کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره)

کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) نوشته یعقوب نعمتی وروجنی به بررسی نسبت میان ترور، خشونت سیاسی و اندیشه‌ی اسلامی می‌پردازد. نویسنده به مبانی نظری ترور و تروریسم و به نمونه‌های تاریخی آن در جهان و ایران توجه کرده است. سپس با رجوع به منابع فقهی، مفاهیمی مانند محاربه، جهاد، خشونت و دفاع مشروع را در ارتباط با ترور تحلیل کرده و در ادامه، دیدگاه و سیره‌ی آیت‌الله سید روح‌الله خمینی را درباره‌ی این پدیده استخراج کرده است. نشر امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) اثر یعقوب نعمتی وروجنی

کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) به قلم یعقوب نعمتی وروجنی پژوهشی است که به‌دنبال پاسخ به این پرسش‌هاست که اسلام درباره‌ی ترور چه می‌گوید و آیا می‌توان آن را به‌عنوان منبع نظری تروریسم معرفی کرد یا نه. نویسنده در مقدمه از فقر ادبیات موضوع در زبان فارسی سخن گفته و توضیح داده است که این پژوهش در اصل پایان‌نامه‌ی کارشناسی‌ارشد اندیشه‌ی سیاسی در اسلام در پژوهشکده‌ی امام خمینی و انقلاب اسلامی بوده است.

در کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) چهار فصل اصلی دیده می‌شود. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و تعاریف ترور، تروریست و تروریسم را از فرهنگ‌ها و دانشنامه‌های سیاسی و اجتماعی گردآوری و مقایسه کرده است. در همین فصل انواع ترور مانند ترور شخصیت، ترور دولتی، تروریسم بین‌المللی، تروریسم هسته‌ای و سایبرتروریسم معرفی و تاریخچه‌ای نسبتاً مفصل از ترور در جهان و ایران ارائه شده است.

کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) در فصل دوم به‌سراغ مصادیق عینی ترور در تاریخ اسلام رفته است؛ از تلاش‌های مشرکان برای ترور پیامبر اسلام، ماجرای لیله‌المبیت و توطئه‌های یهود بنی‌نضیر تا ترور خلفای راشدین، شکل‌گیری خوارج و سپس دوره‌های اموی و عباسی و نقش خوارج و اسماعیلیه نزاری. در ادامه جریان‌های متأخر مانند وهابیت و سازمان مجاهدین خلق به‌عنوان نمونه‌های معاصر خشونت سازمان‌یافته بررسی شده‌اند.

در فصل سومِ کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) نویسنده به‌سراغ مبانی فقهی و کلامی می‌رود. ابتدا جایگاه فقه در استخراج احکام عملی مسلمانان توضیح داده شده است و سپس مفهوم ترور در فقه و نسبت آن با محاربه، جهاد، خشونت و دفاع مشروع تحلیل شده است. پرسش محوری این است که آیا مفاهیمی مانند جهاد می‌توانند مستمسک اقدامات تروریستی شوند یا برعکس، مرزهای روشنی میان جهاد مشروع و ترور ترسیم می‌کنند.

ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) در فصل چهارم به اندیشه و عمل آیت‌الله سید روح‌الله خمینی درباره‌ی ترور می‌پردازد. نویسنده پس از طرح اجمالی مبانی فکری آیت‌الله سید روح‌الله خمینی، از لابه‌لای سخنان و پیام‌ها و مواضع عملی او، تعریف ترور، داوری ارزشی نسبت به آن، نحوه‌ی مواجهه با اقدامات تروریستی در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ و نیز نگاه او به تروریسم دولتی اسرائیل و نهضت‌های آزادی‌بخش را استخراج کرده است.

در پایان کتاب حاضر جمع‌بندی کوتاهی از نتایج پژوهشِ یعقوب نعمتی وروجنی آمده است.

خلاصه کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره)

ترور پدیده‌ای تاریخی و چندوجهی است که هم به حالت ترس جمعی و هم به کنش خشونت‌آمیز برای رسیدن به اهداف سیاسی اشاره دارد. نویسنده با مرور تعاریف متعدد بر عناصری مانند خشونت، غیرقانونی‌بودن، ایجاد رعب و هدف سیاسی تأکید و انواع و شیوه‌های تروریستی را دسته‌بندی کرده است. این کتاب با بررسی نمونه‌های تاریخی در جهان، ایران و تاریخ اسلام نشان می‌دهد که ترور هم از سوی دولت‌ها و هم از سوی گروه‌های معارض به‌ کار رفته است.

