کتاب فانوسی که افسانه نبود

کتاب فانوسی که افسانه نبود نوشته حمید حسام، توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است. این اثر به روایت زندگی و خاطرات سردار شهید حسن ترک، فرمانده‌ی گردان کمیل لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله و فرمانده‌ی طرح و عملیات لشکر ۳۲ انصارالحسین پرداخته است. نویسنده با بهره‌گیری از دفتر‌های یادداشت شهید، مصاحبه با ده‌ها نفر از خانواده و همرزمان و منابع مکتوب متعدد، تصویری از زندگی، اندیشه و سلوک فرمانده‌ی جوان ارائه داده است. ساختار کتاب براساس روایت اول‌شخص از زبان شهید شکل گرفته و تلاش شده تا با پژوهشی گسترده و روایتی بدیع، ابعاد مختلف شخصیت و نقش‌آفرینی او در جنگ ایران و عراق بازنمایی شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فانوسی که افسانه نبود اثر حمید حسام

کتاب فانوسی که افسانه نبود (خاطرات سردار شهید حسن ترک؛ فرمانده‌ی گردان کمیل لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله، فرمانده‌ی طرح و عملیات لشکر ۳۲ انصارالحسین) به قلم حمید حسام، روایتی مستند از زندگی شهید حسن ترک را ارائه می‌دهد؛ فرمانده‌ای که در میان همرزمان و فرماندهان جنگ ایران و عراق به الگویی کم‌نظیر تبدیل شد. این کتاب باتکیه‌بر اسناد، یادداشت‌های شخصی شهید، مصاحبه با ۸۴ نفر از نزدیکان و همرزمان و همچنین منابع مکتوب، تصویری چندوجهی از زندگی، باورها و نقش‌آفرینی او در تحولات اجتماعی و نظامی دهه‌های پرحادثه‌ی ایران ترسیم کرده است.

ساختار کتاب فانوسی که افسانه نبود بر پایه‌ی روایت اول‌شخص از زبان شهید ترک استوار است و نویسنده با انتخاب این زاویه‌ی دید تلاش کرده تا صداقت و صمیمیت روایت را حفظ کند و خواننده را به تجربه‌ای نزدیک از زیست و دغدغه‌های یک فرمانده جوان ببرد. در کنار روایت اصلی، پاورقی‌ها و اسناد ضمیمه نیز به غنای مستندات افزوده‌ است. کتاب حاضر نه‌تنها به فرازونشیب‌های زندگی شخصی و خانوادگی شهید می‌پردازد، بلکه زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی و سیاسی دوران نوجوانی تا شهادت او را بازتاب می‌دهد و تصویری از فضای جلسات قرآنی، فعالیت‌های فرهنگی و مبارزاتی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ و سپس حضور در جبهه‌ها را ارائه می‌کند.

خلاصه کتاب فانوسی که افسانه نبود

کتاب از کودکی و نوجوانی سردار شهید حسن ترک آغاز می‌شود؛ زمانی که با نام فرامرز در خانواده‌ای مذهبی و اهل مهاجرت رشد می‌کند و مادرش همواره آرزوی بزرگی برای او در دل دارد. اثر با خاطره‌ی حضور در جلسات قرآن، دوستی‌های عمیق با سید جعفر حجازی و سعید تابلویی و تلاش برای فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی در همدان ادامه می‌یابد. نویسنده به فضای اجتماعی و سیاسی آن دوران می‌پردازد؛ از مبارزات دانش‌آموزی و فعالیت در انجمن اسلامی دبیرستان تا حضور در حزب جمهوری اسلامی و جلسات نهج‌البلاغه. با آغاز جنگ هشت‌ساله، دغدغه‌ی انتخاب میان فعالیت فرهنگی و حضور در جبهه، ذهن حسن ترک را به خود مشغول می‌کند. او و دوستانش با واگذاری مسئولیت‌های فرهنگی به افراد شایسته، راهی سپاه می‌شوند و پس از گذراندن دوره‌های سخت آموزشی، به جبهه می‌روند. نویسنده همزمان با شرح عملیات متعدد، آموزش‌ها و سختی‌های پادگان، به رشد معنوی و اخلاقی شخصیت‌ها نیز توجه می‌کند. او با نقل خاطرات، گفت‌وگوها و جزئیات روزمره، تصویری زنده از فضای جنگ، دوستی‌ها، دلتنگی‌ها و آرمان‌خواهی نسل جوان آن دوران ارائه می‌دهد. کتاب در عین وفاداری به مستندات، تلاش کرده است تا روحیه، انگیزه و معنویت حسن ترک و همرزمانش را بازتاب و نشان دهد که چگونه فرمانده‌ای جوان باتکیه‌بر ایمان، اخلاق و رفاقت، به الگویی برای دیگران تبدیل شد.

