کتاب فرقه ترامپ

کتاب فرقه ترامپ (روان‌شناسی کنترل ذهن و نفوذ دونالد ترامپ بر پیروانش) نوشته استیون حسن و ترجمه محسن حسن‌پور، توسط انتشارات ۳۶۰ درجه منتشر شده است. این اثر در دسته‌ی کتاب‌های روان‌شناسی سیاسی و جامعه‌شناسی قرار می‌گیرد و به بررسی پدیده‌ی دونالد ترامپ و پیروانش از منظر فرقه‌گرایی و کنترل ذهن می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر تجربیات شخصی و پژوهش‌های تخصصی خود، رفتارها و تکنیک‌های نفوذ ترامپ را تحلیل می‌کند. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرقه ترامپ

فرقه‌ی ترامپ اثری است که در بستر تحولات سیاسی آمریکا و با تمرکز بر دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ نوشته شده است. استیون حسن، که خود سابقه‌ی عضویت در یک فرقه‌ی مذهبی را داشته و سال‌ها در زمینه‌ی مشاوره و پژوهش درباره‌ی فرقه‌ها فعالیت کرده، در این کتاب تلاش می‌کند پدیده‌ی ترامپ و پیروانش را با مدل‌های روان‌شناسی اجتماعی و نظریه‌های کنترل ذهن تحلیل کند. کتاب در سال‌هایی نوشته شده که بحث درباره‌ی اقتدارگرایی، شخصیت‌محوری و تاثیر رسانه‌ها بر افکار عمومی در آمریکا به اوج خود رسیده بود. نویسنده با مقایسه‌ی رفتار ترامپ با رهبران فرقه‌ای مشهور، به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا می‌توان رفتار و ساختار پیرامون ترامپ را فرقه‌وار دانست یا نه. کتاب از منظر روان‌شناسی و جامعه‌شناسی سیاسی به موضوع می‌پردازد و به جای تمرکز صرف بر سیاست، به لایه‌های عمیق‌تر نفوذ و تاثیرگذاری بر ذهن و رفتار جمعی توجه دارد. در کنار تحلیل‌های نظری، نمونه‌ها و روایت‌هایی از تاریخ معاصر آمریکا و جهان نیز آورده شده تا تصویر روشنی از پدیده‌ی فرقه‌گرایی در سیاست ارائه شود.

کتاب فرقه‌ی ترامپ نخستین بار در سال ۲۰۱۹ توسط انتشارات «فری پرس» (Free Press) که از زیرمجموعه‌های «سایمون اند شوستر» (Simon & Schuster) است، در نیویورک منتشر شد. خود حسن در مصاحبه‌ای فاش کرده است که ایده‌ی نگارش این کتاب توسط «نماینده‌ی ادبی‌اش» به او پیشنهاد شد و او کتاب را «در مدت چهار ماه سوزان» به پایان رسانده است. نقدهای متفاوتی بر این کتاب منتشر شده است. مجله‌ی Publishers Weekly مفهوم «کنترل ذهن» حسن را «بسیار بی‌بندوبار» توصیف کرده که «عملاً هر کاری که سیاستمداران معمولاً انجام می‌دهند» می‌تواند در آن بگنجد. نشریه‌ی Kirkus Reviews آن را «تحلیلی متفکرانه و به خوبی پژوهش‌شده از برخی از گیج‌کننده‌ترین جنبه‌های ریاست‌جمهوری فعلی» ارزیابی کرده است. اسکات لو (Scott Lowe) در مجله‌ی آکادمیک Nova Religio از انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، استدلال کرده است که تعریف حسن از «فرقه» آن‌قدر گسترده است که «کلمه‌ی بسیار کمی را توضیح می‌دهد». کتاب در وبسایت آمازون میانگین امتیاز ۴٫۶ از ۵ (از بیش از ۷٬۰۰۰ بررسی) و در گودریدز میانگین امتیاز ۴٫۰ از ۵ (از بیش از ۸۰۰ بررسی) کسب کرده است. این کتاب پس از انتخابات ۲۰۲۴ ایالات متحده تجدید چاپ شد و توانست به سرعت به فهرست پرفروش‌ها راه یابد.

