کتاب مشروطیت ایران و رمان خارجی (جلد دوم)

در معرفی مجموعه چهارجلدی «مشروطیت ایران و رمان خارجی» به اهمیت انقلاب و پیش و پی‌آمدهای فرهنگی و اجتماعی آن اشاره کردیم. این که هر انقلابی بستری برای رشد و شکوفایی می‌خواهد و این بستر همانا بستر فرهنگی است. انقلاب مشروطه ایران نیز به یکباره اتفاق نیفتاد و سیر تحولی چند وجهی را چه پیش از وقوع و چه پس از پیروزی و امضای فرمان مشروطیت به دست مظفرالدین‌شاه پیمود. یکی از این وجوه پررنگ که در تحول فرهنگی نقش داشت، ادبیات بود که در کنار تحولات زیربنایی دیگر اندک اندک شروع به رشد و بالندگی می‌کرد. مهم‌ترین دستاوردی که تحول ادبی این دوره برای ایرانیان داشت. سرازیر شدن آثار ادبی غربی به کشور و چاپ و ترجمه آنها به فارسی بود تا این که کسانی چون عبدالرحیم طالبوف تبریزی و زین العابدین مراغه‌ای نخستین رمان‌واره‌های فارسی را نگاشتند و این تحول پس از آن ادامه داشت تا در نهایت محمدعلی جمالزاده و صادق هدایت آن را به اوج شکوفایی خود رسانیدند. درباره تحول رمان ایرانی در دوره مشروطه می‌توانید مجموعه «مشروطیت و رمان ایرانی» از همین نویسنده را بخوانید. در دومین جلد از مجموعه «مشروطیت ایران و رمان خارجی»، مسعود کوهستانی نژاد، سه رمان «جاسوس لنگ» از ویلیام والتس با ترجمه ع. هاشمی حائری، «آخرین روز یک محکوم» اثر ویکتورهوگو و ترجمه نصرالله فلسفی و «سرگذشت یک محکوم» از آلفرد هرمان و ترچمه یوسف اعتصامی (اعتصام الملک) را بررسی نموده‌است. ناگفته نماند که متن هر سه رمان را نیز می‌توانید در این اثر بخوانید.