کتاب راهنمای عمومی اسرائیل شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم)

کتاب راهنمای عمومی اسرائیل‌ شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم) نوشته سمیرة علیان و ولید العمری و ترجمه محمد جواد اخوان توسط نشر بینش‌مند منتشر شده است. این جلد از مجموعه‌ی راهنمای عمومی اسرائیل‌شناسی، به بررسی ساختار نظام آموزشی، آموزش عالی، پژوهش علمی و همچنین رسانه‌ها در اسرائیل پرداخته و باتکیه‌بر پژوهش‌های مؤسسه‌ی الدراسات الفلسطینیه تهیه شده است. سرویراستاری این مجموعه بر عهده‌ی منیر فخرالدین بوده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای عمومی اسرائیل شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم)

کتاب راهنمای عمومی اسرائیل‌شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم) (آموزش و رسانه) نوشته‌ی سمیرة علیان و ولید العمری، اثری پژوهشی و تحلیلی است که با رویکردی مستند، به بررسی ابعاد مختلف نظام آموزشی و رسانه‌ای اسرائیل می‌پردازد. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای چندجلدی است که هر جلد آن به یکی از جنبه‌های ساختاری، اجتماعی، اقتصادی یا فرهنگی اسرائیل اختصاص یافته است. جلد پنجم به‌طور ویژه به دو حوزه‌ی کلیدی یعنی آموزش (از آموزش ابتدایی تا عالی و پژوهش علمی) و رسانه‌ها (مطبوعات، تلویزیون، رادیو و رسانه‌های جدید) می‌پردازد. 

ساختار کتاب حاضر بر پایه‌ی فصل‌بندی موضوعی است و هر فصل توسط پژوهشگران متخصص در همان حوزه نگاشته شده است. کتاب با بهره‌گیری از منابع دست‌اول و تحلیل‌های آماری، تصویری جامع از سیاست‌های آموزشی، شکاف‌های اجتماعی، نقش رسانه‌ها و تأثیر آن‌ها بر جامعه‌ی اسرائیل ارائه می‌دهد. این اثر نه‌تنها به ساختارهای رسمی و قانونی می‌پردازد، بلکه به چالش‌ها، تبعیض‌ها و تحولات تاریخی نیز توجه دارد و تلاش می‌کند تصویری چندلایه و انتقادی از وضعیت آموزش و رسانه در اسرائیل به‌ دست دهد.

خلاصه کتاب راهنمای عمومی اسرائیل شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم)

کتاب راهنمای عمومی اسرائیل‌شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم) با تمرکز بر دو محور اصلی، یعنی آموزش و رسانه، به تحلیل ساختارها و سیاست‌های کلیدی اسرائیل در این حوزه‌ها می‌پردازد. در بخش آموزش، ابتدا ریشه‌های تاریخی نظام آموزشی عبری و شکل‌گیری جریان‌های مختلف آموزشی در فلسطین پیش از تأسیس اسرائیل بررسی شده است؛ سپس تحولات نظام آموزشی پس از ۱۹۴۸، از جمله تقسیم‌بندی آموزش به بخش‌های عبری، عربی و مذهبی و تأثیر سیاست‌های دولت بر محتوای آموزشی و برنامه‌های درسی مورد توجه قرار گرفته است. کتاب نشان می‌دهد که آموزش در اسرائیل نه‌تنها ابزاری برای انتقال دانش، بلکه ابزاری برای بازتولید هویت ملی، تحکیم روایت صهیونیستی و کنترل اجتماعی است. به‌ویژه، نقش آموزش در بازتولید شکاف‌های اجتماعی، قومی و طبقاتی و همچنین تبعیض ساختاری علیه فلسطینیان و یهودیان شرقی برجسته شده است. 