بحث اصلی دررابطه‌با این پرسش است که اسلام با توجه به مبانی معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و جهان‌بینی خود، چه نسبتی با ترور دارد؟ یعقوب نعمتی وروجنی با تحلیل مفاهیمی مانند محاربه، جهاد، خشونت و دفاع مشروع، مرز میان کنش مشروع دفاعی و اقدام تروریستی را توضیح داده و در نهایت، دیدگاه آیت‌الله سید روح‌الله خمینی را به‌عنوان نمونه‌ای معاصر از قرائت سیاسی اسلام درباره‌ی ترور و تروریسم بازسازی کرده است.

چرا باید کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) را بخوانیم؟

کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) تصویری از مفاهیمی مانند ترور، تروریسم و انواع آن ارائه می‌دهد و آن‌ها را با تاریخ اسلام و فقه اسلامی پیوند می‌زند. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند تفاوت میان جهاد، دفاع مشروع و ترور را در چارچوب منابع اسلامی بهتر درک کند و با تحلیل مواضع آیت‌الله سید روح‌الله خمینی، با ترور، تروریسم دولتی و گروهی آشنا شود.

خواندن کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، مطالعات اسلامی و روابط بین‌الملل پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر بحث‌های نظری و رسانه‌ای درباره‌ی نسبت اسلام و تروریسم هستند و به‌دنبال متنی تحلیلی بر پایه‌ی منابع اسلامی و تجربه‌ی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران می‌گردند.

درباره یعقوب نعمتی وروجنی

یعقوب نعمتی وروجنی زاده‌ی یک اسفند ۱۳۵۸ و دارای مدرک دکتری علوم سیاسی از دانشگاه تهران بوده است. او پژوهشگر، روزنامه‌نگار، نویسنده و مترجمی ایرانی است.

بخشی از کتاب ترور از دیدگاه اسلام و امام خمینی (ره)

«فصل چهارم: مبانی اندیشهٔ امام خمینی (ره)

در این فصل خواهیم کوشید تا پدیدهٔ ترور را در اندیشهٔ امام خمینی (ره)، مورد بررسی قرار دهیم. هدف از بررسی، این است که بدانیم امام‌خمینی چه رویکردی به پدیدهٔ ترور و تروریسم دارند و در برابر آن چه موضعی اتخاذ می‌کنند. در پی این هستیم که مفهوم ترور را در دیدگاه ایشان تعریف نماییم و سپس جهت‌گیری ارزش ایشان در برابر این پدیده را بررسی کرده و در صورت امکان، نظر قطعی و صریح ایشان نسبت به این پدیده را مورد شناسایی قرار دهیم. از آنجایی که ترور در حالت کلی، پدیده‌ای سیاسی است، پس بهترین کار این است که در اندیشهٔ سیاسی ایشان، به‌دنبال بررسی این پدیده باشیم، فلذا تمرکز اصلی ما در این پژوهش، بر روی اندیشهٔ سیاسی ایشان خواهد بود.

بررسی پدیدهٔ ترور در اندیشهٔ امام خمینی، از جهاتی برای طرح کلی این پژوهش نیز سودمند خواهد بود. اولاً اینکه ایشان خود یک اندیشمند بزرگ مسلمان بودند و اندیشه‌های ایشان در تبیین نظر کلی اسلام، بسیار باارزش است، از سوی دیگر، ایشان در حوزهٔ سیاست و امور سیاسی جامعه، دارای آرا و دیدگاه‌های حائز اهمیتی هستند. همچنین، ایشان رهبر یک انقلاب بزرگ بودند. انقلابی که توانست یکی از رژیم‌های استبدادی و دست‌نشانده را سرنگون سازد و نظامی به نام جمهوری اسلامی جایگزین آن نماید. علاوه بر رهبری انقلاب و تأسیس نظام جمهوری اسلامی، ایشان به مدت ده سال به اداره، سرپرستی و راهبری این نظام همت گماشت، که ادارهٔ جامعه و نظام سیاسی، و تجارب عملی و نظری وی در خلال این مدت نسبتاً طولانی، نظرات سیاسی ایشان را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دیدگاه‌های اسلامی، مطرح می‌سازد.»