خلاصه کتاب فرقه ترامپ

استیون حسن در فرقه‌ی ترامپ با تکیه بر تجربه‌ی شخصی خود به‌عنوان عضو سابق یک فرقه و سال‌ها فعالیت در حوزه‌ی سلامت روان، به بررسی رفتار دونالد ترامپ و حلقه‌ی اطراف او می‌پردازد. نویسنده ابتدا توضیح می‌دهد که چگونه فرقه‌ها با استفاده از تکنیک‌هایی مانند کنترل اطلاعات، القای ترس، ایجاد دوگانگی «ما و آن‌ها» و مطالبه‌ی وفاداری مطلق، اعضای خود را جذب و کنترل می‌کنند. سپس این الگوها را در رفتار ترامپ و پیروانش جست‌وجو می‌کند. کتاب به نقش رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و تکنیک‌های تبلیغاتی در گسترش نفوذ ترامپ اشاره دارد و نشان می‌دهد که چگونه تکرار پیام‌ها، ایجاد دشمنان خیالی و وعده‌ی نجات، پیروان را به اطاعت و حمایت بی‌چون‌وچرا سوق می‌دهد. نویسنده با مقایسه‌ی ترامپ با رهبران فرقه‌ای دیگر، به شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها می‌پردازد و در نهایت هشدار می‌دهد که چنین الگوهایی می‌تواند به تضعیف نهادهای دموکراتیک و افزایش اقتدارگرایی منجر شود. پیام اصلی کتاب این است که شناخت تکنیک‌های کنترل ذهن و تقویت تفکر انتقادی، راه مقابله با نفوذ فرقه‌ای در سیاست است.

چرا باید کتاب فرقه ترامپ را خواند؟

این کتاب با ترکیب تجربه‌ی زیسته و تحلیل روان‌شناختی، به یکی از مهم‌ترین پدیده‌های سیاسی معاصر از زاویه‌ای متفاوت نگاه می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی فرقه‌ی ترامپ می‌تواند با سازوکارهای کنترل ذهن، نفوذ روانی و شکل‌گیری فرقه‌های شخصیتی در سیاست آشنا شود. اثر حاضر به‌جای پرداختن به بحث‌های صرفاً سیاسی، به ریشه‌های روانی و اجتماعی پیروی کورکورانه و خطرات آن برای جامعه می‌پردازد. آگاهی از این فرآیندها می‌تواند به تقویت قدرت تحلیل و مقاومت در برابر نفوذهای مخرب کمک کند.

خواندن کتاب فرقه ترامپ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به روان‌شناسی اجتماعی، جامعه‌شناسی سیاسی، مطالعات رسانه و کسانی که دغدغه‌ی شناخت سازوکارهای نفوذ و کنترل ذهن در سیاست را دارند مناسب است. همچنین مطالعه‌ی این اثر برای افرادی که با پدیده‌ی فرقه‌گرایی یا اقتدارگرایی در محیط‌های اجتماعی و سیاسی مواجه‌اند، می‌تواند راهگشا باشد.

درباره استیون حسن

استیون حسن (متولد ۱۹۵۴) مشاور سلامت روان و متخصص فرقه‌ها و کنترل ذهن آمریکایی است که به‌عنوان یکی از معروف‌ترین چهره‌های «جنبش ضدفرقه» (anti-cult movement) شناخته می‌شود. او در نیویورک متولد شد و در ۱۹ سالگی در حالی که در کالج کوئینز مشغول تحصیل بود، به کلیسای وحدت (Unification Church) معروف به «مونی‌ها» (Moonies) به رهبری سان میونگ مون پیوست و دو سال و نیم در آنجا ماند. در سال ۱۹۷۶، خانواده‌اش یک روند درمانی را برای او ترتیب دادند و او از کلیسا خارج شد. حسن مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته‌ی روان‌شناسی مشاوره از کالج کمبریج (۱۹۸۵)، مجوز مشاور سلامت روان را در ماساچوست (۱۹۹۲) و دکترای خود را در رشته‌ی رهبری سازمانی و توسعه‌ی تغییر از دانشگاه فیلدینگ گریجویت (۲۰۲۰) دریافت کرد. پایان‌نامه‌ی دکترای او با عنوان «مدل BITE کنترل استبدادی» (The BITE Model of Authoritarian Control) در همان دوره‌ای نوشته شد که کتاب فرقه‌ی ترامپ را تألیف می‌کرد.

