کتاب رفتنی ام یا ماندنی

کتاب رفتنی ام یا ماندنی (Gitmeli miyim kalmali miyim) نوشته هاکان منگوچ، ترجمه فائزه پورعلی و روایتی داستان‌محور درمورد زندگی در کنار افراد خودشیفته و پیامدهای عاطفی و روانی آن است. انتشارات نسل نواندیش این کتاب را منتشر کرده است (چاپ دوم: ۱۴۰۲). نویسنده با ترکیب قصه، تحلیل روان‌شناختی و ارجاع به اسطوره و نظریه‌های کلاسیک به احساس بی‌ارزشی، درماندگی و فرسودگی در روابط نابرابر می‌پردازد. اثر میان روایت زندگی چند شخصیت و فصل‌های تحلیلی در رفت‌وآمد است و به‌جای ارائه‌ی فهرستی از توصیه‌ها کوشیده است سازوکار خودشیفتگی، نیاز به تأیید و کمال‌گرایی را در بستر روابط خانوادگی، عاطفی و کاری نشان دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رفتنی ام یا ماندنی اثر هاکان منگوچ

کتاب رفتنی ام یا ماندنی با حضور شخصیت‌هایی مثل آلینا، اَرتان، آسو و آیهان‌خانم، جهانی را تصویر می‌کند که در آن خودشیفتگی، کمال‌گرایی و عطش دیده‌شدن، روابط را فرسوده و آدم‌ها را از یکدیگر دور می‌کند. هاکان منگوچ ابتدا از آلینا می‌گوید؛ دختری که رؤیای ستاره‌شدن دارد و یوتیوب و اینستاگرام را تنها راه ساختن هویت خود می‌بیند. در دل این روایت، خانواده‌ی ازهم‌گسیخته، پدر کاریزماتیک و غایب، مادر درگیر جراحی‌های زیبایی و خواهری وابسته، زمینه‌ی شکل‌گیری احساس بی‌ارزشی و خشم پنهان آلینا را می‌سازند.

رفتنی ام یا ماندنی در فصل‌ها و بخش‌های مختلف با زبانی تحلیلی به مفاهیمی مانند نیاز به تأیید، بیگانگی از خود، اثر دنیای دیجیتال بر هویت، کمال‌گرایی و سازوکار نارسیسم پرداخته است. این اثر از اسطوره‌ی نارکیسوس، نقل‌قول‌هایی از فروید، اریک فروم و اینشتین و مثال‌های روزمره‌ی شبکه‌های اجتماعی استفاده کرده است تا نشان دهد چگونه لایک، دیده‌شدن و مقایسه‌ی مداوم می‌تواند احساس ارزشمندی در افراد پدید آورد. عنوان فرعی این اثر عبارت است از: احساس بی‌ارزشی و درماندگی، ثمره‌ی زندگی در کنار افراد خودشیفته.

خلاصه کتاب رفتنی ام یا ماندنی

آلینا خواننده‌ی جوانی است که در دنیای یوتیوب و استودیوها دنبال شهرت است. اَرتان، مدیر جوان هتلی لوکس، به سازوکار روابط با افراد خودشیفته می‌پردازد. آلینا میان مادری غرق در جراحی‌های زیبایی، پدری کاریزماتیک و غایب و خواهری وابسته، برای گرفتن تأیید و تحسین به هر دری می‌زند و واقعیت توانایی‌ها و محدودیت‌های خودش را گم می‌کند. در کنار این روایت، زندگی اَرتان و مادر کمال‌گرای او نمونه‌ای از پرورش یک شاهزاده‌ی بی‌نقص را نشان می‌دهد که قوانین را برای خود لازم‌الاجرا نمی‌داند و در روابط عاطفی، شریکش را به‌سادگی بی‌ارزش می‌کند. نویسنده پس از هر بخش داستانی، با تحلیل‌هایی درباره‌ی نارسیسم، نیاز به تأیید، کمال‌گرایی و اثر شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد چگونه این الگوها احساس بی‌ارزشی و درماندگی را در اطرافیان تقویت می‌کنند و چرا شناخت این چرخه‌ها برای رهایی از آن‌ها ضروری است.

