کتاب پس از پایان هنر

کتاب پس از پایان هنر (After the end of art: Contemporary art and the pale of history) نوشته‌ آرتور سی دانتو و ترجمه حسن خیاطی است و گروه انتشاراتی ققنوس در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. نویسنده که فیلسوف و منتقد هنر است، در این اثر به نسبت میان هنر معاصر، تاریخ و فلسفه می‌پردازد و از دل تجربه‌ی زیسته‌اش در جهان هنر نیویورک، بحث را پیش می‌برد. این کتاب بر پایه‌ی مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و جستارها شکل گرفته که دانتو در آن‌ها ایده‌ی مشهور پایان هنر را توضیح و بسط داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پس از پایان هنر اثر آرتور سی دانتو

کتاب پس از پایان هنر (هنر معاصر و مرز تاریخ) با تمرکز بر ایده‌ی مرکزی آرتور سی دانتو، یعنی پایان هنر، نوشته شده است؛ ایده‌ای که به معنای توقف تولید آثار هنری نیست، بلکه به معنای پایان یک سَرروایت تاریخی درباره‌ی هنر است. دانتو در این کتاب، در ۱۱ فصل، نشان می‌دهد که چگونه هنر، به‌ویژه از دهه‌ی ۱۹۶۰ به بعد، از زیر سلطه‌ی روایت‌های خطی و غایت‌باورانه‌ی تاریخ هنر بیرون آمده و وارد دقیقه‌ی پساتاریخی شده است؛ دقیقه‌ای که در آن دیگر سبکی واحد یا مسیری قطعی برای پیشرفت هنر وجود ندارد. کتاب پس از پایان هنر از سخنرانی‌های ملون در نگارخانه‌ی ملی هنر در واشینگتن و چند سخنرانی و مقاله‌ی دیگر شکل گرفته است.

آرتور سی دانتو در فصل‌های مختلف کتاب پس از پایان هنر، هم زندگی فکری خودش را مرور می‌کند هم با تاریخ‌نگاران و منتقدان مهمی مثل وازاری، گرینبرگ، بلتینگ، کراوس و دیگران وارد گفت‌وگو می‌شود. او از جهان هنر، تمیزناپذیری اثر هنری و شیء معمولی، نقش موزه‌ها، نسبت مدرنیسم و پسامدرنیسم و تفاوت هنر مدرن و هنر معاصر سخن می‌گوید. بحث‌ها بر چند محور اصلی استوار است: فلسفه‌ی تاریخ هنر، مفهوم سَرروایت و پایان آن، تحلیل مدرنیسم و نقد روایت گرینبرگی، بررسی هنر مفهومی، هنر پاپ، ازآنِ‌خودسازی و چیدمان و در نهایت پرسش از اینکه در جهانی که «همه‌چیز می‌تواند هنر باشد» چه نوع نقد و چه نوع موزه‌ای ممکن است. دانتو در این کتاب کوشیده است سه دهه تفکر فلسفی‌اش درباره‌ی هنر را در قالب متنی منسجم و روایی کنار هم بنشاند.

خلاصه کتاب پس از پایان هنر

کتاب پس از پایان هنر از تجربه‌ی زیسته و تأملات فلسفی آرتور دانتو درباره‌ی هنر معاصر آغاز می‌شود و به این پرسش می‌رسد که وقتی دیگر نمی‌توان هنر را با ظاهر، سبک یا ماده‌اش تعریف کرد، «هنر چیست». دانتو با مثال‌هایی مانند جعبه‌های بریلوی وارهول، چیدمان‌های دیوید رید و آثار مفهومی، نشان می‌دهد که دیگر هیچ ویژگی بصری ثابتی وجود ندارد که همه‌ی آثار هنری را در بر بگیرد. او استدلال می‌کند که تاریخ هنر غرب تا مدرنیسم بر پایه‌ی سَرروایت‌هایی بنا شده بود که برخی سبک‌ها را درون مرز تاریخ و برخی دیگر را خارج از مرز قرار می‌داد.

به‌زعم آرتور سی دانتو، با هنر پاپ، هنر مفهومی و کثرت‌گرایی دهه‌های پایانی سده‌ی بیستم، این سَرروایت فروریخته و دوره‌ای آغاز شده که در آن هیچ سبک مسلطی وجود ندارد و همه‌ی شیوه‌ها می‌توانند هم‌زمان حضور داشته باشند. این کتاب در ادامه به پیامدهای این وضعیت برای موزه‌ها، نقد هنری و فلسفه‌ی هنر می‌پردازد.

چرا باید کتاب پس از پایان هنر را بخوانیم؟

این کتاب تحلیلی از گذارِ هنر غرب از مدرنیسم به وضعیت معاصر ارائه می‌کند. خواننده می‌تواند بحث‌هایی مانند پایان هنر، پسامدرن، کثرت‌گرایی و نقش موزه‌ها را از زبان فیلسوفی که هم منتقد حرفه‌ای بوده و هم نظریه‌پرداز، دنبال کند و نسبت تازه‌ای میان فلسفه، تاریخ هنر و تجربه‌ی دیدن آثار معاصر برقرار کند.

