کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول)

کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول) نوشته‌ جلال آل احمد اثری تحلیلی و انتقادی درباره‌ی جایگاه، نقش و هویت روشنفکران در جامعه ایران است. این کتاب که انتشارات خوارزمی آن را منتشر کرده، به بررسی مفهوم روشنفکری، ریشه‌های تاریخی آن و نسبت روشنفکران با جامعه، سنت، مذهب و قدرت می‌پردازد. آل احمد با نگاهی موشکافانه و گاه انتقادی، سعی دارد روشنفکر ایرانی را در بستر تاریخی و اجتماعی خود تعریف کند و تفاوت‌های او را با همتایان غربی‌اش نشان دهد. ساختار کتاب شامل مقدمه‌ای مفصل، فصل‌هایی درباره‌ی تعریف روشنفکر، جایگاه اجتماعی او و ضمیمه‌هایی درباره‌ی تجربه‌ی روشنفکری در کشورهای دیگر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول)

کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول) اثری است که جلال آل‌احمد در آن به واکاوی مفهوم روشنفکری و نقش آن در جامعه‌ی ایران پرداخته است. این کتاب با نگاهی انتقادی به تاریخ معاصر ایران، به‌ویژه از دوران مشروطه به بعد، جایگاه روشنفکران را در تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بررسی می‌کند. آل احمد با مقایسه میان روشنفکران ایرانی و غربی، به تفاوت‌های بنیادین در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اشاره کرده است. او روشنفکری را نه‌تنها یک موقعیت فکری، بلکه پدیده‌ای اجتماعی و تاریخی می‌داند که در بستر سنت و مدرنیته شکل گرفته است. 

ساختار کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول) شامل مقدمه‌ای تحلیلی، فصل‌هایی درباره‌ی تعریف و مرزبندی روشنفکر، نقش او در جامعه، و ضمائمی درباره‌ی تجربه‌ی روشنفکری در کشورهای دیگر است. آل احمد در این کتاب، ضمن نقد وابستگی روشنفکران ایرانی به غرب و بیگانگی آنان با سنت‌های بومی، به آسیب‌شناسی این قشر و مسئولیت‌های اجتماعی‌شان نیز پرداخته است. انتشارات خوارزمی این کتاب را در دو جلد منتشر کرده است.

خلاصه کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول)

کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران کتابی تحقیقی است. آل احمد بحث را با این پرسش آغاز کرده است که روشنفکر چیست و کیست؟ او با بررسی سلسله‌مراتب شغلی و فرهنگی در جامعه، نشان داده که برخلاف مشاغل سنتی، جایگاه و تعریف روشنی برای روشنفکر وجود ندارد. نویسنده معتقد است که واژه‌ی روشنفکر، ترجمه‌ای ناقص از واژه «انتلکتوئل» غربی است و در زبان فارسی و فرهنگ ایرانی، معنای دقیق و ثابتی پیدا نکرده است. او روشنفکری را بیشتر به حوزه‌ی اندیشه و تعقل مرتبط می‌داند و تأکید کرده که روشنفکر کسی است که درک و بینش گسترده‌تری نسبت به مسائل اجتماعی و انسانی دارد و از تعبد و تعصب فاصله می‌گیرد.

آل احمد با اشاره به تفاوت‌های روشنفکران ایرانی و غربی، توضیح می‌دهد که روشنفکر غربی در بستر جامعه‌ای با نهادهای مدرن و آزادی‌های نسبی رشد می‌کند، اما روشنفکر ایرانی اغلب در جامعه‌ای سنتی و نیمه‌استعماری قرار دارد که امکان انتخاب آزادانه شغل و اندیشه در آن محدود است. او به نقش مدرسه و آموزش مدرن در شکل‌گیری روشنفکری اشاره کرده و نقد کرده که در ایران، مدارس جدید به‌جای اصلاح نهادهای سنتی، به‌ نوعی گسست فرهنگی دامن زده‌اند. در بخش‌هایی از کتاب، آل احمد به آسیب‌شناسی روشنفکری ایرانی پرداخته و نشان داده که این قشر اغلب دچار بیگانگی با محیط بومی و سنتی است و بیشتر به الگوهای غربی تکیه دارد.

نویسنده روشنفکر ایرانی را گاه در نقش واسطه یا حتی عامل استعمار معرفی کرده و معتقد است که این بیگانگی، روشنفکر را از جامعه جدا و بی‌اثر می‌کند. وی همچنین به مسئولیت اجتماعی روشنفکران اشاره کرده و از آنان می‌خواهد که به‌جای تقلید صرف از غرب، به حل مسائل بومی و واقعی جامعه خود بیندیشند. در ضمائم کتاب، تجربه‌ی روشنفکری در کشورهای دیگر مانند چین و شوروی و همچنین آمار و طبقه‌بندی مشاغل روشنفکری بررسی شده است. آل احمد با آوردن نمونه‌هایی از تاریخ و فرهنگ ایران و جهان تلاش کرده تصویری چندلایه و انتقادی از روشنفکری ارائه دهد و مخاطب را به بازاندیشی درباره‌ی نقش و مسئولیت این قشر در جامعه دعوت کند.

چرا باید کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب در خدمت و خیانت روشنفکران اثری است که با نگاهی انتقادی و تحلیلی، به یکی از مهم‌ترین مسائل فکری و اجتماعی ایران معاصر می‌پردازد. این کتاب با طرح پرسش‌های اساسی درباره‌ی هویت، نقش و مسئولیت روشنفکران فرصتی برای بازاندیشی درباره‌ی نسبت میان سنت و مدرنیته، غرب و بوم و فرد و جامعه فراهم می‌کند. ویژگی شاخص این کتاب، پرداختن به ریشه‌های تاریخی و اجتماعی روشنفکری در ایران و مقایسه‌ی آن با تجربه‌های جهانی است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، نه‌تنها با دیدگاه‌های آل احمد درباره‌ی روشنفکری آشنا می‌شود، بلکه می‌تواند به درک عمیق‌تری از چالش‌های فرهنگی و فکری جامعه ایران دست پیدا کند. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم بهتر جایگاه روشنفکران و نقدهای اجتماعی هستند، منبعی غنی و متفاوت به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان مباحث اجتماعی، فرهنگی و تاریخی، دانشجویان علوم انسانی، پژوهشگران حوزه‌ی روشنفکری و کسانی که دغدغه‌ی هویت و نقش روشنفکران در جامعه ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین برای کسانی که به نقد سنت و مدرنیته و بررسی نسبت ایران و غرب علاقه‌مندند، این کتاب مناسب است.