کتاب انقلاب مشروطیت

کتاب انقلاب مشروطیت نوشته گروه نویسندگان و ترجمه پیمان متین، اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ معاصر ایران است. این کتاب که توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده (چاپ سوم: ۱۴۰۳)، مجموعه‌ای از مقالات دانشنامه‌ی ایرانیکا را گردآوری و ترجمه کرده است. موضوع اصلی این اثر بررسی ابعاد مختلف انقلاب مشروطیت ایران، از زمینه‌های فکری و اجتماعی تا پیامدهای سیاسی و فرهنگی این رویداد است. نویسندگان که از پژوهشگران برجسته‌ی حوزه‌ی ایران‌شناسی و تاریخ معاصر هستند، هرکدام متناسب با تخصص خود به یکی از جنبه‌های انقلاب مشروطیت پرداخته‌اند. این کتاب خواننده را با سیر تاریخی، زمینه‌های اجتماعی، نقش گروه‌های مختلف و تأثیرات این انقلاب بر جامعه‌ی ایرانی آشنا می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انقلاب مشروطیت

کتاب انقلاب مشروطیت (از سری مقالات دانشنامه‌ی ایرانیکا) با گردآوری و ترجمه‌ی مقالاتی از دانشنامه‌ی ایرانیکا توسط گروه نویسندگان و پیمان متین، تصویری جامع و چندلایه از انقلاب مشروطیت ایران ارائه ادده است. این کتاب در قالب هفت مقاله‌ی مستقل به بررسی زمینه‌های فکری، رخدادهای تاریخی، قانون اساسی، پیامدهای اجتماعی و سیاسی، احزاب، مطبوعات و تأثیرات ادبی این انقلاب پرداخته است. هر فصل توسط پژوهشگری متخصص نگاشته شده و زیر نظر احسان یارشاطر ویرایش شده است. این کتاب با پیشگفتار و مقدمه‌ای تحلیلی آغاز می‌شود؛ سپس هر فصل به یکی از ابعاد انقلاب مشروطیت اختصاص یافته است. این اثر به روایت تاریخی رویدادها بسنده نکرده و زمینه‌های فکری و اجتماعی، نقش گروه‌های مختلف اجتماعی و روشنفکران و تأثیرات بلندمدت انقلاب بر ساختار سیاسی و فرهنگی ایران را بررسی کرده است.

کتاب انقلاب مشروطیت که زیر نظر احسان یارشاطر منتشر شده، با مقدمه‌ای به قلم ن‍اص‍ر ت‍ک‍م‍ی‍ل‌ ه‍م‍ای‍ون‌ آغاز شده است. همچنین بخش ضمیمه‌ی این کتاب با عنوان کتاب‌شناسی نشریات و جراید عصر مشروطیت نوشته‌ی علی‌اکبر سعیدی سیرجانی است. نام نویسندگان کتاب حاضر عبارت است از «عباس امانت»، «وَنِسا مارتین»، «سعید امیرارجمند»، «منصوره اتحادیه» (نظام مافی)، «علی‌اکبر سعیدی سیرجانی» و «سرور سرودی». این کتاب تلاش کرده است تا سؤالات و ابهامات پیرامون رویداد مشروطه را بررسی کند و تصویری روشن از فرازونشیب‌های این انقلاب ارائه دهد.

خلاصه کتاب انقلاب مشروطیت

کتاب با تمرکز بر ابعاد گوناگون انقلاب مشروطیت، پیام اصلی خود را حول ضرورت تحول ساختار سیاسی و اجتماعی ایران در آغاز قرن بیستم سامان داده است. نویسندگان با بررسی زمینه‌های فکری و اجتماعی نشان داده‌اند که انقلاب مشروطیت حاصل تلاقی اندیشه‌های نوگرایانه، مطالبات عدالت‌خواهانه و مقاومت در برابر استبداد و نفوذ بیگانگان بوده است. در فصل نخست به نقش روشنفکران، روحانیون، تجار و گروه‌های اجتماعی مختلف در شکل‌گیری اندیشه‌های مشروطه‌خواهی پرداخته و تأکید شده که این انقلاب خواستار محدودکردن قدرت مطلقه‌ی شاه و به‌دنبال ایجاد نهادهای مدنی، قانونمندی و عدالت اجتماعی بوده است. فصل‌های بعدی رخدادهای مهم تاریخی، تصویب قانون اساسی، شکل‌گیری احزاب سیاسی و تأثیر مطبوعات را بررسی کرده‌اند. به اختلافات داخلی، نقش نیروهای خارجی و چالش‌های تحقق دموکراسی و آزادی نیز توجه شده است. کتاب با تحلیل پیامدهای انقلاب به این نتیجه رسیده که هرچند دستاوردهای مشروطیت با موانع و ناکامی‌هایی روبه‌رو شد، تأثیر آن بر هویت ملی، ساختار سیاسی و فرهنگ ایران ماندگار بوده است.

