کتاب جنبش دانشجویی در ایران

کتاب جنبش دانشجویی در ایران به‌قلم علیرضا کریمیان را انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرده است. این کتاب به بررسی و تشریح روند شکل‌گیری و فعالیت جنبش‌های ایران از ابتدای تأسیس دانشگاه تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی می‌پردازد.

درباره کتاب جنبش دانشجویی در ایران

دانشجویان همواره یکی از اقشار مهم و اثرگذار و نقش‌آفرین در روند شکل‌گیری و پویایی جنبش‌های اجتماعی بوده‌اند. نیروی جوانی در کنار اندیشه‌های نو و جرئت و جسارت سبب شده تا نتوان به‌هیچ‌عنوان نقش و اثر دانشجویان در وقایع مهم تاریخ معاصر ایران را نادیده گرفت. کتاب پیش رو کوششی است برای مطالعه و بازنمایی سیر فعالیت‌ها و جنبش‌های دانشجویی از طیف‌ها و گروه‌های متفاوت سیاسی از ابتدای تأسیس دانشگاه تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی.

خواندن کتاب جنبش دانشجویی در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

دانشجویان و محققان رشته‌های جامعه‌شناسی و تاریخ و نیز علاقه‌مندان به تحلیل وقایع تاریخی معاصر ایران از خواندن این کتاب سود خواهند برد.

بخشی از کتاب جنبش دانشجویی در ایران

«اگر از دیدگاه تقسیم کار اجتماعی به دانشگاه و دانشجو نگاه کنیم، تعلیم و تعلم، پژوهش و تحقیق و پاسداری از سنن علمی و فرهنگی وظیفهٔ اساسی دانشگاه و دانشجو تلقی می‌شود. اساساً از دانشگاه و دانشجو نمی‌توان انتظار داشت به‌طور مستقیم در فعالیت‌های سیاسی دخالت کنند اما مانند سایر نهادها یا حرفه‌ها برای دانشجو نیز در جامعه دو نوع وظیفه متصور است:  ۱) تحصیل و تحقیق ۲) حساسیت در قبال سرنوشت جامعه و مناسبات اقتصادی - اجتماعی و روند رویدادها. وظیفهٔ اول دانشجو فعالیت‌های علمی، آموزشی و پژوهشی و به‌عبارتی وظیفه‌ای حرفه‌ای است که به‌طور معمول به آن می‌پردازد، علاوه‌بر‌ این‌گونه فعالیت‌ها، دانشجو همچون مفسر و منتقد اجتماعی به اوضاع اجتماعی و سیاسی جامعه می‌نگرد. این ویژگی گاه از موضع پژوهش بی‌طرفانهٔ علمی صورت می‌گیرد و گاه بر اساس تعهدی سیاسی و ایدئولوژیک یا احساس وظیفهٔ دینی و آیینی. سؤالاتی که دربارهٔ جایگاه و وظیفهٔ اجتماعی و سیاسی دانشجویان مطرح می‌شود این است که چرا دانشجویان به سیاست و فعالیت سیاسی علاقه‌مند می‌شوند؟ چرا دانشجویان در معرض سیاسی شدن و فعالیت سیاسی قرار می‌گیرند؟ از طرف دیگر فعالیت سیاسی دانشجویان به لحاظ گونه‌شناسی سیاسی و تعاریفی که در جامعه‌شناسی سیاسی ارائه می‌شود در چه قالبی قابل بررسی است؟ آیا این فعالیت متعلق به حوزهٔ قدرت و سیاست است یا متعلق به حوزهٔ جامعه و نیروهای اجتماعی؟ چرا از فعالیت سیاسی دانشجویان تحت عنوان جنبش دانشجویی یاد می‌شود؟ جنبش دانشجویی به چه معنا و مفهومی است و چه خصوصیات و کارکردهایی دارد؟ برای پاسخگویی به این سؤالات ابتدا به شناخت علل گرایش دانشجویان به سیاست و سپس به گونه‌شناسی فعالیت سیاسی و حوزهٔ مطالعه جنبش دانشجویی می‌پردازیم و در نهایت معنا و مفهوم جنبش دانشجویی و ویژگی‌های آن بررسی خواهد شد.»