حسن مدیر مرکز منابع «آزادی ذهن» (Freedom of Mind Resource Center) در خارج از بوستون است و در بیمارستان بریگهام اند ویمن (Brigham and Women's Hospital) وابسته به دانشکده‌ی پزشکی هاروارد تدریس می‌کند. او نویسنده‌ی چندین کتاب دیگر از جمله مبارزه با کنترل ذهن فرقه‌ای (Combating Cult Mind Control, 1988)، رهاسازی (Releasing the Bonds, 2000) و آزادی ذهن: کمک به عزیزان برای ترک افراد، فرقه‌ها و باورهای کنترل‌کننده (Freedom of Mind, 2012) است. حسن در طول حرفه‌ی خود به‌عنوان مشاور در پرونده‌های حقوقی متعدد و به‌عنوان کارشناس در رسانه‌هایی مانند CNN، MSNBC و فاکس نیوز ظاهر شده است. مجله‌ی نیویورک تایمز او را «مرجع برجسته در زمینه‌ی کنترل ذهن فرقه‌ای» توصیف کرده است. با این حال، رویکرد او توسط جامعه‌شناسانی مانند آنسون شوپ (Anson Shupe) و دیوید بروملی (David Bromley) به‌عنوان «جنگ‌صلیبی اخلاقی» نقد شده است.

بخشی از کتاب فرقه ترامپ

«من نوزده ساله بودم و در کالج کویینز تحصیل می‌کردم که جذب یا بهتر بگویم فریب‌خوردهٔ پیوستن به یک فرقهٔ خطرناک کنترل ذهن شدم: کلیسای اتحاد سان میونگ مون. در طول مدتی که در این گروه بودم، تغییرات اساسی زیادی در شخصیت خودم تجربه کردم و به شدت به باورها و آموزه‌های این فرقه ایمان داشتم و به ترویج آن‌ها کمک می‌کردم. احساس می‌کردم که کاملاً بر ذهن و افکار خود تسلط دارم – چیزی که حالا با اطمینان می‌توانم بگویم که این‌چنین نبوده است. تنها به لطف شانس و بعضی تدابیر هوشمندانه از سوی خانواده‌ام بود که توانستم خود را رها کنم. من تنها دو سال و نیم عضو این فرقه بودم. در واقع من یکی از افراد خوش‌شانس هستم. از آن زمان تاکنون، به حرفهٔ مشاوره در زمینهٔ سلامت روان پرداخته‌ام و تمام زندگی‌ام را وقف کمک به افرادی کرده‌ام که بتوانند از فرقه‌های مخرب رهایی یابند و آموخته‌های خود از فرآیند خارج شدن از فرقه را به دیگران منتقل می‌کنم. در طی چهل سال گذشته، نگاه نزدیکی به صدها گروه خطرناک و همچنین روابط فردی داشته‌ام و می‌دانم که دقیقاً چه چیزی باعث می‌شود این گروه‌ها، مخرب و فرقه‌گون باشند. من به طور علنی دربارهٔ فرقه‌ها صحبت کرده‌ام و با واکنش‌های زیادی از سوی بعضی سازمان‌های ترسناک و قدرتمند روبه‌رو شده‌ام. به دفعات با دعاوی حقوقی، تهدید به مرگ و تهمت و افترا به شخصیت خود مواجه شده‌ام. با این حال، احساس می‌کنم که به کاری که انجام می‌دهم، افتخار می‌کنم.»