کتاب فرضیه زمین مسطح

کتاب فرضیه زمین مسطح، نوشته مصطفی مستور، نمایش‌نامه‌ای است که نشر چشمه در سال ۱۴۰۱ آن را منتشر کرده است. این کتاب در فضایی امروزی، ماجرای یک خانواده‌ی به‌هم‌ریخته را در خانه‌ای دوبلکس روایت می‌کند؛ خانه‌ای که زیرزمین مرموزش به وسواس و ترس پدر خانواده گره خورده است. کتاب با دیالوگ‌های طولانی، مونولوگ‌های روبه‌تماشاگر و رفت‌وآمد میان خانه و کافه پیش می‌رود و شخصیت‌هایی مثل اتابک‌خان، ناهید، خسرو، هومن، یاسمن و مجید را در موقعیت‌های گوناگون کنار هم قرار می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرضیه زمین مسطح اثر مصطفی مستور

کتاب فرضیه زمین مسطح نمایش‌نامه‌ای از مصطفی مستور است که در ۱۲ صحنه، زندگی یک خانواده‌ی شهری را در خانه‌ای دوبلکس و زیرزمینی پرابهام دنبال می‌کند. در این نمایش‌نامه، اتابک‌خان، معلم تاریخ بازنشسته، با کتاب‌های چاپ‌سنگی و علوم خفیه و وسواس به «ازمابهترانِ» زیرزمین، در مرکز تنش‌های خانه قرار دارد و مرگ ناهید، همسرش، مثل زخمی باز در همه‌ی صحنه‌ها حضور دارد. کتاب در هر صحنه روی یکی از اعضای خانواده یا اطرافیانشان تمرکز می‌کند؛ از مونولوگ آغازین هومن درباره‌ی فروپاشی خانواده تا نگاه تلخ و شوخ‌طبع خسرو که در شرط‌بندی و خریدوفروش موی آدم‌ها غرق است تا یاسمن که در میان رؤیای مهاجرت و رابطه‌اش با یرژی لهستانی معلق مانده است.

مجید، وردست ساده‌دل خسرو، و زیرزمین خانه به اثر فضای خاصی بخشیده‌اند. صحنه‌های کتاب فرضیه زمین مسطح با توصیف دقیق دکور، نور، حرکت بازیگران و حتی موسیقی زنده‌ی گروه «هومن و زیرزمین» پیش می‌روند. گفت‌وگوها گاه به بحث‌های طولانی درباره‌ی حقیقت، ترس، مرگ، صبوری، شرط‌بندی و علوم خفیه می‌انجامند و روابط مالی و عاطفی خانواده، ارث، زمین لواسان، طلاها و موهای بریده‌شده‌ی ناهید تنش‌های تازه‌ای را رقم می‌زنند.

خلاصه کتاب فرضیه زمین مسطح

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از نمایش‌نامه‌ را فاش می‌کند!

نمایش‌نامه‌‌ی فرضیه زمین مسطح در خانه‌ای دوبلکس با زیرزمینی بسته می‌گذرد؛ جایی که اتابک‌خان مطمئن است «ازمابهتران» در آن لانه کرده‌اند و برای اثبات این فرضیه، دوربین و دزدگیر نصب کرده و به علوم خفیه و کتاب‌های قدیمی پناه آورده است. مرگ ناهید، همسرش، خانواده را از هم پاشانده و هرکدام از بچه‌ها به‌نوعی در حال دست‌وپنجه نرم‌کردن با این فقدان‌اند.

خسرو غرق در شرط‌بندی فوتبال و تجارت عجیب موی آدم‌هاست، هومن میان موسیقی زیرزمینی و بحث‌های فلسفی درباره‌ی حقیقت و دروغ سرگردان است و یاسمن با کار تورلیدری و رؤیای رفتن به کراکوف و زندگی کنار یرژی، راهی برای فرار از خانه می‌جوید. زیرزمین، آژیرها، قطع برق و خواب‌های هومن درباره‌ی ناهید مدام مرز میان واقعیت و توهم را جابه‌جا می‌کنند.