در بخش رسانه، کتاب به تحولات تاریخی مطبوعات و رسانه‌های اسرائیل، از دوره‌ی پیش از تأسیس دولت تا عصر رسانه‌های دیجیتال می‌پردازد. نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی، تحولات ساختاری در سازمان‌های پخش، ظهور رسانه‌های جدید و شبکه‌های اجتماعی و همچنین سازوکارهای سانسور و نظارت دولتی بر رسانه‌ها از جمله موضوعات کلیدی این بخش هستند. کتاب به چالش‌های رسانه‌های عربی در اسرائیل و نحوه‌ی بازنمایی اقلیت‌ها در رسانه‌های عبری نیز توجه دارد. در مجموع، اثر حاضر با تحلیل انتقادی، نشان می‌دهد که چگونه آموزش و رسانه در اسرائیل به‌عنوان ابزارهای قدرت، در خدمت تثبیت هویت ملی، کنترل اجتماعی و بازتولید نابرابری‌ها قرار گرفته‌اند.

چرا باید کتاب راهنمای عمومی اسرائیل شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم) را بخوانیم؟

کتاب راهنمای عمومی اسرائیل‌شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم) با ارائه‌ی تحلیلی مستند و چندجانبه از نظام آموزشی و رسانه‌ای اسرائیل، امکان شناخت عمیق‌تری از ساختارهای قدرت، سیاست‌های هویتی و چالش‌های اجتماعی این رژیم را فراهم می‌کند. مطالعه‌ی آن برای کسانی که به‌دنبال فهم دقیق‌تر سازوکارهای بازتولید هویت، تبعیض و کنترل اجتماعی در اسرائیل هستند، بسیار راهگشا است؛ همچنین کتاب باتکیه‌بر منابع معتبر و پژوهش‌های میدانی، تصویری واقع‌گرایانه از وضعیت آموزش و رسانه ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنایی برای تحلیل‌های تطبیقی و مطالعات منطقه‌ای باشد. آشنایی با سیاست‌های آموزشی و رسانه‌ای اسرائیل، به‌ویژه در زمینه‌ی اقلیت‌ها و فلسطینیان، از دیگر دستاوردهای مهم این اثر است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران حوزه‌ی مطالعات خاورمیانه، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، آموزش و رسانه، فعالان حوزه‌ی فلسطین، دانشجویان و علاقه‌مندان به مسائل اجتماعی و فرهنگی اسرائیل مناسب است؛ همچنین مطالعه‌ی این اثر به کسانی که دغدغه‌ی شناخت سیاست‌های هویتی، تبعیض ساختاری و نقش رسانه‌ها در جوامع چندقومیتی را دارند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب راهنمای عمومی اسرائیل شناسی ۲۰۲۰ (جلد پنجم)

«یکی از وظایف مهم محول‌شده به دستگاه آموزش، ایجاد و تولید روایتی مشترک بود تا بتواند دانش‌آموزان یهودی سراسر جهان را با «ریشه‌های تاریخی» یهودیان در «سرزمین اسرائیل» پیوند دهد. روایت رسمی اسرائیل از بدو تأسیس تا امروز مدعی است که یهودیان اسرائیلی، ساکنان بومی‌ای هستند که به وطن خویش بازگشته‌اند و از تبار عبرانیان کتاب مقدس، یعنی بنی‌اسرائیل، می‌باشند. برای خواننده‌ی نقاد عربی به‌طور عام و فلسطینی به‌طور خاص، میزان تحریف تاریخ در این روایت شاید بدیهی به نظر آید؛ اما اشاره به این نکته حائز اهمیت است که این موضوع بخشی از مباحث نقادانه پژوهشگران اسرائیلی را به خود اختصاص داده است. بلد-الحنان اضافه می‌کند که نظام آموزشی اسرائیل این ایده را ترویج می‌دهد که اسرائیل تنها دولت دموکراتیک در خاورمیانه است؛ اما قوانین، احکام و شیوه‌های برخورد اسرائیل با شهروندان غیریهودی، همگی هم‌زمان در پی تحکیم نظام «قوم‌سالاری یهودی» یا «دموکراسی قوم‌محور» هستند که با اصل دموکراسی برای همه شهروندان در تناقض است.»