کتاب اسکیزو

کتاب اسکیزو (Schizo) نوشته نیک شف، ترجمه نیلوفر خوش زبان و رمانی در باب زندگی نوجوانی به نام مایلز است که با اسکیزوفرنی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این رمان که در سال ۱۴۰۴ توسط نشر پرتقال برای گروه سنی نوجوان منتشر شده، به تجربه‌های ذهنی، خانوادگی و اجتماعی شخصیت اصلی پرداخته است. رمان با نگاهی صادقانه و بی‌پرده، فضای ذهنی و عاطفی فردی را به تصویر می‌کشد که درگیر توهمات، اضطراب‌ها و احساس گناه است و می‌کوشد معنای زندگی و جایگاه خود را در میان خانواده و دوستانش پیدا کند. اثر علاوه‌بر پرداختن به بیماری روان، به روابط خانوادگی، دوستی‌ها، عشق دوران نوجوانی و دغدغه‌های هویتی می‌پردازد و تصویری از رشد و بلوغ در شرایط دشوار ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اسکیزو اثر نیک شف

کتاب اسکیزو (Schizo) به قلم نیک شف، داستان نوجوانی به نام مایلز را روایت می‌کند که با اسکیزوفرنی زندگی می‌کند. این رمان که برای گروه سنی نوجوان نوشته شده، در سانفرانسیسکو می‌گذرد و به تجربه‌های ذهنی و عاطفی مایلز می‌پردازد. روایت از زاویه‌ی دید اول‌شخص و با زبانی صمیمانه و گاه تلخ، مخاطب را به درون ذهن آشفته و پرآشوب شخصیت اصلی می‌برد. فصل‌های این رمانْ کوتاه و به‌هم‌پیوسته است. هر فصل، بخشی از زندگی روزمره، خاطرات، روابط خانوادگی و دوستی‌های مایلز را بازتاب می‌دهد. در کنار داستان بیماری روان، موضوعاتی مانند دغدغه‌های نوجوانان، احساس گناه، تلاش برای جبران گذشته و امید به یافتن برادر گمشده نیز در این رمان قرار گرفته است. رمان اسکیزو با پرداختن به جزئیات زندگی خانوادگی، مدرسه، درمان‌های پزشکی و روابط اجتماعی، تصویری ملموس از چالش‌های یک نوجوان با اختلال روان ارائه داده است. نیک شف در این کتاب علاوه‌بر نمایش رنج و تنهایی، به امید و پیوندهای انسانی و جست‌وجوی معنا پرداخته است.

خلاصه داستان اسکیزو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

مایلز ۱۶ساله پس از تجربه‌ی حمله‌های روان و بستری‌شدن در بیمارستان، با تشخیص اسکیزوفرنی زندگی می‌کند. او در کنار مصرف دارو و مراجعه به روان‌پزشک، با احساس گناه سنگینی نسبت به ناپدیدشدن برادر کوچکش، تدی، دست‌به‌گریبان است. داستان از روزمرگی‌های مایلز آغاز می‌شود؛ حضور در خانه‌ای کوچک با خانواده‌ای آسیب‌دیده، دوستی با پرستن و جکی و تلاش برای حفظ ارتباط با دنیای اطراف. خاطرات تلخ حادثه‌ی ساحل و گم‌شدن تدی، ذهن مایلز را رها نمی‌کند و او خود را مسئول این اتفاق می‌داند. در مدرسه، نگاه‌های سنگین همکلاسی‌ها و بازگشت دوست قدیمی‌اش، الایزا، بر اضطراب‌ها و تنهایی او می‌افزاید. مایلز می‌کوشد با واقعیت بیماری‌اش کنار بیاید، اما توهمات، صداها و تصاویر ذهنی، زندگی روزمره‌ی او را مختل می‌کند. امید به یافتن تدی و بازگرداندن او به خانه، انگیزه‌ای برای ادامه‌ی زندگی و مبارزه با بیماری می‌شود. این رمان فرازونشیب‌های ذهنی، روابط خانوادگی و اجتماعی و جست‌وجوی هویت و معنا را در بستر تجربه‌ی بیماری روان به تصویر کشیده است.