چرا باید کتاب انقلاب مشروطیت را بخوانیم؟

کتاب انقلاب مشروطیت با گردآوری مقالات مستند و تحلیلی از پژوهشگران برجسته، فرصتی کم‌نظیر برای آشنایی عمیق با یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ معاصر ایران فراهم کرده است. این کتاب روایت تاریخی رویدادها را ارائه می‌دهد و به تحلیل زمینه‌های فکری، اجتماعی و فرهنگی انقلاب می‌پردازد. کتاب حاضر امکان مطالعه‌ی هدفمند و مقایسه‌ی دیدگاه‌های مختلف را فراهم آورده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر با سیر تحول اندیشه‌های سیاسی، نقش گروه‌های اجتماعی، چالش‌های قانون‌گذاری و تأثیرات بلندمدت انقلاب مشروطیت بر جامعه‌ی ایرانی آشنا می‌شود. این کتاب به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر ریشه‌ها و پیامدهای تحولات سیاسی و اجتماعی ایران هستند، منبعی سودمند به شمار می‌رود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب انقلاب مشروطیت به دوستداران تاریخ معاصر ایران، پژوهشگران علوم سیاسی و اجتماعی، دانشجویان رشته‌های تاریخ و علوم انسانی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌ی تحولات سیاسی و اجتماعی ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر به کسانی که به‌دنبال تحلیل‌های مستند و چندجانبه درباره‌ی انقلاب مشروطیت و پیامدهای آن هستند، توصیه می‌شود.

درباره پیمان متین

پیمان متین متولد فروردین ۱۳۴۶ در تهران، پژوهشگر، نویسنده و پزشکی ایرانی است که خاستگاه خانوادگی پدری او به کوردهای سنندج و خانواده‌ی مادری‌اش به گیلک‌های لنگرود بازمی‌گردد. تحصیلات ابتدایی را در مشهد و دوره‌ی متوسطه را در دبیرستان البرز در تهران گذراند. پس از دریافت دیپلم تجربی در سال ۱۳۶۵ در رشته‌ی پزشکی ادامه‌ی تحصیل داد و در سال ۱۳۷۲ از دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپورِ اهواز فارغ‌التحصیل شد. علاقه‌ی عمیق او به علوم انسانی و اجتماعی موجب گرایش جدی‌اش به مطالعات علوم سیاسی، تاریخ و زبان‌شناسی شد؛ پس تمرکز پژوهشی او در دهه‌ی ۱۳۷۰ بر فرهنگ‌نگاری و در دهه‌ی ۱۳۸۰ بر دانشنامه‌نگاری قرار گرفت. با انتشار شش فرهنگ تخصصی زبان انگلیسی و سرپرستی پروژه‌های بزرگ مرتبط با تاریخ و فرهنگ ایران‌زمین، ازجمله ترجمه‌ی دانشنامه‌ی ایرانیکا و تدوین مجموعه‌های متعدد علمی و فرهنگی، نقش مؤثری در این حوزه‌ها ایفا کرد. پیمان متین افزون‌بر دکتری پزشکی، دارای دکتری انسان‌شناسی از دانشگاه دولتی ایروان بوده و برای نخستین‌بار رشته‌ی انسان‌شناسی پزشکی را در ایران معرفی و در دانشگاه تهران تدریس کرده است. او همچنین بنیان‌گذار مؤسسه‌ی فرهنگی و هنریِ عصر انسان‌شناسی ایرانیان بوده و بیش از ۳۰ کتاب و ۱۵۰ مقاله‌ی علمی‌ - پژوهشی منتشر کرده است. پیمان متین در کنار فعالیت‌های پژوهشی، به طبابت نیز مشغول بوده است. از آثار مکتوب او می‌توان اشاره کرد به کتاب‌های «انقلاب مشروطیت»، «خرما: آیین و استراتژی؛ یک بررسی اتنوبوتانیک»، «پوشاک در ایران زمین؛ از سری مقالات دانشنامه‌ی ایرانیکا»، «بیماری و فرهنگ»، «از جام پیاله تا استکان نعلبکی»، «مبانی انسان‌شناسی پزشکی» و «بدن اسطرلابی (درآمدی بر فلسفه‌ی طب عامه)».

بخشی از کتاب انقلاب مشروطیت

«آماری از جمعیت باسواد در دوران قاجار در دست نیست، اما می‌توان حدس زد که تعداد افراد باسواد در آن دوره بسیار کم بوده است. تا آغاز عصر پهلوی بودند افرادی که قادر به «خواندن» قرآن و کتب دعا بوده‌اند؛ تلمذ در مدارس دینی نیز شامل حفظ کردن روایات قرآنی می‌شد. نادرزنانی بودند که توان خواندن داشتند و آن عدهٔ قلیل نیز نوشتن نمی‌دانستند. سواد به‌معنای واقعی‌اش، محدود به اقلیتی کوچک بود؛ شامل برخی اشراف و روحانیون. لقب «میرزا» (به‌معنای «امیرزاده») پیش از نام فردی که توان خواندن و نوشتن داشت می‌آمد. آمار روزنامه‌خوانان در زمان ناصرالدین‌شاه (دورهٔ حکومت: ۱۲۶۴-۱۳۱۳ ق. / ۱۸۴۸-۱۸۹۶ م.)، خود نشان از حقیقت امر دارد؛ به‌طوری‌که چهار روزنامهٔ دولتی وجود داشت و تنها ۱۱۰۰ مشترک از برایشان. مقامات دربار، دولتمردان، مستمری‌بگیران دولت، اشراف، و خوانین محلی می‌بایست مشترک این روزنامه‌ها شوند، و آن عده که از پرداخت حق اشتراک غفلت می‌کردند، معادل حقوق دولتی خود، جریمهٔ نقدی می‌شدند. سایر افراد هم به‌شرط قبول این شرایط، می‌توانستند به اشتراک این روزنامه‌ها درآیند.»