کتاب تیم ایدئال

کتاب تیم ایدئال (Leading Teams) نوشته ریچارد هکمن و ترجمه هادی بهمنی و اثری است که نشر نوین آن را در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است. این کتاب به بررسی عمیق کار تیمی و رهبری تیم‌ها در سازمان‌ها می‌پردازد و می‌کوشد باتکیه‌بر پژوهش‌های علمی و مثال‌های واقعی، تصویری روشن و کاربردی از عوامل موفقیت یا شکست تیم‌ها ارائه دهد. نویسنده که یکی از چهره‌های برجسته‌ی روان‌شناسی سازمانی بوده، در این کتاب با زبانی قابل‌فهم و به دور از اصطلاحات تخصصی به رهبران، اعضای تیم‌ها، مشاوران و علاقه‌مندان عمومی نشان داده است که چگونه می‌توان تیم‌هایی ساخت که نه‌تنها به نتایج مطلوب دست پیدا کنند، بلکه تجربه‌ی همکاری و یادگیری معناداری برای اعضا رقم بزنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تیم ایدئال اثر ریچارد هکمن

کتاب تیم ایدئال (رهبری که صحنه را می‌چیند، تیمی که نتیجه می‌سازد) نوشته ریچارد هکمن و اثری است که به موضوع کار تیمی و رهبری تیم‌ها در محیط‌های کاری می‌پردازد. این کتاب با رویکردی پژوهش‌محور و با بهره‌گیری از مثال‌های واقعی به بررسی عوامل مؤثر بر موفقیت یا ناکامی تیم‌ها می‌پردازد. نویسنده‌ی این کتاب مرز میان تیم‌سازی و کار تیمی را ترسیم کرده و نشان داده است که ساختن تیم واقعی، انتخاب اعضا، تعیین مأموریت و ایجاد ساختار مناسب، پیش‌نیازهایی هستند که پیش از ورود به فاز همکاری و کار گروهی باید به آن‌ها توجه شود.

این کتاب بر پنج شرط کلیدی برای موفقیت تیم‌ها استوار است؛ داشتن تیم واقعی، جهت‌گیری قانع‌کننده، ساختار توانمندساز، محیط سازمانی حمایت‌کننده و آموزش کارشناسانه. هر فصل از این اثر به یکی از این شروط می‌پردازد و با مثال‌هایی از خطوط هوایی، گروه‌های موسیقی و تیم‌های تحلیل اقتصادی، مفاهیم را ملموس‌تر می‌کند. ریچارد هکمن همچنین به هزینه‌های شکست تیمی، اهمیت رهبری آگاهانه و نقش محیط سازمانی در عملکرد تیم‌ها توجه ویژه‌ای داشته است. کتاب تیم ایدئال نه‌تنها برای مدیران و رهبران سازمانی، بلکه برای پژوهشگران، مشاوران و علاقه‌مندان به موضوع تیم و همکاری گروهی نیز قابل‌استفاده است. عنوان اصلی و کامل این کتاب در زبان مبدأ عبارت است از Leading Teams: setting the stage for great performances. این کتاب ویراسته‌ی فاطمه عرب‌زاده است.

خلاصه کتاب تیم ایدئال

کتاب بر پایه‌ی این ایده بنا شده است که موفقیت تیم‌ها بیش از هر چیز به شرایط و بستری بستگی دارد که رهبران برای آن‌ها فراهم می‌کنند. ریچارد هکمن تأکید کرده است که رهبری تیم به‌معنای مدیریت لحظه‌به‌لحظه‌ی رفتار اعضا نیست؛ بلکه رهبر باید صحنه را به‌درستی بچیند تا تیم بتواند به‌طور مستقل و مؤثر عمل کند. او پنج شرط اساسی را برای کارآمدی تیم‌ها معرفی کرده است؛ وجود تیم واقعی با مرزهای مشخص و هدف مشترک، داشتن جهت‌گیری قانع‌کننده و الهام‌بخش، ساختار تیمی که توانمندساز باشد و مانع ایجاد نکند، محیط سازمانی حمایت‌کننده و آموزش و مربی‌گری کارشناسانه برای اعضا. نویسنده در بخش‌های مختلف کتاب با مقایسه‌ی دو شرکت هواپیمایی، تفاوت میان تیم‌هایی با ساختار کنترل‌شده و تیم‌هایی با آزادی عمل بیشتر را نشان داده است. او توضیح داده است که تیم‌های بیش‌ازحد مهندسی‌شده، اگرچه ثبات و کنترل بالایی دارند، خلاقیت و انگیزه‌ی اعضا را کاهش می‌دهند. در مقابل، تیم‌هایی با آزادی عمل بالا، اگرچه نوآوری بیشتری دارند، ممکن است دچار بی‌ثباتی و رفتارهای خودسرانه شوند. نویسنده راه‌حل را در ایجاد تعادل میان این دو رویکرد و فراهم‌کردن شرایطی می‌داند که هم خلاقیت و هم ثبات را تضمین کند. او به اهمیت خروجی تیم برای مشتریان، رشد توانایی‌های تیم و تجربه‌ی معنادار اعضا اشاره کرده و معیارهای موفقیت تیم را فراتر از صرفاً نتیجه‌ی نهایی می‌داند.

