کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب (بازخوانی عملیات نظامی نافرجام نیروهای دلتا در صحرای طبس براساس اسناد امنیت ملی) نوشته‌ محمدجواد اخوان، روایتی مستند از ماجرای عملیات نظامی نافرجام نیروهای دلتا در صحرای طبس و پشت‌پرده‌ی تصمیم‌گیری‌های آمریکا در این بحران است. نویسنده باتکیه‌بر اسناد آرشیو امنیت ملی و وزارت امور خارجه‌ی ایالات‌متحده، روند شکل‌گیری، طراحی و شکست عملیات پنجه‌ی عقاب را دنبال کرده است. انتشارات بینش‌مند این کتاب را منتشر کرده و متن کتاب بر مبنای اسناد رسمی، گزارش‌های محرمانه و یادداشت‌های مقامات آمریکایی تنظیم شده است. تمرکز اصلی اثر بر فرایند تصمیم‌سازی در واشنگتن، نقش نهادهای نظامی و امنیتی و پیامدهای سیاسی و نظامی این ماجرا است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب بازخوانی گام‌به‌گام عملیات نظامی پنجه‌ی عقاب و زمینه‌های سیاسی و امنیتی آن در دولت کارتر است. محمدجواد اخوان در این کتاب نشان داده است که چگونه پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، بحث‌های فشرده‌ای در کاخ‌سفید، پنتاگون، شورای امنیت ملی و سازمان سیا درباره‌ی گزینه‌های مختلف از محاصره و فشار سیاسی تا حمله‌ی نظامی شکل گرفت و درنهایت به طراحی عملیات نیروهای ویژه‌ی دلتا انجامید. 

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب اثر محمدجوان اخوان براساس اسناد رسمی آرشیو امنیت ملی آمریکا، وزارت امور خارجه، آرشیو ریاست‌جمهوری و دیگر نهادهای فدرال تنظیم شده است و به‌ همین دلیل، جزئیات درونی جلسات، یادداشت‌های محرمانه، اختلاف‌نظرها و تردیدهای مقامات آمریکایی را به‌خوبی نشان می‌دهد. ساختار کتاب فصل‌بندی روشنی دارد، از جمله فصل پس از تسخیر که به بررسی سناریوهای اولیه مانند اشغال فرودگاه‌ها، بمباران قم و تصرف میادین نفتی می‌پردازد، فصل‌های مربوط به نیروهای ویژه‌ی دلتا، نخستین طرح‌های عملیاتی، بررسی شرایط حمله‌ی نظامی، جلب رضایت مصر و بخش‌هایی که به مسائل حقوقی، لجستیکی و سیاسی عملیات اختصاص یافته است. 

در کتاب شکست پنجه‌ های عقاب روند شکل‌گیری نیروی دلتا، تمرین‌ها و ارزیابی‌های اولیه، طراحی سناریوهای متعدد برای نفوذ به تهران، چالش‌های اطلاعاتی درباره‌ی محل گروگان‌ها، بحث‌های حقوقی پیرامون اختیارات رئیس‌جمهور و نقش متمم هیوز رایان و قطعنامه‌ی اختیارات جنگ تشریح شده است. محمدجواد اخوان علاوه‌بر روایت عملیات، پیامدهای سیاسی و امنیتی شکست آن را در روابط ایران و آمریکا و در چارچوب چالش‌های سیاست خارجی ایالات‌متحده در دوران جنگ سرد تحلیل کرده است.

خلاصه کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب تصویری درونی از فرایند تصمیم‌گیری آمریکا در ماجرای طبس ارائه کرده است. متن از صبح حادثه و زمین‌گیرشدن پنجه‌ی عقاب در شن‌های کویر آغاز می‌شود و سپس به عقب برمی‌گردد تا نشان دهد پس از تسخیر سفارت آمریکا، چگونه سناریوهای مختلف نظامی و سیاسی روی میز قرار گرفت. در ادامه، شکل‌گیری نیروی ویژه‌ی دلتا، تمرین‌ها، طراحی بیش از ۴۰ سناریو برای نجات گروگان‌ها، ارزیابی ریسک‌ها و نقش عنصر غافلگیری توضیح داده شده است. 

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب نشان می‌دهد که اختلاف‌نظر میان مقامات آمریکایی درباره‌ی هزینه‌ی انسانی، پیامدهای سیاسی و احتمال موفقیت، چگونه تصمیم‌گیری را دشوار کرده است. در کنار این، مسائل حقوقی مربوط به عملیات مخفی، جلب رضایت کشورهایی مانند مصر برای استفاده از فرودگاه اسوان و چالش‌های فنی سوخت‌گیری و ورود و خروج از ایران، به‌عنوان حلقه‌های مکمل روایت طرح شده‌اند.

چرا باید کتاب شکست پنجه های عقاب را بخوانیم؟

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب امکان مشاهده‌ی ماجرای طبس از زاویه‌ی اسناد رسمی و یادداشت‌های درونی دولت آمریکا را فراهم کرده است. خواننده با جزئیات جلسات، سناریوهای عملیاتی، محدودیت‌های اطلاعاتی و حقوقی و نیز محاسبات سیاسی و نظامی آشنا می‌شود و تصویری دقیق‌تر از یکی از نقاط عطف روابط ایران و آمریکا و سازوکار تصمیم‌سازی در بحران‌های بین‌المللی به دست می‌آورد.

خواندن کتاب شکست پنجه های عقاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شکست پنجه‌ های عقاب به پژوهشگران تاریخ انقلاب‌اسلامی، دانشجویان روابط بین‌الملل و مطالعات امنیتی، علاقه‌مندان به موضوع گروگان‌گیری و عملیات‌های ویژه‌ی نظامی و کسانی که به‌دنبال شناخت سازوکار تصمیم‌گیری در دولت آمریکا براساس اسناد رسمی هستند، پیشنهاد می‌شود.