهٔ بیماری‌های مُسری تصویر خاصی در ذهن داریم، ولی اگر جرم یا مُد بتواند به افراد سرایت کند، در آن صورت باید چیزهای دیگری هم وجود داشته‌باشد که بتواند مانند ویروس به افراد سرایت کند؛ برای مثال آیا هیچ‌گاه دربارهٔ خمیازه‌کشیدن فکر کرده‌اید؟ خمیازه‌کشیدن__ به‌خودی‌خود__ حرکت پرقدرتی است. همین که خواننده، کلمهٔ خمیازه را، که در جملهٔ قبلی و این جمله چند بار به آن اشاره شد، ببیند، ممکن است در چند دقیقه شروع به خمیازه‌کشیدن کند.

کتاب «نقطه عطف» با تکیه بر اصل همه‌گیر شدن، به این نکته اشاره دارد که تغییرات بزرگ بسیاری اوقات از حوادث کوچک ناشی می‌شوند، و این تغییرات ممکن است به‌طور ناگهانی و با سرعت رخ دهد. اصل سرعت، اساس و مرکز ثقل ایدهٔ نقطه‌عطف است. نقطه عطف نقطه‌ای است که یک تغییر در جامعه شروع به نمودار شدن می‌کند؛ مثلا در دهه ۷۰ مهاجرت رنگین‌پوستان به محله‌های سفیدپوست‌نشین شهرهای شمال شرقی آمریکا زمانی که به ۲۰ درصد رسید، جامعه دچار تحول شد. درواقع، لحظهٔ بازگشت یا عطف در جامعه، به لحظه‌هایی گفته می‌شود که افراد به نقطهٔ بحرانی یا آستانه و یا نقطهٔ جوش برسند. این نقطه عطف در تمام دگرگونی‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی وجود دارد.

مالکوم گلدول در این کتاب اصول و قوانین همه‌گیر شدن و شرایط مختلف برای بروز و ظهور آن را بررسی کرده و این موضوع را در چند مطالعه موردی نیز برای مخاطب تجزیه و تحلیل و شفاف‌سازی کرده است.

گلدول نویسنده‌ی پر سر و صدایی است. تعداد کتاب‌هایی که نوشته زیاد نیست اما همه‌ی کتاب‌هایش پرفروش بوده‌اند. نظریه‌هایی که در این کتاب‌ها مطرح کرده جالب و به قول خودش معمولاً بر خلاف نظرات عموماً‌ پذیرفته‌شده بوده است. گلدول سال‌ها است در نیویورکر و مجلات خوشنام و معتبر دیگر می‌نویسد و سخنرانی می‌کند.

مطالعه این اثر برای پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و هر کس که دغدغه جامعه و فرهنگ را دارد و به دنبال پاسخ دادن به این پرسش است که «جهان امروز رو به کدام سو می‌رود؟» بسیار سودمند و بی‌نهایت جذاب خواهد بود.