کتاب فصوص‌الحکم و نقش‌الفصوص

کتاب فصوص یا فصوص‌الحکم اثر شیخ اکبر محی الدین بن عربی، از کتب مشهور تصوف و عرفان نظری است. فصوص جمع واژه فص به معنای نگین است و فصوص‌الحکم نگین‌های حکمت معنا می‌دهد. عناوین بخش‌های بیست و هفتگانه این کتاب به این صورت است: فصّ حکمة إلهیة فی کلمة آدمیّة، فصّ حکمة نفثیة فی کلمة شیثیّة، فصّ حکمة سبّوحیّة فی کلمة نوحیّة و...

نقش الفصوص نیز خلاصه‌ای از همین اثر است.

متن اصلی فصوص الحکم در سال ۶۲۷ هجری قمری در زمانی که ابن عربی اندلسی در دمشق می‌زیسته تألیف شده‌است و آن‌طور که ابن عربی در مقدمۀ کتاب خود آورده، متن آن از سوی پیامبر اسلام (ص) بر وی الهام گردیده است!

هرچند این اثرِ معروف و جهانی بارها به چاپ رسیده و دانشمندان و عرفا و محقّقان فراوان بر آن شرح‌ها نوشته‌اند. اما مترجم خلأ وجود ترجمه‌ای ساده و روان از این متن پیچیده و کاملاً عرفانی احساس نموده؛ لذا در اینجا سعی شده حتّی‌الامکان متن اصلی عربی را به ترجمه‌ای ساده و آزاد برگرداند. همچنین سعی شده شرحی مقایسه‌ای و تطبیقی از میان سایر شرح‌های کهن و معاصر - عربی و فارسی - به همراه رسالۀ «نقش الفصوص» که گزیدۀ شرح ابن‌عربی بر فصوص الحکم است، ارائه نماید؛ و نقش هر فصّ ذیل همان فصّ آورده شده‌است. این اثر را جامی و شاه نعمت الله ولی کرمانی در قرن نهم هجری به فارسی ترجمه کرده‌اند. نجیب مایل هروی در مقدمۀ «رسائل ابن‌عربی» معتقد است که ترجمۀ فارسی این متن در بسیاری از موارد فرسنگ‌ها دور از اصل متن عربی است؛ و گاهی مترجمان قسمتی از عبارات متن را نادیده گرفته و به ترجمۀ آن نپرداخته‌اند.

در اینجا سعی شده حتّی‌الامکان ترجمه‌ای ساده و روان از اصل متن عربی تقدیم مشتاقان گردد.