کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل

کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل نوشته محمدعلی همایون کاتوزیان و اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی زندگی، اندیشه‌ها و آثار آدام اسمیت، فیلسوف و اقتصاددان برجسته‌ی اسکاتلندی است. این کتاب که توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده، به‌ویژه به بررسی کتاب ثروت ملل، مهم‌ترین اثر اسمیت، می‌پردازد. اثر حاضر هم زندگی‌نامه و محیط فکری و اجتماعی اسمیت را شرح داده و هم بخش‌هایی برگزیده و ترجمه‌شده از کتاب او را با تحلیل و توضیح ارائه کرده است. نویسنده کوشیده با ترکیب تألیف و ترجمه، اثری ارائه دهد که برای علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه‌های اقتصادی، دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی و اقتصادی سودمند باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل

کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل با رویکردی تحلیلی و انتقادی به زندگی و آثار آدام اسمیت، یکی از تأثیرگذارترین متفکران اقتصاد سیاسی، پرداخته است. محمدعلی همایون کاتوزیان در این کتاب ابتدا به شرح زندگی آدام اسمیت، محیط اجتماعی و معنوی او و تأثیرات متقابل اندیشه‌های فلسفی و اقتصادی زمانه‌اش پرداخته؛ سپس با بررسی کتاب ثروت ملل به قلم اسمیت، ساختار و محتوای آن را تحلیل کرده و بخش‌هایی برگزیده از متن اصلی را ترجمه و ارائه داده است. کتاب حاضر نه صرفاً ترجمه‌ای از کتاب ثروت ملل است و نه اثری تألیفی؛ بلکه ترکیبی از هر دو است؛ تا خواننده بتواند هم با زمینه‌های تاریخی و فکری آدام اسمیت آشنا شود و هم با مهم‌ترین ایده‌ها و نظریات او در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی. محمدعلی همایون کاتوزیان در بخش‌های مختلف کتاب حاضر، ضمن نقد و بررسی دیدگاه‌های آدام اسمیت، آن‌ها را با نظریات پیش و پس از او مقایسه و جایگاه این متفکر را در تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی روشن می‌کند.

خلاصه کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل

کتاب دو بخش اصلی دارد. بخش نخست به قلم محمدعلی همایون کاتوزیان، زندگی‌نامه، محیط اجتماعی و معنوی و سیر اندیشه‌های آدام اسمیت را بررسی می‌کند. نویسنده باتکیه‌بر منابع مختلف و تحلیل‌های شخصی به تأثیر محیط خانوادگی، تحصیلات، استادان و فضای فکری قرن هجدهم بر شکل‌گیری اندیشه‌های اسمیت می‌پردازد؛ همچنین به ارتباط فلسفه‌ی اخلاقی و نظریات اقتصادی اسمیت و تأثیر متقابل آن‌ها بر یکدیگر توجه می‌کند. بخش دوم شامل گزیده‌هایی از کتاب ثروت ملل به قلم آدام اسمیت با ترجمه و توضیح کاتوزیان است. این بخش شامل هفت فصل است که موضوعاتی مانند تقسیم کار، پول و ارزش، توزیع درآمد، تراکم سرمایه و توسعه‌ی اقتصادی، تحول نظام فئودالی، اندیشه‌های نظام‌های مختلف اقتصاد سیاسی و نقش دولت را در بر می‌گیرد. نویسنده کوشیده بخش‌هایی را برگزیند که برای خواننده‌ی امروز قابل‌فهم و کاربردی باشد و از مباحث تاریخی یا فنی کم‌اهمیت پرهیز کرده است. در هر فصل ضمن ارائه‌ی متن ترجمه‌شده، توضیحات و حواشی لازم برای درک بهتر مفاهیم و زمینه‌های تاریخی ارائه شده است.

چرا باید کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل را بخوانیم؟

کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل با ترکیب تحلیل تاریخی، فلسفی و اقتصادی، تصویری جامع از زندگی و اندیشه‌های یکی از بنیان‌گذاران علم اقتصاد ارائه می‌دهد. این کتاب به معرفی نظریات آدام اسمیت در زمینه‌هایی مانند تقسیم کار، ارزش، پول و نقش دولت می‌پردازد و با بررسی زمینه‌های اجتماعی و فکری قرن هجدهم، به خواننده کمک می‌کند تا ریشه‌ها و پیامدهای این اندیشه‌ها را بهتر درک کند. انتخاب و ترجمه‌ی بخش‌هایی از کتاب ثروت ملل نوشته‌ی آدام اسمیت همراه با توضیحات و نقدهای نویسنده، باعث شده است که مفاهیم پیچیده‌ی اقتصادی برای مخاطب پارسی‌زبان قابل‌فهم‌تر شود. همچنین مقایسه‌ی دیدگاه‌های اسمیت با نظریات پیش و پس از او، امکان فهم بهتر جایگاه و اهمیت او در تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی را فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب حاضر به دانشجویان و پژوهشگران علوم اقتصادی، اجتماعی و فلسفی پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر به دوستداران تاریخ اندیشه، کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های نظری اقتصاد مدرن را دارند و افرادی که به‌دنبال شناخت تأثیر متقابل اقتصاد و جامعه در تحولات تاریخی هستند، توصیه شده است.