چرا باید کتاب فانوسی که افسانه نبود را بخوانیم؟

کتاب فانوسی که افسانه نبود با روایتی مستند، امکان آشنایی با زندگی و اندیشه‌های یکی از فرماندهان جوان جنگ ایران و عراق را فراهم می‌کند. ساختار اول‌شخصِ روایت و بهره‌گیری از اسناد و خاطرات دست‌اول، به خواننده این فرصت را می‌دهد تا با فضای اجتماعی، فرهنگی و معنوی دهه‌ی ۱۳۶۰ و نیز چالش‌ها و انتخاب‌های نسل جوان در مواجهه با جنگ و مسئولیت‌های اجتماعی آشنا شود. این کتاب نه‌تنها تصویری از رشادت و ایثار، بلکه از رشد اخلاقی، معنوی و دغدغه‌های روزمره یک نسل ارائه می‌دهد و می‌تواند برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر تاریخ معاصر ایران و نقش انسان‌های عادی در تحولات بزرگ هستند، الهام‌بخش باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ معاصر ایران، پژوهشگران جنگ ایران و عراق، فعالان فرهنگی و اجتماعی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت سلوک اخلاقی و معنوی نسل جوان در دوران جنگ هشت‌ساله را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین این ناداستان به کسانی که به‌دنبال الگوهای واقعی از رفاقت و مسئولیت‌پذیری و رشد فردی هستند، توصیه شده است.

درباره حمید حسام

حمید حسام، نویسنده‌ی کتاب فانوسی که افسانه نبود، دانش‌آموخته‌ی مقطع کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی ادبیات فارسی از دانشگاه تهران و فردی بوده است که دوران جوانی خود را در جبهه‌های جنگِ هشت‌ساله در نقش دیده‌بان گذراند. این نویسنده وقایع دوران معاصر را هم با دقتْ ثبت و ضبط کرده و با بهره‌گیری از ادبیات، آن‌ها را به‌گونه‌ای ارائه داده که هم برای مخاطبان معاصر و هم نسل‌های آینده قابل‌درک و الهام‌بخش باشد.

بخشی از کتاب فانوسی که افسانه نبود

«وقتی مادرم جلوی درِ حیاط را آب و جارو می‌کرد، حاج همت رسید. مدت‌ها بود که او را ندیده بودم. چهره‌اش خسته نشان می‌داد اما زنگ صدای همیشگی را داشت؛ گرم و مهربان و مصمم و البته با یک‌سینه حرف. آن‌قدر صمیمی شده بودیم که سرِ درددل را باز کند و بگوید: «توی سرپل‌ذهاب مأموریت گرفته‌ایم. چند ماه است که روی ارتفاعات بمو کار می‌کنیم. اما تعدادی از بچه‌های قدیمی که رویشان خیلی حساب باز می‌کردم تنهایم گذاشتند و رفتند!»

هیچ‌وقت حاج همت را این‌اندازه غریب و دلتنگ ندیده بودم و تمایل نداشتم اندوه آن مرد خدایی را بیشتر ببینم. اما وقتی گفت که حاج حسین همدانی و شما هرجا که باشید محرم اسرار لشکر ۲۷ هستید، حدس زدم که تمایل دارد بچه‌های قدیمیِ جنگ در استان همدان مثل عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس و مسلم‌بن‌عقیل دستِ فرماندهی لشکر ۲۷ را بگیرند. این حدس وقتی که به سرپل‌ذهاب رفتم، تبدیل به یقین شد.

حاج همت پشت خط بود و تلفنی از حاج حسین کمک می‌خواست. حرف‌های همت را نمی‌شنیدم اما پاسخ‌های حاج حسین را به‌وضوح متوجه شدم که در جوابِ همت گفت: «همت جان، راحت باش. فقط بگو چه خدمتی از من برمی‌آید.» و با ادبیات خاص خودش جواب داد: «شکرِ خدا بچه‌های ناب کم ندارم. شما بگو کدامشان را می‌خواهی.» همت درخواستش را که گفت، حاج حسین گوشی را دم دهانش چسباند و آهسته‌تر از قبل گفت: «خودت می‌دانی حسن ترک چقدر دوستت دارد، اما الان جانشین طرح و عملیاتِ ماست.» و نگاهی به من انداخت و به همت گفت: «خب بگو دیگر چه کسانی را مد‌نظر داری.» با شنیدن اسمم به قدری خوشحال شدم که اصلاً بقیۀ مکالماتِ همت و همدانی را گوش نکردم. حاج حسین گوشی را گذاشت و با این جمله خجالت‌زده‌ام کرد: «آرامِ دل، جمع کن با چند نفر از بچه‌هایی که قبلاً توی ۲۷ کار کرده‌اند و الان آزادند برو مریوان پیش حاج همت.»»