چرا باید کتاب فرضیه زمین مسطح را بخوانیم؟

کتاب فرضیه زمین مسطح با ترکیب صحنه‌های دقیق، دیالوگ‌های طولانی و مونولوگ‌های روبه‌تماشاگر، تصویری زنده از یک خانواده‌ی فروریخته و وسواس‌های پدرسالارانه ارائه می‌کند. این اثر هم‌زمان به ترس از مرگ، وسواس درباره‌ی حقیقت، مهاجرت، اعتیاد به شرط‌بندی و زخم‌های به‌جا‌مانده از فقدان می‌پردازد.

خواندن کتاب فرضیه زمین مسطح را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان به نمایش‌نامه، دانشجویان تئاتر و کسانی که درباره‌ی روابط خانوادگی پرتنش، سوگ، مهاجرت و درهم‌تنیدگی خرافه و زندگی روزمره کنجکاوند، پیشنهاد می‌شود. این اثر برای کسانی که به‌دنبال متن‌های دیالوگ‌محور معاصر برای اجرا یا خوانش گروهی هستند نیز مناسب است.

درباره مصطفی مستور

مصطفی مستور، نویسنده‌ی معاصر ایرانی، در سال ۱۳۴۳ در اهواز متولد شد. او از داستان‌نویسان شاخص ادبیات داستانی معاصر ایران است. مستور در کنار نویسندگی، در حوزه‌ی پژوهش و ترجمه نیز فعالیت داشته و در آثارش بیش از هر چیز بر شخصیت‌پردازی و دغدغه‌های انسانی تمرکز دارد. او ابتدا در رشته‌ی مهندسی عمران در دانشگاه شهید چمران اهواز تحصیل کرد و سپس در مقطع کارشناسی‌ ارشد زبان و ادبیات فارسی در همان دانشگاه ادامه‌ی تحصیل داد.

مستور نخستین داستان خود را در سال ۱۳۶۹ نوشت و در مجله‌ی کیان منتشر کرد. اولین مجموعه‌داستانش با عنوان عشق روی پیاده‌رو در سال ۱۳۷۷ منتشر شد. از آثار مهم او می‌توان به روی ماه خداوند را ببوس، معسومیت، زیر نور کم، عشق و چیزهای دیگر، من دانای کل هستم و نمایشنامه‌ی حاضر اشاره کرد. آثار او اغلب به ایمان، تردید، عشق و بحران‌های وجودی انسان می‌پردازند.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

مستور برای رمان روی ماه خداوند را ببوس در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ برگزیده‌ی جشنواره‌ی قلم زرین شد و رمان استخوان خوک و دست‌های جذامی نیز در سال ۱۳۸۲ به‌عنوان بهترین رمان جایزه‌ی ادبی اصفهان انتخاب شد. او همچنین لوح تقدیر نخستین مسابقه‌ی داستان‌نویسی صادق هدایت را دریافت کرده است.

بخشی از کتاب فرضیه زمین مسطح

«هومن: «از وقتی مادرم مُرد به خاک سیاه نشستیم.» خب، این جمله تا حد زیادی درسته اما به اندازهٔ کافی دقیق نیست که بتونه وضعیت ما رو تو این روزها توضیح بده. شاید بهتره بگم «بعد از این‌که مامانم از دست پدرم دق کرد و مُرد، خونوادهٔ ما از هم پاشید.» این توصیف کامل‌تر از اون جملهٔ اوله اما هنوزم چیزی کم داره. چیزی که خود ما رو، خودِ خود ما رو توصیف کنه. درسته که بعد مرگ مامان خونوادهٔ ما مثل یه بطری که بندازیش رو آسفالت خورد شد و هر تیکه‌ش پرت شد یه طرف، اما اتفاق بدتر این بود که هر کدوم از اون تیکه‌ها، هر کدوم از ما، بدون این‌که درست بفهمیم چرا و چه‌طور، جداگانه له شدیم؛ من، برادرم خسرو، یاسمن خواهرم و البته خود پدرم، اتابک‌خان.

بچه که بودم، پدرم برای من همیشه شبیه پادشاه‌ها بود. یه پادشاه قوی و مقتدر: اتابک‌خان‌شاه. بزرگ‌تر که شدم اتابک‌خان هنوز برام پادشاه بود، اما پادشاه بی‌تاج‌وتخت. حالا هم وقتی می‌بینمش به نظرم یه جورهایی شبیه پادشاه‌ها می‌مونه؛ اما نه یه پادشاه واقعی، یه پادشاه کاریکاتوری.‌»