درباره محمدعلی همایون کاتوزیان

محمدعلی همایون کاتوزیان (Homa Katouzian) زاده‌ی ۲۶ آبان ۱۳۲۱ در تهران است. او را در ایران به نام همایون کاتوزیان و در خارج از ایران با کوته‌نوشت نامش، هما کاتوزیان، نیز می‌شناسند. همایون کاتوزیان نویسنده، اقتصاددان، تاریخ‌نگار، کاوشگر علوم سیاسی و منتقد ادبی است. زمینه‌ی پژوهشی موردعلاقه‌ی او مسائل مربوط به ایران بوده است. او که دانش‌آموخته‌ی رشته‌های اقتصاد و جامعه‌شناسی است، مطالعات خود در زمینه‌ی تاریخ و ادبیات ایران را تا سطح پیشرفته‌ی آکادمیک ادامه داده‌ است. از او بیش از هفت کتاب در زمینه‌ی تاریخ و ادبیات ایران به انگلیسی چاپ شده است. همایون کاتوزیان پس از فراغت از تحصیل در دبیرستان البرز و گذراندن یک سال در دانشگاه تهران، برای خواندن رشته‌ی اقتصاد به انگلستان رفت. در سال ۱۹۶۷ لیسانس خود را از دانشگاه بیرمنگام دریافت کرد. در سال ۱۹۶۸ فوق‌لیسانس را از دانشگاه لندن و در سال ۱۹۸۴ دکترایش را از دانشگاه کنت در کانتربری گرفت. در سال‌های بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ میلادی در انگلستان، ایران، کانادا و ایالات‌متحده اقتصاد تدریس کرد. او Research Fellow (پژوهشگر پسا دکترا/ دستیار آموزشی) در کالج سنت آنتونی و عضو هیئت‌علمی مؤسسه‌ی شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد بوده است.

محمدعلی همایون کاتوزیان مقالات و کتاب‌های ارزشمند بسیاری را به دو زبان پارسی و انگلیسی در رشته‌های مختلف علوم انسانی (از قبیل ادبیات، جامعه‌شناسی، تاریخ و علوم سیاسی) نوشته است. کتاب اقتصاد سیاسی ایران (The political Economy of Modern Iran) به قلم او که نخستین‌بار در سال ۱۳۵۷ منتشر شد، اقتصاد سیاسی ایران از دوره‌ی مشروطیت تا پایان دوره‌ی پهلوی را با توجه خاص به وجوه مختلف فرهنگی مردم و جامعه بررسی کرده است. کتاب آدام اسمیت و ثروت ملل (Adam Smith and the Wealth of Nations) که اولین‌بار در سال ۱۳۵۸ منتشر شد، پس از ارائه‌ی توضیحاتی درمورد زندگی شخصی آدام اسمیت و تأثیر او بر علم اقتصاد، در هفت فصل برخی از مهم‌ترین مفاهیم اقتصاد مدرن را باتوجه‌به نظریه‌های آدام اسمیت تفسیر و بررسی کرده است. این اثر بارها تجدید چاپ شده است. کتاب صادق هدایت: از افسانه تا واقعیت (Sadeq Hedayat: The Life and Legend of an Iranian Writer) از بهترین منابع موجود برای آشنایی با بزرگ‌ترین نویسنده‌ی تاریخ ایران، صادق هدایت، است. کتاب ایران، جامعه‌ی کوتاه‌مدت و ۳ مقاله‌ی دیگر (Iran, The Short-Term Society and three other essays) شامل چهار مقاله به انگلیسی از همایون کاتوزیان است که هر یک از آن‌ها با وجودِ داشتن موضوعی متفاوت، مسئله‌ای واحد را بررسی می‌کنند؛ اینکه چرا ایران نمی‌تواند به توسعه‌ی پایدار دست پیدا کند. این اثر توسط عبدالله کوثری به پارسی ترجمه شده است.

همایون کاتوزیان در مقاله‌ی «ایران: جامعه‌ی کوتاه‌مدت» برای نخستین‌بار نظریه‌ای‌ با عنوانِ جامعه‌ی کلنگی را مطرح می‌کند. او در این مقاله و بعدها در مصاحبه‌های مختلف، جامعه‌ی ایران را در مقایسه با جوامع غربی، جامعه‌ای کوتاه‌مدت می‌داند؛ کوتاه‌مدت به این معنا که در ایران از قرن‌ها پیش تاکنون، هیچ‌گاه شاهد تداوم و پایداری نبوده‌ایم؛ تاحدی‌که مردم برای طرح‌ریزی برنامه‌های زندگی خود، همواره به فاصله‌های زمانی اندک فکر می‌کنند و برای برنامه‌ریزی‌های طولانی‌مدت، امیدی به ثبات در کشور ندارند.