خواندن کتاب پس از پایان هنر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه‌ی هنر، تاریخ هنر و مطالعات فرهنگی و نیز به هنرمندان و منتقدانی پیشنهاد می‌شود که با هنر مدرن و معاصر سروکار دارند و می‌خواهند بحث‌های نظری عمیق‌تر درباره‌ی مدرنیسم، پسامدرنیسم و مفهوم پایان هنر را دنبال کنند.

درباره آرتور سی دانتو

آرتور سی دانتو (Arthur Coleman Danto) فیلسوف، منتقد هنر و استاد دانشگاه کلمبیاست که بیشتر به‌خاطر کارهایش در زیبایی‌شناسی و نظریه‌ی هنر شناخته می‌شود. او در سال ۱۹۲۴ در میشیگان به دنیا آمد و در دیترویت بزرگ شد. ابتدا به هنر علاقه داشت و حتی در جوانی چاپ اکسپرسیونیستی انجام می‌داد، اما بعدها به فلسفه روی آورد و در دانشگاه کلمبیا تحصیل و تدریس کرد.

دانتو در نظریه‌ی هنر، ایده‌ی مشهور جهان هنر را مطرح کرد و تأکید داشت که هنری بودن یک اثر فقط به ویژگی‌های ظاهری آن وابسته نیست، بلکه به زمینه‌ی تاریخی و نهادی آن بستگی دارد. به نظر او اثر هنری چیزی است که معنا را در یک شکل مادی مجسم کند و فهم آن بدون توجه به بستر فرهنگی و هنری ممکن نیست.

او همچنین معتقد بود تاریخ هنر غرب وارد مرحله‌ای شده که در آن دیگر یک مسیر یا سبک واحد وجود ندارد و هر چیزی می‌تواند هنر محسوب شود؛ وضعیتی که آن را نوعی پایان تاریخ هنر می‌دانست، نه پایان خود هنر.

دانتو سال‌ها منتقد هنری نشریه‌ی نیشن (The Nation) بود و آثار مهمی در نقد هنر معاصر و فلسفه‌ی هنر منتشر کرد.

بخشی از کتاب پس از پایان هنر

«بازارها همان بازارهای همیشگی‌اند که با عرضه و تقاضا هدایت می‌شوند، اما تقاضاها تابع تعیین‌کننده‌های علّی خاص خود هستند، و دور از ذهن نیست که مجموعه تعیین‌کننده‌های علّی که موجد اشتهای کسب هنر در دههٔ ۱۹۸۰ بودند هرگز به شکلِ آن دهه دوباره با هم ترکیب نشوند و باعث نشوند بسیاری تملکِ هنر را بخشی از سبک زندگیِ معنادار بینگارند. تا آن‌جا که می‌توان گفت، عواملِ به‌هم‌آمیخته‌ای که قیمت پیازهای گل لاله را فراتر از انتظارات معقول در هلندِ سدهٔ هفدهم بالا بردند هرگز دوباره به آن شکل کنار هم قرار نگرفتند. البته بازار لاله همچنان وجود داشته است و با بالا و پایین رفتن علاقهٔ باغبان‌ها به آن گل نوسان می‌کند، و بنابراین بی‌دلیل نیست فرض کنیم همیشه بازاری برای هنر وجود خواهد داشت، آن هم با اوج‌گیری‌ها و افول‌های متنوعی که برای شهرتِ فردی اتفاق می‌افتند، یعنی امری که دانشجویان تاریخِ ذوق و مد با آن بیگانه نیستند. سابقهٔ تاریخیِ جمع‌آوریِ آثار هنری ممکن است به اندازهٔ باغبانی نباشد، اما احتمالاً به همان اندازهٔ باغبانی عمیقاً در روان انسان ریشه دوانده است ــ هرچه نباشد، مراد من نه کشاورزی بلکه باغبانی به مثابهٔ فرمی هنری است. اما بازار هنر دههٔ ۱۹۸۰ ممکن است هرگز تکرار نشود و انتظارات هنرمندان و نگارخانه‌داران آن زمان شاید دیگر هرگز معقول نباشد. البته ممکن است مجموعه علل متفاوتی بازارِ ظاهراً مشابهی پدید آورند، اما منظور من این است که برخلاف چرخه‌های طبیعیِ اوج و افول که به مفهوم بازار تعلق دارند، چنین اتفاقی مثل مداخلهٔ ناگهانی یک شهاب‌سنگ در چرخشِ منظمِ سیاراتِ تشکیل‌دهندهٔ منظومهٔ شمسی کاملاً پیش‌بینی‌ناپذیر خواهد بود.»