چرا باید کتاب تیم ایدئال را بخوانیم؟

کتاب تیم ایدئال با رویکرد علمی و کاربردی به خواننده کمک می‌کند تا فرایند شکل‌گیری، هدایت و رشد تیم‌ها را به‌درستی درک کند. این کتاب با ارائه‌ی مثال‌های واقعی و تحلیل‌های دقیق نشان داده است که موفقیت تیم‌ها تنها به مهارت‌های فردی اعضا یا سبک رهبری خلاصه نمی‌شود، بلکه به طراحی ساختار، تعیین اهداف روشن و ایجاد محیط حمایتی بستگی دارد. ریچارد هکمن با معرفی پنج شرط کلیدی، ابزارهایی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف تیم‌ها در اختیار قرار داده و به رهبران و اعضا کمک کرده است تا عملکرد تیمی را بهبود بخشند. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند دیدگاه تازه‌ای درباره‌ی رهبری، همکاری و حل تعارضات در تیم‌ها ایجاد کند و راهکارهایی برای عبور از چالش‌های رایج در کار گروهی ارائه دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی بهبود عملکرد تیم‌های کاری، رهبری مؤثر، حل تعارضات گروهی یا ارتقای فرهنگ همکاری در سازمان را دارند. همچنین اثر حاضر برای مدیران، رهبران تیم‌ها، مشاوران منابع انسانی، پژوهشگران حوزه‌ی مدیریت و هر فردی که به‌دنبال درک عمیق‌تر کار تیمی و عوامل موفقیت یا شکست آن است، مناسب است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

- هاروی هورنشتاین (استاد دانشگاه کلمبیا): کتاب تیم ایدئال با وضوح و طراوتی استثنایی نوشته شده و سرشار از توصیه‌هایی عملی است. مطالعه‌ی این اثر برای هر فردی که با تیم کار می‌کند یا می‌خواهد بداند چه چیزی باعث موفقیت یا شکست تیم‌ها می‌شود، ضروری است.

- ادوارد لاولر (استاد و مدیر مرکز سازمان‌های مؤثر در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، مدرسه‌ی کسب‌وکار مارشال): این کتاب همان چیزی است که مدت‌ها در انتظارش بودم؛ اثری در زمینه‌ی اثربخشی تیم‌ها. اثر حاضر مبتنی‌بر یافته‌ها و بینش‌های پژوهشگری برجسته در حوزه‌ی تیم‌هاست و همه‌ی نکات لازم را در بر گرفته است. کتاب حاضر جذاب، بسیار خواندنی و سرشار از توصیه‌هایی عملی و مفید است.

- کریس آرگریس (استاد بازنشسته‌ی دانشگاه هاروارد و مدیر گروه Monitor): این کتاب مملو از داستان‌های غنی و سازمان‌یافته است و به‌روشنی تحلیلی ظریف از رهبری مؤثر تیم‌ها ارائه می‌دهد. اثر حاضر گنجی برای متخصصان و پژوهشگران است.

- مایکل پوتز (مدیر ارشد توسعه‌ی کسب‌وکار و استراتژی): ریچارد هکمن ابزارهایی واقعی و کاربردی ارائه داده است که تمام باورهای شما درباره‌ی ایجاد تیم با عملکرد بالا را به چالش می‌کشد.