چرا باید کتاب رفتنی ام یا ماندنی را بخوانیم؟

رفتنی ام یا ماندنی با ترکیب داستان و تحلیل، چهره‌ی روزمره و ملموس خودشیفتگی را در خانواده، رابطه‌ی عاطفی و محیط کار نشان می‌دهد. خواننده در خلال ماجرای آلینا و اَرتان با مفاهیمی مثل نیاز به تأیید، بیگانگی از خود، کمال‌گرایی و دست‌کاری احساسی آشنا می‌شود و می‌تواند الگوهای تکرارشونده‌ی روابط فرساینده را در زندگی خود شناسایی کند. این کتاب کمک می‌کند مرز میان دوست‌داشتن خود و خودشیفتگی بهتر دیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که در روابط خانوادگی یا عاطفی با افراد خودشیفته، کنترل‌گر یا کمال‌گرا درگیرند، به موضوعاتی مثل عزت‌نفس، هویت در عصر شبکه‌های اجتماعی و فرسودگی عاطفی می‌اندیشند یا می‌خواهند رفتارهای نارسیستیک را بهتر بشناسند.

درباره هاکان منگوچ

هاکان منگوچ (Hakan Mengüç) نویسنده و نوازنده‌ی ترک‌زبانی است که با تکیه بر مفاهیم عرفانی، سبک زندگی و طریقتی معنوی در آثار خود پرده از اسرار هستی برمی‌دارد. او با تولید محتواهای آرام‌بخش در شبکه‌های اجتماعی و سبک نوشتاری‌اش که یادآور آثار پائولو کوئیلو است، مخاطبان بسیاری را در سراسر جهان جذب کرده است. این نویسنده که دوران کودکی‌اش را در شهر بورسا گذراند و بعدها راهی استانبول شد، از همان ابتدا هم‌زمان با نواختن پیانو و نی با مطالعه‌ی کتاب‌های معنوی انس گرفت. از کتاب‌های هاکان منگوچ می‌توان اشاره کرد به «هیچ ملاقاتی تصادفی نیست»، «دلت که پاک باشد»، «من نی هستم»، «۲۱ قانون مولانا»، «دلت که پاک باشد، داستانت پایان خوشی خواهد داشت»، «موعد مقرر» و «رفتنی ام یا ماندنی».

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

هاکان منگوچ در مسیر حرفه‌ای خود افتخارات متعددی دریافت کرده است؛ مانند جایزه‌ی سخنرانی پیشرو در سال ۲۰۰۸، برگزیده‌شدن به‌عنوان جوان موفق سال در نمایشگاه بین‌المللی شرق مارمارا در سال ۲۰۱۲، عنوان بهترین نویسنده و محبوب‌ترین سخنران در دانشگاه Bozok در سال ۲۰۱۵ و نیز شناخته‌شدن به‌عنوان مؤثرترین سخنران سال در دانشگاه Erciyes و سخنران افتتاحیه‌ی سال تحصیلی در دانشگاه مرسین در سال ۲۰۱۶.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

کتاب حاضر نخستین‌بار با عنوان «میان ماندن و ماندن» با ترجمه‌ی شیرین آژیر توسط انتشارات اوستا در سال ۱۴۰۰ فیپا دریافت کرد. این اثر همچنین با عنوان «در کنار خود شیفته‌ها: (رفتنی‌ام یا ماندنی)» با ترجمه‌ی شهرزاد صدر، توسط نشر گویا و در سال ‏‫۱۴۰۲ روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است.

بخشی از کتاب رفتنی ام یا ماندنی

«ارزیابی وضعیت

نه بمان، نه برو

یکی دیگر از ویژگی‌های افراد نارسیست که تعادل را در طرف مقابل بر هم می‌زند، عدم تعادل و بی‌ثباتی در رفتارهای آن‌هاست. شاید می‌توانیم بگوییم تعادلی عجیب و بی‌معنی در دل عدم تعادل!

یعنی یک نارسیست به‌دنبال تعادلی است که عقل به آن قد ندهد. اگرچه یک نارسیست از توجه، تعریف و تمجید و اینکه دیگران به فکر او باشند، خوشش می‌آید، اما همیشه با دوز این موارد مسئله دارد. او دارای توانمندی غیب شدن در مواقعی است که حوصله‌اش سر برود، دلش بگیرد و احساس محدودیت بکند. بیش از حد تحت کنترل قرار گرفتن، او را دیوانه می‌کند، اما به همان میزان هم از بی‌توجهی اطرافیان دیوانه می‌شود.

سرنخ‌های کوچک خبر از طوفانی می‌داد که به‌زودی رخ خواهد داد. بهتر است هوشیار باشی، وگرنه کار از کار می‌گذرد. نارسیست زخم‌هایی در قربانی خود ایجاد می‌کند که جوش نمی‌خورند، اما اگر قربانی زود متوجه قربانی شدن خود شده و تدابیری آگاهانه برای این مسئله بیندیشد، می‌تواند خود را نجات بدهد.»