چرا باید کتاب اسکیزو را بخوانیم؟

رمان اسکیزو تجربه‌ی زیستن با بیماری روان را از زاویه‌ی دید نوجوانی درگیر بحران به تصویر کشیده است. این رمان نه‌تنها به چالش‌های ذهنی و عاطفی فرد مبتلا می‌پردازد، بلکه روابط خانوادگی، دوستی‌ها و فشارهای اجتماعی را نیز بررسی کرده است. پرداختن به احساس گناه، امید، تلاش برای جبران گذشته و جست‌وجوی معنا از ویژگی‌های این اثر است. نوجوانان با مطالعه‌ی این کتاب با دنیای درونی فردی مواجه می‌شوند که میان واقعیت و توهم، امید و ناامیدی و عشق و ترس در نوسان است. کتاب اسکیزو فرصتی برای درک بهتر اختلالات روان و تأثیر آن بر زندگی فرد و اطرافیانش فراهم و همزمان به اهمیت همدلی، حمایت و پذیرش در خانواده و جامعه اشاره می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این رمان که برای نوجوانان نوشته شده است، به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی شناخت بیماری‌های روان، به‌ویژه اسکیزوفرنی، را دارند یا به‌دنبال درک عمیق‌تر تجربه‌های نوجوانان در شرایط بحرانی هستند. همچنین رمان حاضر به دوستداران رمان‌های ویژه‌ی نوجوانان با محوریت مسائل خانوادگی، هویتی و اجتماعی توصیه شده است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

- School Library Journal: خوانندگانی که به سویه‌ی تاریک ذهن انسان در داستان‌های واقع‌گرایانه علاقه‌مند هستند، از این تصویرپردازی ماهرانه از یک مغز و زندگی که به‌تدریج از کنترل خارج می‌شود، لذت خواهند برد. شخصیت اصلی رمان حاضر، مایلز، شخصیتی دوست‌داشتنی است که مسیر دشوارش، همدلی و امید را در مخاطب برمی‌انگیزد.

- VOYA: پرداخت طرح داستان و همگرایی خط‌های روایی مختلف، خواننده را وادار می‌کند بی‌وقفه صفحه‌ها را ورق بزند. رمان حاضر برای نوجوانانْ خواندنی و هیجان‌انگیز است.

- Publishers Weekly: رمان حاضر شامل نگاهی ژرف و بینش‌مند به کشمکش یک نوجوان با بیماری روان است.

- Horn Book: روایت اول‌شخص و موجزِ مایلز (شخصیت اصلی رمان حاضر) بی‌واسطه و صمیمانه است.

درباره نیک شف

نیک شف (Nic Sheff) نویسنده، ستون‌نویس و فیلم‌نامه‌نویسی آمریکایی است که زندگی حرفه‌ای او به‌طور عمیقی با تجربه‌های زیسته‌اش از اعتیاد و بیماری‌های روان گره خورده است. او ستون‌نویس نشریه‌ی The Fix بوده و با نوشتن درباره‌ی اعتیاد، سلامت روان و فرایند بهبود، به یکی از صداهای شناخته‌شده در این حوزه تبدیل شده است. نیک شف نویسنده‌ی زندگی‌نامه‌هایی مهم درباره‌ی مبارزه‌ی شخصی خود با اعتیاد است. نخستین کتاب او با عنوان Tweak: Growing Up on Methamphetamines به‌طور مستقیم به تجربه‌ی رشد و زندگی درگیر با مت‌آمفتامین می‌پردازد. این اثر در فهرست پرفروش‌های نیویورک‌تایمز قرار گرفت و توجه گسترده‌ای را به خود جلب کرد. دومین کتاب او، We All Fall Down، ادامه‌ای بر همین مسیر شخصی است و ابعاد دیگری از سقوط، تلاش برای بهبود و مواجهه با پیامدهای اعتیاد را روایت می‌کند. نیک شف در روایت زندگی‌اش به‌صراحت از سال‌های نوجوانی و اوایل جوانی خود سخن می‌گوید؛ دورانی که با اعتیاد شدید به مواد مخدر و الکل دست‌وپنجه نرم می‌کرد و همزمان با مشکلات جدی سلامت روان ازجمله اختلال دوقطبی، افسردگی و روان‌پریشی روبه‌رو بود. این تجربه‌های دشوار شالوده‌ی دو کتاب نخست او را شکل داد.