درباره ریچارد هکمن

ریچارد هکمن (J. Richard Hackman) در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۰ به دنیا آمد و در ۸ ژانویه‌ی ۲۰۱۳ درگذشت. او یکی از برجسته‌ترین روان‌شناسان اجتماعی و سازمانی و استاد ممتاز کانرز راب در دانشگاه هاروارد بوده است. هکمن نقش مهمی در توسعه‌ی نظریه‌های مربوط به تیم‌ها، طراحی کار و اثربخشی سازمان‌ها ایفا کرده است. در دوران کودکی با طبیعت و ورزش‌های بیرون از خانه، به‌ویژه ماهی‌گیری در کوهستان‌های بیگ‌هورن، پیوندی عمیق داشت که تا پایان عمر همراهش بود. در سال ۱۹۶۲ مدرک کارشناسی ریاضی را از کالج مک‌موری دریافت کرد؛ سپس تحصیلات خود را در روان‌شناسی اجتماعی ادامه داد و در سال ۱۹۶۶ مدرک دکترای خود را از دانشگاه ایلینوی گرفت. مسیر علمی این نویسنده‌ی آمریکایی که از ریاضیات به روان‌شناسی گذشت، بعدها در سبک پژوهشی او نمایان شد؛ جایی که مدل‌سازی دقیق، توجه به سنجش و طراحی سیستم‌ها و شرایط مؤثر بر رفتار انسان از ویژگی‌های اصلی آثار او بود. او تا سال ۱۹۸۶ در دانشگاه ییل به تدریس پرداخت و سپس به دانشگاه هاروارد منتقل شد. بخش اعظم فعالیت‌های پژوهشی و مشاوره‌ای او در زمینه‌ی طراحی سازمان، تیم‌ها و رهبری گروه‌های خودگردان در همین دانشگاه ادامه یافت. هکمن پژوهش‌های گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف روان‌شناسی اجتماعی و سازمانی انجام داد؛ ازجمله پویایی‌های تیم، عملکرد گروه‌ها، تأثیرات اجتماعی بر رفتار فردی و طراحی سازمان‌ها و تیم‌های خودگردان.

یکی از برجسته‌ترین دستاوردهای ریچارد هکمن نشان‌دادن این نکته بود که موفقیت یا شکست تیم‌ها تنها به ویژگی‌های فردی اعضا بستگی ندارد؛ بلکه نتیجه‌ی طراحی درست تیم، تعریف شفاف نقش‌ها، مرزبندی مناسب، جهت‌گیری مشترک، حمایت سازمانی و هدایت و مربی‌گری به‌موقع است. او همچنین در زمینه‌ی طراحی شغل و مدل ویژگی‌های شغلی (Job Characteristics Theory) تأثیرگذار بود و ابزارهایی مانند Job Diagnostic Survey را برای ارزیابی پتانسیل انگیزشی شغل‌ها توسعه داد. ریچارد هکمن علاوه‌بر فعالیت‌های دانشگاهی به سازمان‌های مختلف مشاوره می‌داد و از این طریق پژوهش‌های خود را با مسائل واقعی مدیریت و سازمان‌ها پیوند می‌زد. او عضو هیئت‌تحریریه‌ی چندین نشریه‌ی تخصصی بود و جوایز متعددی هم دریافت کرد. این نویسنده در سال ۱۹۹۸ به‌عنوان همکار هیولت در مرکز مطالعات پیشرفته‌ی علوم رفتاری دانشگاه استنفورد فعالیت کرد و در هیئت مشورتی علم اطلاعات و همچنین هیئت‌امنای ارکستر اتاقی اورفئوس عضویت داشت. او علاوه‌بر مقالات متعدد، کتاب‌های تألیفی و ویراستاری بسیاری در حوزه‌ی روان‌شناسی اجتماعی و سازمانی منتشر کرد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به کتاب تیم ایدئال (Leading Teams: setting the stage for great performances) اشاره کرد. آثار ریچارد هکمن به بررسی عمیق چگونگی عملکرد تیم‌ها، اثرات رهبری و طراحی کار بر عملکرد گروه‌ها پرداخته و مرجع معتبر در حوزه‌ی علوم رفتاری و مدیریت سازمانی محسوب شده است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

