کتاب فراروایت در ارباب حلقه‌ها

کتاب «فراروایت در ارباب حلقه‌‌ها» نوشته مری ر. بومن اولین جلد از مجموعۀ «بیشتر ‌از ‌داستان» و درباره مجموعه ارباب حلقه‌ها نوشته جی.آر.آر. تالکین است. ارتباط با دنیای داستان و چگونگی این ارتباط نسبت مخاطب و داستان را مشخص می‌کند و نقش پررنگی در زندگی مخاطب دارد. فارغ از تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی میان مخاطبان، داستان سر راه زندگی همۀ ما قرار می‌گیرد و ما را وادار به گفتگو با خود می‌کند. هویت ما در ارتباط با داستان‌های خیالی و واقعی شکل می‌گیرد، تغییر می‌کند، فرو می ریزد و بازسازی می‌شود. مجموعۀ «بیشتر از داستان» تلاشی است برای ایجاد ارتباطی پربارتر بین داستان و همۀ کسانی که آن را می‌خوانند و در پی چیزی فراتر از ماجراهای داستان هستند. فراروایت یکی از صدها واژۀ تخصصی است که بسیاری از ما را می‌ترساند. به نظر می‌آید که واژه‌های تخصصی، اصطلاحات، مکاتب، رویکردها و نظریه‌های نقد، ربط مستقیمی به زندگی روزمره ندارند و هاله‌ای از اعتبار و جدیت در اطراف آن‌ها است که مانع نزدیک شدن بیشتر مخاطبان به فضای نظری می‌شود. اما همۀ ما دانسته و ندانسته هر روز در حال تحلیل داستان‌ها و روایت‌هایی هستیم که سر راه‌مان قرار می‌گیرند.آشنایی با الگوهای نقد حرفه‌ای و به کارگیری آن‌ها، توان ما را در نقد داستان‌های واقعی زندگی افزایش می‌دهد. این کتاب تلاشی است برای ارائۀ تعریفی دقیق و در عین حال ساده از فراروایت. به همین منظور با معرفی یک رمان فراروایی برجسته و مطالعۀ نقد معتبر و جدیدی دربارۀ آن، تعریف نظری و تخصصی فراروایت را توضیح می‌دهیم. پروفسور مری ر. بومَن استاد ادبیات انگلیسی دانشگاه ویسکانسین در مقالۀ «این داستان پیش‌تر نوشته شده بود: نظریۀ روایت در ارباب حلقه‌ها»، روش تالکین برای آفرینش یک اثر فراروایی را بررسی کرده است. باتوجه به مباحث نظری و جزئیات و مثال‌های فراوانی که بومن در مقاله‌اش ذکر کرده، علاوه بر وسعت بخشیدن به گسترۀ درگیری ذهنی خواننده با رمان ارباب حلقه‌ها، فهم بهتر و آسان‌تر واژۀ «فراروایت» را برای ما ممکن می‌کند. مخاطب اصلی کتاب، همۀ آن‌هایی هستند که می‌خواهند بدانند داستان چطور می‌تواند هم داستان بماند و هم حرف‌های زیادی بزند و چطور نویسنده ما را به سفر میان خیال و واقعیت عادت می‌دهد.