نیک شف در نخستین رمان خود که به‌عنوان داستانی در قالب تریلر نوشته شده، تلاش کرده است همچنان به کاوش در مسائل روان‌شناختی ادامه دهد، اما این‌بار در بستری داستانی و تخیلی. انگیزه‌ی اصلی او برای پرداختن به این موضوع، مواجهه با تجربه‌ی دو نفر از دوستان خانوادگی‌اش بوده است؛ دو نوجوان دبیرستانی که به اسکیزوفرنی مبتلا شدند. او در جریان پژوهش درباره‌ی این بیماری دریافت که اسکیزوفرنی در افرادی که زمینه‌ی ژنتیکی دارند، پس از مصرف ماری‌جوانا زودتر بروز می‌کند. او در رمان خود می‌کوشد نشان دهد که تجربه‌ی بروز علائم اسکیزوفرنی در سنین نوجوانی چگونه می‌تواند زندگی فردی را که با فشارهای دبیرستان، روابط انسانی و شکنندگی این دوره‌ی حساس زندگی روبه‌روست، تحت‌تأثیر قرار دهد. بخش بزرگی از روایت این رمان از تجربه‌های شخصی نویسنده الهام گرفته شده، اما او آگاهانه از زندگی خود فاصله می‌گیرد تا داستانی مستقل خلق کند. هدف نهایی نیک شف از این اثر را انتقال این پیام دانسته‌اند که بیماری روان به‌معنای پایان زندگی یا محکومیت قطعی نیست و همچنان می‌توان امید، معنا و امکان ادامه‌ی زندگی را در دل آن جست‌وجو کرد. اسکیزو (Schizo) عنوان رمان نیک شف است.

این نویسنده افزون‌بر فعالیت‌های ادبی، به‌عنوان نویسنده در سریال تلویزیونی پرمخاطبی به نام The Killing نیز فعالیت داشته و تجربه‌ی خود را به دنیای تلویزیون و روایت داستانی در قالب تصویری نیز گسترش داده است. نیک شف به فعالیت‌های حمایتی و آگاهی‌بخش درباره‌ی اعتیاد نیز معروف بوده است. داستان زندگی او که در کتاب Beautiful Boy اثر پدرش (دیوید شف) روایت شده، تحسین گسترده‌ای به‌ویژه در زمینه‌ی افزایش آگاهی درباره‌ی اعتیاد کسب کرده است. نیک شف در اقتباس سینمایی (۲۰۱۸) از این اثر به‌عنوان مشاور حضور داشته است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

از جمله‌ی مهم‌ترین تقدیرها و جوایز مرتبط با نیک شف می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

- دریافت تقدیر از نهادهایی همچون انجمن آمریکایی پزشکی اعتیاد (ASAM)، کالج مشکلات وابستگی به مواد (CPDD) و جایزه‌ی هنر و ادبیات آکادمی آمریکایی روان‌پزشکی اعتیاد (AAAP).

- داستان زندگی او که عمدتاً از طریق کتاب‌های خودش و پدرش روایت شده، مورد تحسین گسترده‌ی منتقدان قرار گرفته و نیک شف را در فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار مجله‌ی Time قرار داده است.

- اقتباس سینمایی زندگی نیک شف تحت‌عنوان Beautiful Boy (۲۰۱۸) موفق به کسب جوایز متعدد شد. بازیگر نقش او در این فیلم، نامزد جوایز گلدن گلوب، SAG و بفتا شده است.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

کتاب اسکیزو با ترجمه‌ی نیلوفر خوش‌زبان در سال ۱۴۰۲ توسط نشر مون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است.‬

بخشی از کتاب اسکیزو

«ساعت حوالی ده‌ونیم است که جکی بالاخره می‌رود. پیشمان ماند و همراهمان شام خورد و دو قسمت از سریال پرورش شکست‌خورده را از نتفلیکس تماشا کردیم. البته مامانم قرص خورد و رفت خوابید. اما من و جکی و جین و بابا همه دور هم نشستیم و خندیدیم و بستنی خوردیم. کاش می‌توانستیم تمام شب بیدار بمانیم و سریال ببینیم، اما فردا باید برویم مدرسه و بابا مجبورمان کرد خاموشش کنیم.

برای همین، جکی سوار ماشین مامانش می‌شود و راه می‌افتد و می‌رود، و من به خانواده‌ام شب‌به‌خیر می‌گویم و فوری می‌روم سروقت کامپیوترم. دنبال صفحهٔ مربوط به قرعه‌کشی ایالت کالیفرنیا می‌گردم، اما معلوم نیست چرا صفحه لود نمی‌شود. لابد اینترنتمان مشکل دارد.

به هر حال مطمئنم که مبلغ لاتاری هنوز آن‌قدرها زیاد نشده که سایمن تالیور بخواهد بلیت بخرد. آن یارو توی مغازه می‌گفت الان به بیست‌میلیون رسیده. با سازوکارش کامل آشنا نیستم. باید فردا درباره‌اش جست‌وجو کنم.

کامپیوتر را خاموش می‌کنم و روی تختخوابم دراز می‌کشم. اما بعد صدای تلفنم را می‌شنوم که روی میز کنارم می‌لرزد.

پرستن است. اسمش را روی صفحه‌نمایش می‌بینم.

چشم‌غره می‌روم. خدایا. انگار من مشاور خانواده‌ام.»