ریچارد هکمن جایزه‌ی مشارکت علمی برجسته را از بخش ۱۴ انجمن روان‌شناسی آمریکا دریافت کرد. جایزه‌ی روان‌شناس گروهی سال از بخش پویایی گروهی (Group Dynamics) همین انجمن جایزه‌ی دیگر این نویسنده بود. او از آکادمی مدیریت نیز جوایز متعددی دریافت کرد؛ ازجمله جایزه‌ی پژوهشگر برجسته، جایزه‌ی دستاورد یک عمر در رفتار سازمانی، جایزه‌ی کتاب تری و جایزه‌ی استاد برجسته. این نویسنده که در دانشگاه‌های ییل و هاروارد، رئیس ۳۸ رساله‌ی دکتری بود، جوایز متعددی در حوزه‌ی تدریس دریافت کرد؛ ازجمله جایزه‌ی برتری در راهنمایی دکترای اورِوِرت مندلسون از شورای تحصیلات تکمیلی هاروارد به‌پاس راهنمایی دانشجویان دکتری. جایزه‌ی استعدادهای خلاق آمریکا (AIR) در حوزه‌ی سنجش رفتار فردی و گروهی، جایزه‌ی کمک علمی برجسته از بخش روان‌شناسی سازمانی و صنعتی انجمن روان‌شناسی آمریکا و دو جایزه‌ی پژوهشگر و مدرس برجسته از آکادمی مدیریت از جوایز ریچارد هکمن بوده است.

بخشی از کتاب تیم ایدئال

«بیایید با آزمونی کوچک شروع کنیم. این سه پرسش از آزمون شهروندی دانش‌آموزان کلاس چهارم در ایالت اوهایو آورده شده است. قانون‌گذاری بر عهدهٔ کدام شاخه از فرمانداری ایالت اوهایوست؟ الف. قضاییه ب. مجریه ج. مقننه کدام‌یک از افراد زیر در حال مصرف چیزی است؟ الف. کارمن سگش را به پیاده‌روی می‌برد. ب. جلیل پیراهن جدیدی می‌خرد. ج. دِیل کارت‌های بیسبال را مرتب می‌کند. اگر افراد برای تکمیل پروژه‌ای، مثل ساختمان‌سازی، همکاری کنند، به‌احتمال‌زیاد آن کار... الف. سریع‌تر تمام می‌شود. ب. بیشتر طول می‌کشد. ج. به اتمام نمی‌رسد. از پاسخ پرسش اول (مقننه) و پرسش دوم (خرید پیراهن) تقریباً مطمئنم، پس دانشم دربارهٔ ساختار حکومت و اقتصاد دست‌کم در حد دانش‌آموزان کلاس چهارم است. پرسش سوم چطور؟ به‌گفتهٔ دانشجوی هاروارد که این آزمون را از زادگاهش اوهایو آورده بود، تصحیح‌کنندگانْ گزینهٔ الف (اتمام سریع‌تر کار) را پاسخ درست می‌دانستند؛ اما تجربه‌هایمان از پروژه‌های تیمی را که مرور کردیم، دربارهٔ درستی این پاسخ تردید داشتیم. خیلی از تیم‌هایی که با آن‌ها همکاری کرده‌ایم، به نتیجهٔ مطلوبی نرسیدند. چنین پرسشی گیج‌کننده است. از طرفی، گزینهٔ الف باید درست باشد؛ یعنی تیم‌ها، در مقایسه با افراد، منابع بیشتر و متنوع‌تری دارند و در آماده‌سازی و بهره‌برداری از این منابع نیز منعطف‌ترند. همچنین بستری برای یادگیری اعضا از همدیگر فراهم می‌کنند که منبع بزرگ‌تری از دانش و تخصص به وجود می‌آورد. افزون بر این، همواره احتمال دستیابی تیم‌ها به نتایج حیرت‌انگیز وجود دارد؛ مثلاً محصولی خارق‌العاده، باکیفیت یا جالب بسازند. این مزایا بسیار مهم‌اند؛ به همین دلیل، امروزه تیم‌سازی ابزار محبوبی برای اجرای فعالیت‌های سازمانی است. از سوی دیگر، با اینکه جادوی کار تیمی شگفت‌انگیز است، به‌ندرت می‌توان آن را به چشم دید. کارهای تیمی معمولاً بیشتر طول می‌کشد (گزینهٔ ب) یا اصلاً به نتیجه نمی‌رسد (گزینهٔ ج). وقتی در اولین روز کلاس به دانشجویانم گفتم باید پروژه‌های گروهی انجام بدهند، تعدادی از آن‌ها گلایه کردند که خاطرات خوبی از کار گروهی نداشتند. همچنین اگر نتایج تیم‌ها را با عملکرد انفرادی همان تعداد مقایسه کنیم، در اغلب موارد شاهدیم که افراد بهتر از تیم‌ها عمل می‌کنند. این کتاب برای رفع همین سردرگمی نوشته شده و هدفش راهنمایی رهبران و اعضا برای بهبود عملکرد تیمشان است تا شاید بتوانند جادوی کار تیمی را به واقعیت تبدیل کنند."